Асосий қисмга ўтиш

Фатхулла Абдуллаев

Физик, физика-математика фанлари доктори, Ўзбекистон Фанлар академияси академиги; оптик солитонлар ва Бозе–Эйнштейн конденсати бўйича чизиқли бўлмаган физика мутахассиси.

Фаолият:
Олим, Физик
Туғилган:
14 январ 1948(78 ёш) ♑
Туғилган жой:
Тошкент
  • Ўзбекистон фан арбоби
  • Беруний номидаги Ўзбекистон ССР Давлат мукофоти

Биография

Фатхулла Хабибуллаевич Абдуллаев 1948-йил 14-январда Тошкентда туғилган. 82-сонли мактабни экстернат тартибида тамомлаб, 1964–1969-йилларда Тошкент давлат университетининг физика факултетида ўқиган, 1969–1971-йилларда ҳарбий хизматни ўтаган.

1971-йилда Дубнадаги Бирлашган ядро тадқиқотлари институтида аспирантурада нолиномиал лагранжианли моделларни ўргана бошлаган, сўнг квант электродинамикасининг тортишиш билан яримклассик чегарасига ўтган. 1975-йилда физика-математика фанлари номзоди, 1985-йилда Киевда «Бир жинсли бўлмаган муҳитларда солитонлар динамикаси» мавзусида физика-математика фанлари доктори даражасини олган.

1977-йилдан Ўзбекистон ССР Фанлар академиясининг Иссиқлик физикаси бўлимида ишлаган, 1986–1992-йилларда бўлимнинг илмий ишлар бўйича ўринбосари, сўнг раҳбари бўлган. 1990-йилда профессор унвонини олган, 1992–1997-йилларда Олий аттестация комиссиясининг физика бўйича экспертлар кенгашига раҳбарлик қилган. 1987-йилдан Австралия, Буюк Британия, Германия, Бразилия, Италия, Франсия, Япония ва бошқа давлатларнинг тадқиқот марказларида таклиф этилган профессор сифатида ишлаган.

Илмий ишлари чизиқли бўлмаган физикага бағишланган: оптик солитонлар, уларнинг бир жинсли бўлмаган муҳитлардаги динамик хаоси, оптик толалардаги модуляцион беқарорлик ва Бозе–Эйнштейн конденсатидаги чизиқли бўлмаган тўлқинлар. Унинг оптик толаларда Андерсон локализациясининг оптик аналоги ҳақидаги башорати 2004-йилда тажрибада кузатилган. Бу мавзуларда монографиялар ёзган ва халқаро тўпламларни таҳрир қилган.

1989-йилда лазер нурланишининг модда билан ўзаро таъсиридаги чизиқли бўлмаган тўлқин жараёнлари бўйича ишлари учун Абу Райҳон Беруний номидаги Давлат мукофотини олган. 1995-йилда «Ўзбекистон Республикасида хизмат кўрсатган фан арбоби» унвони, 2003-йилда Бозе–Эйнштейн конденсати бўйича ишлари учун ал-Хоразмий номидаги медал берилган. 2023-йил 23-декабрда Ўзбекистон Фанлар академиясининг ҳақиқий аъзоси — академик этиб тасдиқланган.

Таълим

Карьера

  • Ўзбекистон Фанлар академияси
    Иссиқлик физикаси бўлими катта илмий ходими (1977-йилдан), бўлим раҳбари (1986–1992), ҳақиқий аъзо — академик (2023-йилдан) · Тошкент · 1977–ҳозиргача

Мукофотлар

Ҳаёт йўли

  1. 1948
    Туғилиши

    1948-йил 14-январда Тошкентда туғилган.

  2. 1954–1964
    Мактаб

    Тошкентдаги 82-сонли ўрта мактабда ўқиган, уни экстернат тартибида тамомлаган.

  3. 1964–1969
    Тошкент давлат университети

    Университетнинг физика факултетида ўқиган.

  4. 1969–1971
    Ҳарбий хизмат

    СССР Қуролли Кучлари сафида хизмат қилган.

  5. 1971
    Дубна: аспирантура

    Дубнадаги Бирлашган ядро тадқиқотлари институтида аспирантурада нолиномиал лагранжианли моделларни ўргана бошлаган.

  6. 1975
    Номзодлик диссертацияси

    Физика-математика фанлари номзоди даражасини олган.

  7. 1977
    Фанлар академиясида

    Ўзбекистон ССР Фанлар академиясининг Иссиқлик физикаси бўлимида катта илмий ходим бўлган.

  8. 1985
    Докторлик диссертацияси

    Киевдаги Назарий физика институтида «Бир жинсли бўлмаган муҳитларда солитонлар динамикаси» мавзусида докторлик ишини ҳимоя қилган.

  9. 1986–1992
    Иссиқлик физикаси бўлими раҳбари

    Бўлим раҳбарининг илмий ишлар бўйича ўринбосари, сўнг бўлим раҳбари бўлиб ишлаган.

  10. 1989
    Беруний номидаги Давлат мукофоти

    Лазер нурланишининг модда билан ўзаро таъсиридаги ночизиқли тўлқин жараёнлари бўйича ишлар туркуми учун Абу Райҳон Беруний номидаги Давлат мукофотини олган.

  11. 1990
    Профессор унвони

    Профессор илмий унвонини олган.

  12. 1992–1997
    Олий аттестация комиссияси

    Олий аттестация комиссиясининг физика бўйича экспертлар кенгашига раҳбарлик қилган.

  13. 2023
    Академик

    2023-йил 23-декабрда Ўзбекистон Фанлар академиясининг ҳақиқий аъзоси — академик этиб тасдиқланган.

Асарлар

  • «Бир жинсли бўлмаган қуюқлашган муҳитларда солитонлар динамикаси» (П. Х. Хабибуллаев билан) (1986)
    Монография

    Фан нашриёти, Тошкент.

  • «Оптик солитонлар» (С. А. Дарманян ва П. Х. Хабибуллаев билан) (1987)
    Монография

    Фан нашриёти, Тошкент.

  • «Солитонларнинг динамик хаоси» (1990)
    Монография

    Фан нашриёти, Тошкент.

  • «Солитонлар ва чизиқли бўлмаган даврий тўлқинларнинг динамик хаоси» (1989)
    Обзор мақола

    Physics Репортс журнали, 179-жилд.

  • «Оптик солитонлар» (муҳаррир) (1991)
    Таҳрир қилинган тўплам

    World Scientific, Сингапур.

  • «Бир жинсли бўлмаган муҳитларда солитонлар назарияси» (1994)
    Монография

    Жоҳн Wiley, Чичестер.

  • «Бир жинсли бўлмаган ва дискрет муҳитларда электромагнит тўлқинларнинг модуляцион беқарорлиги» (С. А. Дарманян, Ж. Гарниэр билан) (2002)
    Обзор мақола

    «Прогресс ин Optics» тўплами, 44-жилд.

  • «Чизиқли бўлмаган тўлқинлар: классик ва квант жиҳатлари» (В. В. Конотоп билан, муҳаррирлар) (2004)
    Таҳрир қилинган тўплам

    НАТО илмий серияси, Kluwer.

  • «Совуқ квант газларида чизиқли бўлмаган модда тўлқинлари» (2005)
    Монография

    ИИУМ пресс, Куала-Лумпур.

Фильмография

НомиЙил
Когда остановилас мелнитса1971
Фатхулла Абдуллаев (1948) — Олим | Shaxs.uz