Биография
Хумулий тахаллуси билан машҳур Жумақули ибн Суфий XIX асрда яшаган шоир ва тарихнавис. Нисбасига кўра Ургут ва Самарқанд билан боғланган. Манбаларда унинг туғилган ва вафот этган йиллари аниқ кўрсатилмайди.
Бухоро амири Насрулло ҳукмронлиги йилларида (1827–1860) Ургутда қози лавозимида ишлаган. Шу билан бирга ўзбек ҳамда тожик тилларида шеър ва наср ёзган.
Хумулий замондош олимлар ва шоирларнинг таржимаи ҳолини ёзиб қолдирган, бу эса унинг даври адабий муҳитини ўрганишда қимматли манба ҳисобланади.
Қаламига «Тарихи Хумулий», «Манзумоти тарихий», «Шоҳ ва гадо», «Девони Хумулий» ҳамда «Шайх Мусохон ад-Даҳбидийнинг таржимаи ҳоли» асарлари мансуб. «Тарихи Хумулий»да айрим дарвеш шайхларнинг ҳаёти ва манғитлар сулоласи тарихига оид маълумотлар бор. «Манзумоти тарихий» эса 1870-йилда юз берган воқеаларни шеърий шаклда баён этади.
Ҳаёт йўли
- 1827–1860Ургутда қози
Бухоро амири Насрулло даврида қозилик лавозимида ишлаган.
- 1870«Манзумоти тарихий»
Асарда шу йили юз берган воқеалар шеър билан баён этилган.
Асарлар
- «Тарихи Хумулий»Тарихий асар
- «Манзумоти тарихий»Тарихий асар (назмда)
- «Шоҳ ва гадо»Асар
- «Девони Хумулий»Шеърий тўплам
- «Шайх Мусохон ад-Даҳбидийнинг таржимаи ҳоли»Таржимаи ҳол