Биография
Юсуф Сарёмий (асл исми Юсуф мулла Абдушукур ўғли) ўзбек шоири ва хаттоти. Унинг ғазаллари, жумладан «Яли-яли», ҳозиргача халқ орасида куйланиб келади. Асосий шеърий тўплами — Тавалло 1914-йилда нашр эттирган «Девони Мавлавий Юсуф Сарёмий».
Шоир 1840-йилда ҳозирги Сайрам (Чимкент вилояти) ҳудудидаги Сарём қишлоғида дунёга келган, тахаллуси ҳам шу қишлоқ номидан олинган. Баъзи манбалар туғилган йилини 1845 дейди. Вафоти 1912-йилга тўғри келади.
У Тошкент ва Бухоро мадрасаларида ўқиган. Тошкентдаги Бекларбеги мадрасасида ҳам таҳсил кўриб, уни васф этган «Дар таърифи манзари мадрасаи Бек аз Юсуф» номли шеър битган. Самарқанд, Тошкент ва Қўқондаги адабий давраларнинг фаол иштирокчиси бўлган.
Тирикчилик учун китоб кўчириш ва котиблик билан шуғулланган; бундан ташқари этикдўзлик ва муҳр ўйиш касбида ҳам ишлаган.
Шоирнинг шеърлари ўз даврида баёзларга киритилган: «Баёз» (1893) ва «Армуғони Хислат» (1911) ҳамда 1912-йилда босилган «Баёзи Муҳалло» билан «Баёзи Ҳазиний». 1914-йилда Тавалло уларни йиғиб, «Девони Мавлавий Юсуф Сарёмий» номли китоб қилган. Бу девоннинг тошбосма кўринишдаги нусхалари Ўзбекистон Фанлар академияси Шарқшунослик институтида ҳамда Андижон адабиёт ва санъат музейида бор. Китобни Расулмуҳаммад Шоший ўғли Мулла Утаб кўчирган.
Шоирга Сайрам тарихига оид турли маълумотларга бой, бироқ анъанавий диний руҳдаги «Рисола» ҳам нисбат берилади. Халқ ўртасида унинг топқирлиги ва адолатсизликка муросасизлигини кўрсатувчи кўплаб ривоят ва афсоналар юради. Юсуф Сарёмий номи билан кўча ва мактаб аталади.
Таълим
- Бекларбеги мадрасасиМадраса · Тошкент
Ҳаёт йўли
- 1840Туғилган
Сарём қишлоғида (ҳозирги Сайрам ҳудуди).
- 1893«Баёз»
Шеърлари шу номли баёзга киритилган.
- 1911–1912Баёзларда шеърлари
«Армуғони Хислат», «Баёзи Муҳалло», «Баёзи Ҳазиний» баёзларига кирган.
- 1912Вафот этган
Шоир оламдан ўтган.
- 1914Девони нашр этилган
Тавалло «Девони Мавлавий Юсуф Сарёмий»ни чоп эттирган.
Асарлар
- «Баёз» (1893)Баёзда босилган шеърлар
- «Армуғони Хислат» (1911)Баёзда босилган шеърлар
- «Баёзи Муҳалло» (1912)Баёзда босилган шеърлар
- «Баёзи Ҳазиний» (1912)Баёзда босилган шеърлар
- «Девони Мавлавий Юсуф Сарёмий» (1914)Девон
- «Дар таърифи манзари мадрасаи Бек аз Юсуф»Шеър
- «Рисола»Унга нисбат бериладиган асар