Асосий қисмга ўтиш
SHAXS
Узеир Абдураманов
Тузатиш таклиф қилиш

Узеир Абдураманов

Қрим татари, Иккинчи жаҳон уруши қатнашчиси, сапёр старшина; Созҳ дарёсидан ўтишни таъминлагани учун Совет Иттифоқи Қаҳрамони (1944); сургундан кейин Навоийда яшаган.

Фаолият:
Ҳарбий
Туғилган:
25 март 1916(74 ёш) ♈ — 19 январ 1991
  • Совет Иттифоқи Қаҳрамони
  • Ленин ордени
  • I даражали Ватан уруши ордени
  • «Жанговар хизматлари учун» медали
  • «Германия устидан қозонилган ғалаба учун» медали
  • «Меҳнат фахрийси» медали

Биография

Узеир Абдураманов 1916-йил 25-мартда (эски услубда 12-март) Қримда, Симферопол уездидаги Кашик-Дегирмен қишлоғида (ҳозирги Новоандреевка) қрим татарлари оиласида туғилган. Баъзи манбаларда унинг туғилган жойи қўшни Жаға-Мамиш қишлоғи (ҳозирги Сухорече) деб кўрсатилади.

1933-йилда фабрика-завод мактабини тугатиб, ошпаз бўлиб ишлади, кейин Симферополда транспорт-аравакашлик артелининг раиси ўринбосари бўлди. 1939-йилда Қизил Армияга чақирилиб, муҳандислик қўшинларида хизмат қилди; 1941-йилдан фронтда, Сталинград жангида қатнашди.

1943-йил сентабрида Беларус ССРнинг Гомел туманидаги Янги Терешковичи қишлоғи яқинида старшина Абдураманов бошчилигидаги сапёрлар бўлинмаси Созҳ дарёсидан ўтиш жойини қурди. Топшириқ бажарилганда 17 кишидан фақат уч нафари тирик қолган. Бундан олдин у Десна дарёсидан ўтиш жойини қуришда ҳам ўзини кўрсатган. 1944-йил 15-январда СССР Олий Совети Президиумининг фармони билан унга Совет Иттифоқи Қаҳрамони унвони берилди, ўша куни Ленин ордени билан ҳам тақдирланди.

1944-йил 18-майда қрим татарлари Қримдан қувиб чиқарилди; сургун унинг оиласини ҳам ўз ичига олди. Урушдан кейин Абдураманов оиласининг ортидан Ўзбекистон ССРга келди. 1948-йилда унга Қримга қайтишга рухсат берилди, аммо фақат энг яқин қариндошларини олиб кетиш мумкин эди; у Ўзбекистонда қолишни танлади.

1950-йилларнинг охиридан қрим татарлари миллий ҳаракати тадбирларида қатнашиб, Москвага вакил сифатида борди; уйидаги учрашувлар туфайли бир неча бор ДХҚ га чақиртирилган. 1962-йилдан Навоийда яшаб, уран корхонасида ишлади. 1985-йилда I даражали Ватан уруши ордени билан тақдирланди.

Узеир Абдураманов 1991-йил 19-январда Навоийда вафот этган. 2015-йил 13-апрелда Қримдаги Жаға-Мамиш қишлоғида унинг ҳайкали ўрнатилган.

Карьера

Мукофотлар

Ҳаёт йўли

  1. 1916
    Туғилиши

    Симферопол уездидаги Кашик-Дегирмен қишлоғида қрим татарлари оиласида дунёга келган (бошқа манбаларда — Жаға-Мамиш).

  2. 1933
    Фабрика-завод мактабини тугатиши

    Кейин ошпаз, сўнг Симферополда транспорт-аравакашлик артелининг раиси ўринбосари бўлиб ишлаган.

  3. 1939
    Қизил Армияга чақирилиши

    Муҳандислик қўшинларида хизмат қила бошлаган.

  4. 1941–1943
    Фронтда

    1941-йилдан урушда; Сталинград жангида қатнашган, Десна дарёсидан ўтиш жойини қуришда ўзини кўрсатган.

  5. 1943
    Созҳ дарёсидан ўтиш

    Сентабрда Янги Терешковичи яқинида сапёр бўлинмаси билан ўтиш жойини қурди; 17 кишидан уч нафари тирик қолди.

  6. 1944
    Совет Иттифоқи Қаҳрамони

    15-январда Қаҳрамон унвони ва Ленин ордени берилди.

  7. 1944
    Қрим татарларининг сургун қилиниши

    18-майда оиласи сургун қилинди; урушдан кейин у ҳам Ўзбекистон ССРга кўчди.

  8. 1948
    Қримга қайтиш имконияти

    Фақат яқин қариндошларини олиб қайтиш мумкин бўлгани учун Ўзбекистонда қолди.

  9. 1962
    Навоийга кўчиши

    Навоийда уран корхонасида ишлаган.

  10. 1985
    Ватан уруши ордени

    I даражали Ватан уруши ордени билан тақдирланди.

  11. 1991
    Вафоти

    19-январда Навоийда вафот этди.

Узеир Абдураманов (1916–1991) — Ҳарбий | Shaxs.uz