Абу Иброҳим Исмоил ал-Мунтасир (Сомоний)
Сомонийлар сулоласининг сўнгги вакили; 1000–1005-йилларда қорахонийларга қарши курашиб, давлатни тиклашга уринган.
- Фаолият:
- Тарихий шахс, Сиёсатчи, Ҳукмдор
- Вафот этган сана:
- 1005
- Отаси:
- Нуҳ II ибн Мансур (Сомоний)
Биография
Абу Иброҳим Исмоил ал-Мунтасир амир Нуҳ (II)нинг ўғли, Мансур (II) ва Абдумалик (II)нинг укаси эди. Туғилган йили маълум эмас. Абдумалик 999-йилда қорахонийлар қўлига тушиб, сомонийлар давлати қулагач, Мунтасир қорахонийлар қамоғидан чиқиб, тахтни қайтаришга уринди.
Википедия маълумотига кўра, у Хоразмга қочиб, у ерда тарафдорлар топган, Бухоро ва Самарқандни қорахонийлардан тортиб олган, аммо уларнинг қўшини яқинлашганда Хуросонга чекинган. Нишопур учун Ғазнавийлар билан тўқнашган, Маҳмуд Ғазнавий юриши туфайли бу шаҳарни ҳам тарк этган. 1003-йилда ғузлар билан иттифоқ тузиб, қорахонийларни бир неча жангда енгди, 1004-йил май ойидаги жангда ҳам ғалаба қозонди, кейин ғузлар уни ташлаб кетгач, қўшини тарқаб кетди.
Мунтасир 1005-йил бошида ҳалок бўлди. Қайси куч буйруғи билан ўлдирилгани манбаларда турлича: Википедияда Марв яқинидаги араб қабиласи бошлиғи, Ўзбекистон манбасида эса Маҳмуд Ғазнавийнинг ноиби Маҳруй буйруғи билан, дейилади. Ўзбекистон манбасига кўра, Маймурғ қишлоғида дафн этилган. Унинг ўлими билан сомонийлар давлатини тиклашга сўнгги уриниш тугади.
Ҳаёт йўли
- 999Қамоқдан қочган
Сомонийлар қулаганидан кейин тахтни қайтаришга киришган.
- 1000Бухоро ва Самарқанд
Хоразмдан юриш қилиб, шаҳарларни қорахонийлардан олган.
- 1003Ғузлар билан иттифоқ
Қорах онийларга қарши бир неча жангда ғалаба қозонган.
- 1005Ҳалок бўлган
Сомонийларни тиклашга сўнгги уриниш шу билан тугади.