Биография
Фатхулла Хабибуллаевич Абдуллаев 1948-йил 14-январда Тошкентда туғилган. 82-сонли мактабни экстернат тартибида тамомлаб, 1964–1969-йилларда Тошкент давлат университетининг физика факултетида ўқиган, 1969–1971-йилларда ҳарбий хизматни ўтаган.
1971-йилда Дубнадаги Бирлашган ядро тадқиқотлари институтида аспирантурада нолиномиал лагранжианли моделларни ўргана бошлаган, сўнг квант электродинамикасининг тортишиш билан яримклассик чегарасига ўтган. 1975-йилда физика-математика фанлари номзоди, 1985-йилда Киевда «Бир жинсли бўлмаган муҳитларда солитонлар динамикаси» мавзусида физика-математика фанлари доктори даражасини олган.
1977-йилдан Ўзбекистон ССР Фанлар академиясининг Иссиқлик физикаси бўлимида ишлаган, 1986–1992-йилларда бўлимнинг илмий ишлар бўйича ўринбосари, сўнг раҳбари бўлган. 1990-йилда профессор унвонини олган, 1992–1997-йилларда Олий аттестация комиссиясининг физика бўйича экспертлар кенгашига раҳбарлик қилган. 1987-йилдан Австралия, Буюк Британия, Германия, Бразилия, Италия, Франсия, Япония ва бошқа давлатларнинг тадқиқот марказларида таклиф этилган профессор сифатида ишлаган.
Илмий ишлари чизиқли бўлмаган физикага бағишланган: оптик солитонлар, уларнинг бир жинсли бўлмаган муҳитлардаги динамик хаоси, оптик толалардаги модуляцион беқарорлик ва Бозе–Эйнштейн конденсатидаги чизиқли бўлмаган тўлқинлар. Унинг оптик толаларда Андерсон локализациясининг оптик аналоги ҳақидаги башорати 2004-йилда тажрибада кузатилган. Бу мавзуларда монографиялар ёзган ва халқаро тўпламларни таҳрир қилган.
1989-йилда лазер нурланишининг модда билан ўзаро таъсиридаги чизиқли бўлмаган тўлқин жараёнлари бўйича ишлари учун Абу Райҳон Беруний номидаги Давлат мукофотини олган. 1995-йилда «Ўзбекистон Республикасида хизмат кўрсатган фан арбоби» унвони, 2003-йилда Бозе–Эйнштейн конденсати бўйича ишлари учун ал-Хоразмий номидаги медал берилган. 2023-йил 23-декабрда Ўзбекистон Фанлар академиясининг ҳақиқий аъзоси — академик этиб тасдиқланган.
Таълим
- Тошкентдаги 82-сонли ўрта мактабМактаб · Шайхонтохур тумани · 1954–1964
- Ўзбекистон Миллий университетиОлийгоҳ · Тошкент · 1964–1969 · Физика факултети (Тошкент давлат университети)
Карьера
- Ўзбекистон Фанлар академиясиИссиқлик физикаси бўлими катта илмий ходими (1977-йилдан), бўлим раҳбари (1986–1992), ҳақиқий аъзо — академик (2023-йилдан) · Тошкент · 1977–ҳозиргача
Мукофотлар
Ўзбекистон фан арбоби1995 · Ўзбекистон
Беруний номидаги Ўзбекистон ССР Давлат мукофоти1989 · Ўзбекистон ССР
Ҳаёт йўли
- 1948Туғилиши
1948-йил 14-январда Тошкентда туғилган.
- 1954–1964Мактаб
Тошкентдаги 82-сонли ўрта мактабда ўқиган, уни экстернат тартибида тамомлаган.
- 1964–1969Тошкент давлат университети
Университетнинг физика факултетида ўқиган.
- 1969–1971Ҳарбий хизмат
СССР Қуролли Кучлари сафида хизмат қилган.
- 1971Дубна: аспирантура
Дубнадаги Бирлашган ядро тадқиқотлари институтида аспирантурада нолиномиал лагранжианли моделларни ўргана бошлаган.
- 1975Номзодлик диссертацияси
Физика-математика фанлари номзоди даражасини олган.
- 1977Фанлар академиясида
Ўзбекистон ССР Фанлар академиясининг Иссиқлик физикаси бўлимида катта илмий ходим бўлган.
- 1985Докторлик диссертацияси
Киевдаги Назарий физика институтида «Бир жинсли бўлмаган муҳитларда солитонлар динамикаси» мавзусида докторлик ишини ҳимоя қилган.
- 1986–1992Иссиқлик физикаси бўлими раҳбари
Бўлим раҳбарининг илмий ишлар бўйича ўринбосари, сўнг бўлим раҳбари бўлиб ишлаган.
- 1989Беруний номидаги Давлат мукофоти
Лазер нурланишининг модда билан ўзаро таъсиридаги ночизиқли тўлқин жараёнлари бўйича ишлар туркуми учун Абу Райҳон Беруний номидаги Давлат мукофотини олган.
- 1990Профессор унвони
Профессор илмий унвонини олган.
- 1992–1997Олий аттестация комиссияси
Олий аттестация комиссиясининг физика бўйича экспертлар кенгашига раҳбарлик қилган.
- 2023Академик
2023-йил 23-декабрда Ўзбекистон Фанлар академиясининг ҳақиқий аъзоси — академик этиб тасдиқланган.
Асарлар
- «Бир жинсли бўлмаган қуюқлашган муҳитларда солитонлар динамикаси» (П. Х. Хабибуллаев билан) (1986)Монография
Фан нашриёти, Тошкент.
- «Оптик солитонлар» (С. А. Дарманян ва П. Х. Хабибуллаев билан) (1987)Монография
Фан нашриёти, Тошкент.
- «Солитонларнинг динамик хаоси» (1990)Монография
Фан нашриёти, Тошкент.
- «Солитонлар ва чизиқли бўлмаган даврий тўлқинларнинг динамик хаоси» (1989)Обзор мақола
Physics Репортс журнали, 179-жилд.
- «Оптик солитонлар» (муҳаррир) (1991)Таҳрир қилинган тўплам
World Scientific, Сингапур.
- «Бир жинсли бўлмаган муҳитларда солитонлар назарияси» (1994)Монография
Жоҳн Wiley, Чичестер.
- «Бир жинсли бўлмаган ва дискрет муҳитларда электромагнит тўлқинларнинг модуляцион беқарорлиги» (С. А. Дарманян, Ж. Гарниэр билан) (2002)Обзор мақола
«Прогресс ин Optics» тўплами, 44-жилд.
- «Чизиқли бўлмаган тўлқинлар: классик ва квант жиҳатлари» (В. В. Конотоп билан, муҳаррирлар) (2004)Таҳрир қилинган тўплам
НАТО илмий серияси, Kluwer.
- «Совуқ квант газларида чизиқли бўлмаган модда тўлқинлари» (2005)Монография
ИИУМ пресс, Куала-Лумпур.
Фильмография
| Номи | Йил |
|---|---|
| Когда остановилас мелнитса | 1971 |
