Biografiya
Xumuliy taxallusi bilan mashhur Jumaquli ibn Sufiy XIX asrda yashagan shoir va tarixnavis. Nisbasiga ko'ra Urgut va Samarqand bilan bog'langan. Manbalarda uning tug'ilgan va vafot etgan yillari aniq ko'rsatilmaydi.
Buxoro amiri Nasrullo hukmronligi yillarida (1827–1860) Urgutda qozi lavozimida ishlagan. Shu bilan birga o'zbek hamda tojik tillarida she'r va nasr yozgan.
Xumuliy zamondosh olimlar va shoirlarning tarjimai holini yozib qoldirgan, bu esa uning davri adabiy muhitini o'rganishda qimmatli manba hisoblanadi.
Qalamiga «Tarixi Xumuliy», «Manzumoti tarixiy», «Shoh va gado», «Devoni Xumuliy» hamda «Shayx Musoxon ad-Dahbidiyning tarjimai holi» asarlari mansub. «Tarixi Xumuliy»da ayrim darvesh shayxlarning hayoti va mang'itlar sulolasi tarixiga oid ma'lumotlar bor. «Manzumoti tarixiy» esa 1870-yilda yuz bergan voqealarni she'riy shaklda bayon etadi.
Hayot yo'li
- 1827–1860Urgutda qozi
Buxoro amiri Nasrullo davrida qozilik lavozimida ishlagan.
- 1870«Manzumoti tarixiy»
Asarda shu yili yuz bergan voqealar she'r bilan bayon etilgan.
Asarlar
- «Tarixi Xumuliy»Tarixiy asar
- «Manzumoti tarixiy»Tarixiy asar (nazmda)
- «Shoh va gado»Asar
- «Devoni Xumuliy»She'riy to'plam
- «Shayx Musoxon ad-Dahbidiyning tarjimai holi»Tarjimai hol