Асосий қисмга ўтиш
Ёлқин Тўрақулов

Хато ҳақида хабар бериш

Рўйхатдан ўтиш шарт эмас. Таҳририят текшириб, саҳифани тузатади.

Ёлқин Тўрақулов

Олим

Биокимёгар олим, Ўзбекистон Фанлар академияси академиги, эндокринология илмий мактабининг асосчиларидан бири; Тошкент тиббиёт институти ва Самарқанд университети ректори бўлган.

Фаолият:
Олим, Биолог
Ҳақиқий исми:
Ёлқин Холматович Тўрақулов
Ҳаёт йиллари:
10 ноябр 1916(88 ёш) ♏ — 1 март 2005
  • «Буюк хизматлари учун» ордени
  • "Эл-юрт ҳурмати" ордени
  • Беруний номидаги Ўзбекистон ССР Давлат мукофоти

Биография

Ёлқин Холматович Тўрақулов 1916-йилда Қозоғистондаги Марки (Мерке) шаҳрида туғилган. Тошкент тиббиёт институтини 1936-йилда тамомлаган ва шу институтнинг биокимё кафедрасида ассистент (1936–1938), кейин аспирант (1938–1941) бўлган. 1939–1941-йилларда Тошкент фарматсевтика институтига директорлик қилган. Уруш йилларида (1941–1944) армияда хизмат қилган, 1944-йилда яна шу институтга раҳбар бўлган.

1944–1947-йилларда Москвада СССР Тиббиёт фанлари академиясининг Биология ва тиббиёт кимёси институтида ишлаган, 1947–1950-йилларда Тошкент тиббиёт институти ректори бўлган. Кейинги йилларда Фанлар академиясининг Қишлоқ хўжалиги институтида катта илмий ходим (1950–1954), Андижон тиббиёт институтида проректор ва кафедра мудири (1954–1956) бўлган, 1957-йилдан Ядро физикаси институтида бўлим мудири ва директор ўринбосари (1960–1962) лавозимларида ишлаган.

1957–1960, 1962–1963 ва 1976–1996-йилларда Ўзбекистон Соғлиқни сақлаш вазирлигининг Улка тиббиёт (ҳозирги Эндокринология) илмий-тадқиқот институтига раҳбарлик қилган, шу билан бирга лаборатория мудири (1957–1997) бўлган. Фанлар академиясида Президиум аъзоси (1970–1972), витсе-президент (1963–1966), Биология фанлари бўлими раиси (1966–1979), Тиббиёт фанлари бўлими раиси (1994–1997) бўлган. Тошкент давлат университетида 1967-йилдан кафедра мудири, Биокимё институти директори (1967–1969) ва Самарқанд давлат университети ректори (1970–1972) бўлган.

Олимнинг тадқиқотлари тиреоид гормонларнинг биокимёси билан боғлиқ бўлиб, қалқонсимон без патологиясининг айрим шаклларини қамраб олади. Биология, тиббиёт, биофизика, радиобиология, биокимё ва эндокринологиянинг ўзига хос йўналишларини замонавий даражада ривожлантирган; қалқонсимон без касалликларини радиоактив ёд ёрдамида ўрганиш бўйича клиник-биокимёвий ишлари учун 1964-йилда давлат мукофотига сазовор бўлган. Биокимёдан дарслик, ўқув қўлланмалари ва луғатлар тузган. Ўзбекистон эндокринологияси мактабининг шаклланишида муҳим ўрин тутган; ҳозирги Эндокринология илмий-амалий тиббиёт маркази унинг номи билан аталади.

1966-йилда Ўзбекистон Фанлар академиясининг академиги этиб сайланган, 1965-йилда «Ўзбекистонда хизмат кўрсатган фан арбоби» унвонини олган, 1985-йилда Беруний номидаги давлат мукофоти лауреати бўлган. Орден ва нишонлари: 1998-йилда «Эл-юрт ҳурмати», 2003-йилда эса «Буюк хизматлари учун». У 2005-йил бошида Тошкентда ҳаётдан кўз юмган.

Таълим

Карьера

Мукофотлар

Ҳаёт йўли

  1. 1916
    Туғилган

    Қозоғистоннинг Марки (Мерке) шаҳрида.

  2. 1936
    Тошкент тиббиёт институтини тамомлаган

    Шу ерда биокимё кафедрасида ассистент (1936–1938) ва аспирант (1938–1941).

  3. 1939–1944
    Фарматсевтика институти директори

    1939–1941 ва 1944-йилда; 1941–1944-йилларда уруш қатнашчиси.

  4. 1944–1947
    Москвада илмий ходим

    СССР Тиббиёт фанлари академиясининг Биология ва тиббиёт кимёси институти.

  5. 1947–1950
    Тошкент тиббиёт институти ректори

    Ректорлик 1947–1950-йилларда.

  6. 1950–1956
    Қишлоқ хўжалиги ва Андижон тиббиёт институтларида

    Фанлар академияси Қишлоқ хўжалиги институтида катта илмий ходим (1950–1954), Андижон тиббиёт институтида проректор (1954–1956).

  7. 1957–1996
    Эндокринология институтига раҳбарлик

    Улка тиббиёт (ҳозирги Эндокринология) илмий-тадқиқот институти директори: 1957–1960, 1962–1963 ва 1976–1996-йилларда.

  8. 1959
    Докторлик диссертацияси

    Биология фанлари доктори; 1962-йилда профессор.

  9. 1963–1979
    Фанлар академиясида раҳбар лавозимлар

    Витсе-президент (1963–1966), Биология фанлари бўлими раиси (1966–1979).

  10. 1964
    Давлат мукофоти

    Қалқонсимон без касалликларида радиоактив ёд билан ўтказилган клиник-биокимёвий ишлари учун.

  11. 1966
    Академик

    Ўзбекистон Фанлар академияси академиги этиб сайланган.

  12. 1967–1972
    Университетларда ва Биокимё институтида

    Тошкент давлат университетида кафедра мудири (1967-йилдан), Биокимё институти директори (1967–1969), Самарқанд давлат университети ректори (1970–1972).

  13. 1994–1997
    Тиббиёт фанлари бўлими раиси

    Ўзбекистон Фанлар академияси Тиббиёт фанлари бўлими.

  14. 2005
    Вафот этган

    Тошкентда.

Хато топдингизми?

Хато ҳақида хабар бериш

Рўйхатдан ўтиш шарт эмас. Таҳририят текшириб, саҳифани тузатади.

Тузатиш таклиф қилиш
Ёлқин Тўрақулов (1916–2005) — Олим | Shaxs.uz