Asosiy qismga o'tish
SHAXS
Uzeir Abduramanov
Tuzatish taklif qilish

Uzeir Abduramanov

Qrim tatari, Ikkinchi jahon urushi qatnashchisi, sapyor starshina; Sozh daryosidan o'tishni ta'minlagani uchun Sovet Ittifoqi Qahramoni (1944); surgundan keyin Navoiyda yashagan.

Faoliyat:
Harbiy
Tug'ilgan:
25 mart 1916(74 yosh) ♈ — 19 yanvar 1991
  • Sovet Ittifoqi Qahramoni
  • Lenin ordeni
  • I darajali Vatan urushi ordeni
  • «Jangovar xizmatlari uchun» medali
  • «Germaniya ustidan qozonilgan g'alaba uchun» medali
  • «Mehnat faxriysi» medali

Biografiya

Uzeir Abduramanov 1916-yil 25-martda (eski uslubda 12-mart) Qrimda, Simferopol uyezdidagi Kashik-Degirmen qishlog'ida (hozirgi Novoandreyevka) qrim tatarlari oilasida tug'ilgan. Ba'zi manbalarda uning tug'ilgan joyi qo'shni Jag'a-Mamish qishlog'i (hozirgi Suxorechye) deb ko'rsatiladi.

1933-yilda fabrika-zavod maktabini tugatib, oshpaz bo'lib ishladi, keyin Simferopolda transport-aravakashlik artelining raisi o'rinbosari bo'ldi. 1939-yilda Qizil Armiyaga chaqirilib, muhandislik qo'shinlarida xizmat qildi; 1941-yildan frontda, Stalingrad jangida qatnashdi.

1943-yil sentabrida Belarus SSRning Gomel tumanidagi Yangi Tereshkovichi qishlog'i yaqinida starshina Abduramanov boshchiligidagi sapyorlar bo'linmasi Sozh daryosidan o'tish joyini qurdi. Topshiriq bajarilganda 17 kishidan faqat uch nafari tirik qolgan. Bundan oldin u Desna daryosidan o'tish joyini qurishda ham o'zini ko'rsatgan. 1944-yil 15-yanvarda SSSR Oliy Soveti Prezidiumining farmoni bilan unga Sovet Ittifoqi Qahramoni unvoni berildi, o'sha kuni Lenin ordeni bilan ham taqdirlandi.

1944-yil 18-mayda qrim tatarlari Qrimdan quvib chiqarildi; surgun uning oilasini ham o'z ichiga oldi. Urushdan keyin Abduramanov oilasining ortidan O'zbekiston SSRga keldi. 1948-yilda unga Qrimga qaytishga ruxsat berildi, ammo faqat eng yaqin qarindoshlarini olib ketish mumkin edi; u O'zbekistonda qolishni tanladi.

1950-yillarning oxiridan qrim tatarlari milliy harakati tadbirlarida qatnashib, Moskvaga vakil sifatida bordi; uyidagi uchrashuvlar tufayli bir necha bor DXQ ga chaqirtirilgan. 1962-yildan Navoiyda yashab, uran korxonasida ishladi. 1985-yilda I darajali Vatan urushi ordeni bilan taqdirlandi.

Uzeir Abduramanov 1991-yil 19-yanvarda Navoiyda vafot etgan. 2015-yil 13-aprelda Qrimdagi Jag'a-Mamish qishlog'ida uning haykali o'rnatilgan.

Karyera

Mukofotlar

Hayot yo'li

  1. 1916
    Tug'ilishi

    Simferopol uyezdidagi Kashik-Degirmen qishlog'ida qrim tatarlari oilasida dunyoga kelgan (boshqa manbalarda — Jag'a-Mamish).

  2. 1933
    Fabrika-zavod maktabini tugatishi

    Keyin oshpaz, so'ng Simferopolda transport-aravakashlik artelining raisi o'rinbosari bo'lib ishlagan.

  3. 1939
    Qizil Armiyaga chaqirilishi

    Muhandislik qo'shinlarida xizmat qila boshlagan.

  4. 1941–1943
    Frontda

    1941-yildan urushda; Stalingrad jangida qatnashgan, Desna daryosidan o'tish joyini qurishda o'zini ko'rsatgan.

  5. 1943
    Sozh daryosidan o'tish

    Sentabrda Yangi Tereshkovichi yaqinida sapyor bo'linmasi bilan o'tish joyini qurdi; 17 kishidan uch nafari tirik qoldi.

  6. 1944
    Sovet Ittifoqi Qahramoni

    15-yanvarda Qahramon unvoni va Lenin ordeni berildi.

  7. 1944
    Qrim tatarlarining surgun qilinishi

    18-mayda oilasi surgun qilindi; urushdan keyin u ham O'zbekiston SSRga ko'chdi.

  8. 1948
    Qrimga qaytish imkoniyati

    Faqat yaqin qarindoshlarini olib qaytish mumkin bo'lgani uchun O'zbekistonda qoldi.

  9. 1962
    Navoiyga ko'chishi

    Navoiyda uran korxonasida ishlagan.

  10. 1985
    Vatan urushi ordeni

    I darajali Vatan urushi ordeni bilan taqdirlandi.

  11. 1991
    Vafoti

    19-yanvarda Navoiyda vafot etdi.

Uzeir Abduramanov (1916–1991) — Harbiy | Shaxs.uz