Vosit Vohidov
Vosit Vohidov (1917–1994) — jarroh, akademik, Oʻzbekistonda ixtisoslashtirilgan jarrohlik yordam maktabining asoschisi va Toshkent jarrohlik ilmiy markazining direktori.
Biografiya
Vosit Vohidov 1917-yil 13-dekabrda Turkiston shahri yaqinidagi Chaga qishlog'ida dehqon oilasida tug'ilgan (hozirgi Janubiy Qozog'iston hududi). Otasi Abduvohid Xolmetovning to'qqiz farzandi bo'lgan, ularning ikkitasi yoshligida vafot etgan; eng kenjasi Vosit boshqa farzandlar qatori xo'jalik ishlarida ota-onasiga yordam bergan.
U 1939-yilda Toshkent tibbiyot institutini (hozirgi Toshkent tibbiyot akademiyasi) tugatgan. 1950-yilda yiringli kasalliklarda oshqozon osti bezi vazifasi haqidagi nomzodlik dissertatsiyasini, 1962-yilda esa plevra bitishmalari va ularning qon tomirlarining o'pka qon aylanishidagi ahamiyati haqidagi doktorlik dissertatsiyasini himoya qilgan. Tibbiyot fanlari doktori va professor bo'lgan; 1963–1975-yillarda institutning umumiy jarrohlik kafedrasini, 1975-yildan gospital jarrohlik kafedrasini boshqargan.
Vohidov O'zbekistonda birinchilardan bo'lib yurak, o'pka, qon tomirlar va qizilo'ngach jarrohligini klinik amaliyotga joriy qilgan. Uning ilmiy ishlari ko'krak qafasi va qorin bo'shlig'i a'zolari, yurak-qon tomir kasalliklarini aniqlash va jarrohlik yo'li bilan davolashni takomillashtirishga bag'ishlangan.
1973-yilda SSSR Vazirlar Soveti qarori va Sog'liqni saqlash vazirligining buyrug'i bilan Butunittifoq klinik va eksperimental jarrohlik ilmiy-tadqiqot institutining Toshkentdagi filiali tashkil etilgan. Uni Vohidov boshqargan va umrining oxirigacha direktor bo'lib qolgan; keyinchalik bu muassasa Toshkent jarrohlik ilmiy markaziga aylangan.
Olim 180 dan ortiq ilmiy ish muallifi bo'lgan, 15 nafar fan doktori va 60 nafar fan nomzodini tayyorlagan. 1971-yildan Jahon jarrohlar assotsiatsiyasining haqiqiy a'zosi, 1979–1992-yillarda «O'zbekiston tibbiyot jurnali»ning bosh muharriri, Pirogov nomidagi «Xirurgiya» jurnali tahrir kengashining a'zosi bo'lgan.
Vohidov 1967-yilda O'zbekiston SSR fan arbobi unvonini olgan, 1979-yilda O'zbekiston SSR Fanlar akademiyasining akademigi etib saylangan; Lenin ordeni, Oktyabr inqilobi ordeni va «Hurmat belgisi» ordeni bilan taqdirlangan. U 1994-yil 1-iyunda Toshkentda vafot etgan. 1995-yil 6-iyuldagi Vazirlar Mahkamasi qarori bilan jarrohlik markazi uning nomi bilan atalgan, Toshkentda bir ko'cha ham uning nomini olib yuribdi; 2003-yilda vafotidan keyin «Buyuk xizmatlari uchun» ordeni berilgan.
Ta'lim
- Toshkent tibbiyot institutiOliygoh · Toshkent · 1939
Karyera
- O'zbekiston Fanlar akademiyasiAkademik · Toshkent · 1979–1994
Mukofotlar
«Buyuk xizmatlari uchun» ordeni2003, vafotidan keyin · O'zbekiston- O'zbekiston SSR fan arbobi1967 · O'zbekiston SSR
Lenin ordeni1976 · SSSR
Oktyabr inqilobi ordeni1981 · SSSR
«Hurmat belgisi» ordeni1961 · SSSR
Hayot yo'li
- 1917Chaga qishlog'ida tug'ilgan
Turkiston shahri yaqinidagi dehqon oilasida dunyoga kelgan.
- 1939Toshkent tibbiyot institutini tugatgan
Tibbiy ta'limni yakunlagan.
- 1950Nomzodlik dissertatsiyasi
Yiringli kasalliklarda oshqozon osti bezi vazifasi mavzusida himoya qilgan.
- 1962Doktorlik dissertatsiyasi
Plevra bitishmalari va ularning qon tomirlari mavzusida himoya qilgan, tibbiyot fanlari doktori bo'lgan.
- 1963–1975Umumiy jarrohlik kafedrasi mudiri
Toshkent tibbiyot institutida kafedrani boshqargan.
- 1967O'zbekiston SSR fan arbobi
Unga O'zbekiston SSR fan arbobi unvoni berilgan.
- 1971Jahon jarrohlar assotsiatsiyasi a'zosi
Assotsiatsiyaning haqiqiy a'zosi bo'lgan.
- 1973Toshkent filialini tashkil etish qarori
Butunittifoq klinik va eksperimental jarrohlik ilmiy-tadqiqot institutining Toshkentdagi filiali ochilgan; Vohidov uni boshqargan.
- 1975Jarrohlik markazi direktori
Toshkent jarrohlik ilmiy markazining direktori va gospital jarrohlik kafedrasi mudiri bo'lgan.
- 1979Akademik
O'zbekiston SSR Fanlar akademiyasining akademigi etib saylangan; «O'zbekiston tibbiyot jurnali» bosh muharriri bo'lgan (1992-yilgacha).
- 1994Vafoti
1-iyunda Toshkentda vafot etgan.
- 1995Markazga ismi berilishi
Vazirlar Mahkamasi qarori bilan jarrohlik markazi uning nomi bilan atalgan.
Asarlar
- «Yiringli kasalliklarda oshqozon osti bezi vazifasi» (1950)Nomzodlik dissertatsiyasi
Oshqozon osti bezi faoliyatini yiringli kasalliklar fonida o'rgangan ish.
- «Plevra bitishmalari va o'pka qon aylanishida ularning qon tomirlarining ahamiyati» (1962)Doktorlik dissertatsiyasi
Plevra bitishmalarining qon tomirlari va ularning o'pka qon aylanishidagi o'rni haqida.
