Нуҳ II ибн Мансур (Сомоний)
Сомонийлар амири (976–997); давлат қорахонийлар босими остида заифлашган бир пайтда Сабуктегин ёрдамига таянган.
- Фаолият:
- Тарихий шахс, Сиёсатчи, Ҳукмдор
- Ҳаёт йиллари:
- 963 — 997
- Отаси:
- Мансур I ибн Нуҳ (Сомоний)
- Фарзандлар:
Биография
Нуҳ II ибн Мансур Сомонийлар сулоласининг амири бўлиб, Бухорода 976–997-йилларда ҳукмронлик қилган. У 963-йилда туғилган, амир Мансур (I)нинг ўғли эди. Отаси вафот этгач, тез орада тахтга ўтирган; манбаларда бу сана турлича кўрсатилади (Википедияда 976-йил июн, Ўзбекистон манбасида 26-сентабр).
Салтанатнинг бу даври ички низолар ва ташқи хавф билан кечган. Вазирлик лавозимларида алмашинувлар бўлган, давлат ишида турк лашкарбошиларининг таъсири ўсган. 992-йилда қорахоний Буғрахон Бухорога кирди; саркардалардан бири жангда атайлаб мағлуб бўлгани ҳақида маълумот бор. Буғрахон касал бўлиб қайтаётганда вафот этгач, Нуҳ пойтахтни қайта эгаллади.
Хуросонда ҳокимият саркардалар қўлида эди. Нуҳ Ғазна ҳокими Сабуктегиндан ёрдам сўради; 994-йилда иттифоқчи қўшин исёнчи Абу Али ва Фойиқ лашкарини енгди. Мукофот сифатида Сабуктегин ва ўғли Маҳмудга Хуросон ишлари топширилди. Ёзма манбаларга кўра, 996-йилдаги қорахоний юришидан кейин Сабуктегин ва қорахонийлар ўртасида Нуҳ иштирокисиз келишув бўлган, Мовароуннаҳрнинг фақат маркази сомонийларда қолган.
Саройда шоир Дақиқий ижод қилган. Анъанага кўра, ёш Ибн Сино амирни даволаган ва бунинг эвазига сарой кутубхонасидан фойдаланиш имкониятига эга бўлган; бу маълумот Ўзбекистон манбасидан олинган.
Нуҳ 997-йилда вафот этди. Тахтга ўғли Мансур (II) ўтирди; шундан сўнг давлат тезда қулаш ёқасига келди.
Ҳаёт йўли
- 963Туғилган
Мансур (I)нинг ўғли сифатида дунёга келган.
- 976Тахтга ўтирган
Отасидан кейин Сомонийлар амири бўлган.
- 992Бухоро қўлдан кетган
Буғрахон Бухорони эгаллади; Нуҳ кейинроқ уни қайтариб олди.
- 994Сабуктегин билан иттифоқ
Бирлашган қўшин исёнчи саркардаларни енгди.
- 997Вафоти
Тахт ўғли Мансур (II)га ўтган.