Asosiy qismga o'tish
Yolqin To'raqulov

Xato haqida xabar berish

Roʻyxatdan oʻtish shart emas. Tahririyat tekshirib, sahifani tuzatadi.

Yolqin To'raqulov

Olim

Biokimyogar olim, O'zbekiston Fanlar akademiyasi akademigi, endokrinologiya ilmiy maktabining asoschilaridan biri; Toshkent tibbiyot instituti va Samarqand universiteti rektori bo'lgan.

Faoliyat:
Olim, Biolog
Haqiqiy ismi:
Yolqin Xolmatovich To'raqulov
Hayot yillari:
10 noyabr 1916(88 yosh) ♏ — 1 mart 2005
  • «Buyuk xizmatlari uchun» ordeni
  • "El-yurt hurmati" ordeni
  • Beruniy nomidagi O'zbekiston SSR Davlat mukofoti

Biografiya

Yolqin Xolmatovich To'raqulov 1916-yilda Qozog'istondagi Marki (Merke) shahrida tug'ilgan. Toshkent tibbiyot institutini 1936-yilda tamomlagan va shu institutning biokimyo kafedrasida assistent (1936–1938), keyin aspirant (1938–1941) bo'lgan. 1939–1941-yillarda Toshkent farmatsevtika institutiga direktorlik qilgan. Urush yillarida (1941–1944) armiyada xizmat qilgan, 1944-yilda yana shu institutga rahbar bo'lgan.

1944–1947-yillarda Moskvada SSSR Tibbiyot fanlari akademiyasining Biologiya va tibbiyot kimyosi institutida ishlagan, 1947–1950-yillarda Toshkent tibbiyot instituti rektori bo'lgan. Keyingi yillarda Fanlar akademiyasining Qishloq xo'jaligi institutida katta ilmiy xodim (1950–1954), Andijon tibbiyot institutida prorektor va kafedra mudiri (1954–1956) bo'lgan, 1957-yildan Yadro fizikasi institutida bo'lim mudiri va direktor o'rinbosari (1960–1962) lavozimlarida ishlagan.

1957–1960, 1962–1963 va 1976–1996-yillarda O'zbekiston Sog'liqni saqlash vazirligining Ulka tibbiyot (hozirgi Endokrinologiya) ilmiy-tadqiqot institutiga rahbarlik qilgan, shu bilan birga laboratoriya mudiri (1957–1997) bo'lgan. Fanlar akademiyasida Prezidium a'zosi (1970–1972), vitse-prezident (1963–1966), Biologiya fanlari bo'limi raisi (1966–1979), Tibbiyot fanlari bo'limi raisi (1994–1997) bo'lgan. Toshkent davlat universitetida 1967-yildan kafedra mudiri, Biokimyo instituti direktori (1967–1969) va Samarqand davlat universiteti rektori (1970–1972) bo'lgan.

Olimning tadqiqotlari tireoid gormonlarning biokimyosi bilan bog'liq bo'lib, qalqonsimon bez patologiyasining ayrim shakllarini qamrab oladi. Biologiya, tibbiyot, biofizika, radiobiologiya, biokimyo va endokrinologiyaning o'ziga xos yo'nalishlarini zamonaviy darajada rivojlantirgan; qalqonsimon bez kasalliklarini radioaktiv yod yordamida o'rganish bo'yicha klinik-biokimyoviy ishlari uchun 1964-yilda davlat mukofotiga sazovor bo'lgan. Biokimyodan darslik, o'quv qo'llanmalari va lug'atlar tuzgan. O'zbekiston endokrinologiyasi maktabining shakllanishida muhim o'rin tutgan; hozirgi Endokrinologiya ilmiy-amaliy tibbiyot markazi uning nomi bilan ataladi.

1966-yilda O'zbekiston Fanlar akademiyasining akademigi etib saylangan, 1965-yilda «O'zbekistonda xizmat ko'rsatgan fan arbobi» unvonini olgan, 1985-yilda Beruniy nomidagi davlat mukofoti laureati bo'lgan. Orden va nishonlari: 1998-yilda «El-yurt hurmati», 2003-yilda esa «Buyuk xizmatlari uchun». U 2005-yil boshida Toshkentda hayotdan ko'z yumgan.

Ta'lim

Karyera

Mukofotlar

Hayot yo'li

  1. 1916
    Tug'ilgan

    Qozog'istonning Marki (Merke) shahrida.

  2. 1936
    Toshkent tibbiyot institutini tamomlagan

    Shu yerda biokimyo kafedrasida assistent (1936–1938) va aspirant (1938–1941).

  3. 1939–1944
    Farmatsevtika instituti direktori

    1939–1941 va 1944-yilda; 1941–1944-yillarda urush qatnashchisi.

  4. 1944–1947
    Moskvada ilmiy xodim

    SSSR Tibbiyot fanlari akademiyasining Biologiya va tibbiyot kimyosi instituti.

  5. 1947–1950
    Toshkent tibbiyot instituti rektori

    Rektorlik 1947–1950-yillarda.

  6. 1950–1956
    Qishloq xo'jaligi va Andijon tibbiyot institutlarida

    Fanlar akademiyasi Qishloq xo'jaligi institutida katta ilmiy xodim (1950–1954), Andijon tibbiyot institutida prorektor (1954–1956).

  7. 1957–1996
    Endokrinologiya institutiga rahbarlik

    Ulka tibbiyot (hozirgi Endokrinologiya) ilmiy-tadqiqot instituti direktori: 1957–1960, 1962–1963 va 1976–1996-yillarda.

  8. 1959
    Doktorlik dissertatsiyasi

    Biologiya fanlari doktori; 1962-yilda professor.

  9. 1963–1979
    Fanlar akademiyasida rahbar lavozimlar

    Vitse-prezident (1963–1966), Biologiya fanlari bo'limi raisi (1966–1979).

  10. 1964
    Davlat mukofoti

    Qalqonsimon bez kasalliklarida radioaktiv yod bilan o'tkazilgan klinik-biokimyoviy ishlari uchun.

  11. 1966
    Akademik

    O'zbekiston Fanlar akademiyasi akademigi etib saylangan.

  12. 1967–1972
    Universitetlarda va Biokimyo institutida

    Toshkent davlat universitetida kafedra mudiri (1967-yildan), Biokimyo instituti direktori (1967–1969), Samarqand davlat universiteti rektori (1970–1972).

  13. 1994–1997
    Tibbiyot fanlari bo'limi raisi

    O'zbekiston Fanlar akademiyasi Tibbiyot fanlari bo'limi.

  14. 2005
    Vafot etgan

    Toshkentda.

Xato topdingizmi?

Xato haqida xabar berish

Roʻyxatdan oʻtish shart emas. Tahririyat tekshirib, sahifani tuzatadi.

Tuzatish taklif qilish
Yolqin To'raqulov (1916–2005) — Olim | Shaxs.uz