Zaynab Sadriyeva
Hamza nomidagi teatr aktrisasi va kino aktrisasi, O'zbekiston SSR xalq artisti; «Kelinlar qo'zg'oloni»dagi Farmonbibi va «Suyunchi» filmidagi buvi Anzirat rollari bilan tanilgan.
- Faoliyat:
- Aktrisa, Kino aktyori, Teatr aktyori
- Tug'ilgan:
- 1914 — 31 oktabr 1991
Biografiya
Zaynab Sadriyeva 1914-yilda Astraxanda qozonlik tatarlar oilasida tug'ilgan. 1920-yilda oila Toshkent yaqinidagi Kauchiga (hozirgi Yangiyo'l) ko'chgan: otasi Sadriddin shakar zavodida ishlagan. Zaynab o'zbek tilini bolalikda o'zlashtirgan, bu til keyinchalik uning butun sahna hayotining tili bo'lgan.
1929-yilda Toshkentdagi Ishchilar sayyor teatriga qabul qilingan. 1932-yildan umrining ko'p qismini o'tkazgan Hamza nomidagi o'zbek teatrida (hozirgi O'zbek milliy akademik drama teatri) aktrisa bo'lgan. Maxsuma Kariyeva ijrosini kuzatib, rejissyor Mannon Uyg'ur ishidan o'rganib, sahna mahoratini egallagan.
Sadriyeva irodali, og'ir taqdirli ayol obrazlarini yaratgan. Uning rollari orasida Gorkiyning «Vassa Jeleznova»sidagi Vassa, Ostrovskiyning «Bez viny vinovatye»sidagi Kruchinina va «Poslednyaya jertva»sidagi Glafira, Treneyovning «Lyubov Yarovaya»sidagi Yarovaya, Shekspirning «Hamlet»idagi Gertruda, Shillerning «Kovarstvo i lyubov» spektaklidagi (1936) Frau Miller va ledi Milford, Lavrenyovning «Za tex, kto v more!» spektaklidagi (1947) Xaritonova bor. Eng mashhur sahna ishlaridan biri — Said Ahmadning «Kelinlar qo'zg'oloni» spektaklidagi (1976, rejissyor Bahodir Yo'ldoshev) Farmonbibi roli.
Kinoga 1953-yilda «Boy ila xizmatchi» filmidagi Poshshoyim roli bilan kirgan. Keyin «Gang daryosining qizi» va «Otvergnutaya nevesta» (ikkalasi 1961), «Suyunchi» (1982, rejissyor Melis Abzalov), «Armon» (1987), «Kamenny idol» (1989) va «Temir erkak» (1991) filmlarida suratga tushgan. «Suyunchi»dagi buvi Anzirat roli unga O'zbekistondan tashqarida ham shuhrat keltirgan — film butun ittifoq prokatida «Babushka-general» nomi bilan chiqqan.
1952-yilda O'zbekiston SSR xalq artisti unvoniga sazovor bo'lgan, 1979-yilda Hamza nomidagi O'zbekiston SSR Davlat mukofoti laureati bo'lgan; Mehnat Qizil Bayroq ordeni bilan ham taqdirlangan. 1987-yildan Abror Hidoyatov nomidagi o'zbek davlat drama teatrida ishlagan.
Zaynab Sadriyeva 1991-yil 31-oktabrda Toshkentda vafot etgan va Chig'atoy qabristoniga dafn etilgan. 2026-yil 28-mayda Prezident farmoni bilan marhum ijodkorlar qatorida unga «Buyuk xizmatlari uchun» ordeni berilgan.
Karyera
- O'zbek Milliy akademik drama teatriAktrisa (Hamza nomidagi teatr) · Toshkent · 1932–1987
- Abror Hidoyatov nomidagi O'zbek davlat drama teatriAktrisa · Toshkent · 1987–1991
Mukofotlar
«Buyuk xizmatlari uchun» ordeni2026, vafotidan keyin · O'zbekiston
O'zbekiston SSR xalq artisti1952 · O'zbekiston SSR
Hamza nomidagi O'zbekiston SSR Davlat mukofoti1979 · O'zbekiston SSR
Hayot yo'li
- 1914Tug'ilishi
Astraxanda qozonlik tatarlar oilasida tug'ilgan.
- 1920Toshkent yaqiniga ko'chish
Oila Toshkent yaqinidagi Kauchiga ko'chib o'tgan.
- 1929Ishchilar sayyor teatri
Toshkentdagi Ishchilar sayyor teatriga qabul qilingan.
- 1932Hamza teatri
Hamza nomidagi o'zbek teatri truppasiga kirgan.
- 1936«Kovarstvo i lyubov»
Shillerning spektaklida Frau Miller va ledi Milford rollari.
- 1947«Za tex, kto v more!»
Lavrenyov spektaklida Xaritonova roli.
- 1952O'zbekiston SSR xalq artisti
Faxriy unvon berilgan.
- 1953Kinodagi debyut
«Boy ila xizmatchi» filmida Poshshoyim roli.
- 1961Ikki film
«Gang daryosining qizi» va «Otvergnutaya nevesta» filmlarida suratga tushgan.
- 1976Farmonbibi roli
Said Ahmadning «Kelinlar qo'zg'oloni» spektaklida (rejissyor Bahodir Yo'ldoshev).
- 1979Hamza nomidagi Davlat mukofoti
Hamza nomidagi O'zbekiston SSR Davlat mukofoti laureati bo'lgan.
- 1982«Suyunchi»
Melis Abzalov filmida buvi Anzirat roli.
- 1987Hidoyatov teatri
Abror Hidoyatov nomidagi o'zbek davlat drama teatriga o'tgan.
- 1991Vafoti
31-oktabrda Toshkentda vafot etgan; Chig'atoy qabristoniga dafn etilgan.
- 2026«Buyuk xizmatlari uchun» ordeni
28-may kuni Prezident farmoni bilan vafotidan keyin berilgan.
Filmografiya
| Nomi | Yil |
|---|---|
| Boy ila xizmatchi | 1953 |
| Gang daryosining qizi | 1961 |
| Otvergnutaya nevesta | 1961 |
| Suyunchi | 1982 |
| Armon | 1987 |
| Kamenny idol | 1989 |
| Temir erkak | 1991 |
Asarlar
- «Kovarstvo i lyubov» (F. Shiller) (1936)Teatr roli
Frau Miller va ledi Milford
- «Za tex, kto v more!» (B. Lavrenyov) (1947)Teatr roli
Xaritonova
- «Kelinlar qo'zg'oloni» (Said Ahmad) (1976)Teatr roli
Farmonbibi; rejissyor Bahodir Yo'ldoshev
- «Vassa Jeleznova» (M. Gorkiy)Teatr roli
Vassa Jeleznova
- «Bez viny vinovatye» (A. Ostrovskiy)Teatr roli
Kruchinina
- «Poslednyaya jertva» (A. Ostrovskiy)Teatr roli
Glafira
- «Groza» (A. Ostrovskiy)Teatr roli
Feklusha
- «Lyubov Yarovaya» (K. Trenyov)Teatr roli
Lyubov Yarovaya
- «Hamlet» (V. Shekspir)Teatr roli
Gertruda
- «Oy tutilgan tunda» (M. Karim)Teatr roli
Tangabika
- «Semya» (I. Popov)Teatr roli
Lenin onasi, Mariya Aleksandrovna Ulyanova