Biografiya
Yusuf Saryomiy (asl ismi Yusuf mulla Abdushukur o'g'li) o'zbek shoiri va xattoti. Uning g'azallari, jumladan «Yali-yali», hozirgacha xalq orasida kuylanib keladi. Asosiy she'riy to'plami — Tavallo 1914-yilda nashr ettirgan «Devoni Mavlaviy Yusuf Saryomiy».
Shoir 1840-yilda hozirgi Sayram (Chimkent viloyati) hududidagi Saryom qishlog'ida dunyoga kelgan, taxallusi ham shu qishloq nomidan olingan. Ba'zi manbalar tug'ilgan yilini 1845 deydi. Vafoti 1912-yilga to'g'ri keladi.
U Toshkent va Buxoro madrasalarida o'qigan. Toshkentdagi Beklarbegi madrasasida ham tahsil ko'rib, uni vasf etgan «Dar ta'rifi manzari madrasai Bek az Yusuf» nomli she'r bitgan. Samarqand, Toshkent va Qo'qondagi adabiy davralarning faol ishtirokchisi bo'lgan.
Tirikchilik uchun kitob ko'chirish va kotiblik bilan shug'ullangan; bundan tashqari etikdo'zlik va muhr o'yish kasbida ham ishlagan.
Shoirning she'rlari o'z davrida bayozlarga kiritilgan: «Bayoz» (1893) va «Armug'oni Xislat» (1911) hamda 1912-yilda bosilgan «Bayozi Muhallo» bilan «Bayozi Haziniy». 1914-yilda Tavallo ularni yig'ib, «Devoni Mavlaviy Yusuf Saryomiy» nomli kitob qilgan. Bu devonning toshbosma ko'rinishdagi nusxalari O'zbekiston Fanlar akademiyasi Sharqshunoslik institutida hamda Andijon adabiyot va san'at muzeyida bor. Kitobni Rasulmuhammad Shoshiy o'g'li Mulla Utab ko'chirgan.
Shoirga Sayram tarixiga oid turli ma'lumotlarga boy, biroq an'anaviy diniy ruhdagi «Risola» ham nisbat beriladi. Xalq o'rtasida uning topqirligi va adolatsizlikka murosasizligini ko'rsatuvchi ko'plab rivoyat va afsonalar yuradi. Yusuf Saryomiy nomi bilan ko'cha va maktab ataladi.
Ta'lim
- Beklarbegi madrasasiMadrasa · Toshkent
Hayot yo'li
- 1840Tug'ilgan
Saryom qishlog'ida (hozirgi Sayram hududi).
- 1893«Bayoz»
She'rlari shu nomli bayozga kiritilgan.
- 1911–1912Bayozlarda she'rlari
«Armug'oni Xislat», «Bayozi Muhallo», «Bayozi Haziniy» bayozlariga kirgan.
- 1912Vafot etgan
Shoir olamdan o'tgan.
- 1914Devoni nashr etilgan
Tavallo «Devoni Mavlaviy Yusuf Saryomiy»ni chop ettirgan.
Asarlar
- «Bayoz» (1893)Bayozda bosilgan she'rlar
- «Armug'oni Xislat» (1911)Bayozda bosilgan she'rlar
- «Bayozi Muhallo» (1912)Bayozda bosilgan she'rlar
- «Bayozi Haziniy» (1912)Bayozda bosilgan she'rlar
- «Devoni Mavlaviy Yusuf Saryomiy» (1914)Devon
- «Dar ta'rifi manzari madrasai Bek az Yusuf»She'r
- «Risola»Unga nisbat beriladigan asar