Тошкентлик шоир; XX аср бошида шеърлари анъанавий руҳдан миллий руҳга бурилган ижодкорлардан бири, «Садои Туркистон» газетасида чоп этилган.
Биография
Афандихон Ахтарий 1870-йилда Тошкентнинг Себзор даҳасидаги Ҳовузбўйи маҳалласида, Ортиқхўжа эшон оиласида туғилган. Адабиётшуносликда у XX аср бошида шеърияти анъанавий ишқ мавзусидан миллат ва маърифат мавзусига ўтган шоирлар қаторида тилга олинади.
Етти ёшида машҳур мактабдор Исматуллоҳ қори қошида савод чиқарган, Қуръоннинг ўттиз парасини ёд олган. Кейин Бекларбеги мадрасасида, Шомаҳмуд оҳун қўлида ҳамда Қўқон ва Бухоро мадрасаларида ўқиб, «хатми кутуб»ни тугатган. Ижодда устози шоир Пирмуҳаммад Аълам (1858—1933) бўлган.
Ахтарий араб, форс ва ўзбек тилларида ёзган. Унинг шеърларида миллатни илмга, хизматга чорлаш, зулмат ва жаҳолатдан чиқишга умид қилиш асосий ўрин тутади: шоир учун миллий шеър ёзиш замон талабигина эмас, инсонийлик белгиси ҳам эди. «Садои Туркистон» газетасида 1914-йилда унинг шеърлари босилган.
Мўминжон Тошқиннинг маълумотига кўра, шоирнинг барча шеърлари мингга яқин, бироқ улар девон ҳолига келтирилмай, тарқоқ ҳолда қолган. Ҳозир унинг ғазаллари ва Фузулий ғазалига боғланган мухаммаси электрон кутубхоналарда мавжуд.
Афандихон Ахтарий 1946-йилда Тошкент яқинидаги Қўшқўрғон қишлоғида вафот этган.
Ҳаёт йўли
- 1870Туғилиши
Тошкентнинг Себзор даҳасида туғилган.
- 1877Таълимнинг бошланиши
Исматуллоҳ қори мактабида савод чиқарган, Қуръонни ёд олган.
- 1914Матбуотда
«Садои Туркистон» газетасида шеърлари босилган.
- 1946Вафоти
Тошкент яқинидаги Қўшқўрғон қишлоғида вафот этган.