Асосий қисмга ўтиш
SHAXS
Ғани Абдураҳмонов
Тузатиш таклиф қилиш

Ғани Абдураҳмонов

Ўзбек тилшуноси, Ўзбекистон Фанлар академияси академиги, Ўзбекистон фан арбоби; олий ва ўрта махсус таълим вазири ва бир неча олийгоҳларнинг ректори бўлган.

Фаолият:
Олим, Филолог
Туғилган:
3 декабр 1925(90 ёш) ♐ — 25 апрел 2016
Туғилган жой:
Фарғона
  • Ўзбекистон фан арбоби
  • «Шуҳрат» медали

Биография

Ғани Абдураҳмонович Абдураҳмонов 1925-йил 3-декабрда Фарғонада туғилган. 1946-йилда Фарғона давлат педагогика институтини тугатган ва илмий-педагогик фаолиятини шу олийгоҳда бошлаган. 1950-йилда номзодлик диссертациясини, кейинроқ докторлик диссертациясини ҳимоя қилган; профессор унвонига эга бўлган.

Олим узоқ йиллар илм ва таълим бошқарувида ишлаган. У Фарғона педагогика институтида кафедра мудири ва проректор, Ўзбекистон Фанлар академиясининг Тил ва адабиёт институтида сектор мудири (1958–1966) бўлган, сўнг 1966–1971-йилларда Фарғона педагогика институти ректори лавозимида ишлаган.

1971–1978-йилларда Ўзбекистон олий ва ўрта махсус таълим вазири бўлган. Ундан кейин Тошкент чет тиллар педагогика институтига (1978–1983) ва Тошкент давлат педагогика институтига (1983–1988) ректор бўлган. 1990–1991-йилларда Вазирлар Маҳкамаси ҳузуридаги Атамашунослик қўмитасига раҳбарлик қилган, 1991–1997-йилларда Фанлар академиясининг Тилшунослик институтида бош илмий ходим бўлиб ишлаган; кейинчалик Тошкент давлат шарқшунослик институтида профессор бўлган.

Илмий ишларининг асосий йўналиши ҳозирги ўзбек адабий тилидаги қўшма гап синтаксиси ва миллий тиллар тараққиёти масалалари эди. У бир қанча дарслик ва қўлланмалар, жумладан тарихий грамматика, қадимги туркий тил ва ўзбек тили бўйича китоблар тузган, унинг раҳбарлигида луғатлар тайёрланган ҳамда ўнлаб фан номзодлари ва докторлари етишган.

2000-йилда Ўзбекистон Фанлар академиясининг ҳақиқий аъзоси — академик этиб сайланган. Ўзбекистон фан арбоби фахрий унвони берилган, «Шуҳрат» медали билан тақдирланган.

Ғани Абдураҳмонов 2016-йил 25-апрелда Тошкентда 90 ёшида вафот этган.

Таълим

Карьера

Мукофотлар

Ҳаёт йўли

  1. 1925
    Туғилиши

    Фарғонада туғилган.

  2. 1946
    Фарғона педагогика институти

    Институтни тугатиб, шу ерда илмий-педагогик фаолиятини бошлаган.

  3. 1950
    Номзодлик диссертацияси

    Фан номзоди илмий даражасини олган.

  4. 1958–1966
    Тил ва адабиёт институти

    Фанлар академияси Тил ва адабиёт институтида сектор мудири бўлган.

  5. 1966–1971
    Фарғона педагогика институти ректори

    Туғилган шаҳридаги олийгоҳга раҳбарлик қилган.

  6. 1971–1978
    Олий ва ўрта махсус таълим вазири

    Республиканинг олий ва ўрта махсус таълим тизимига раҳбарлик қилган.

  7. 1978–1983
    Тошкент чет тиллар педагогика институти

    Институтнинг ректори бўлган.

  8. 1983–1988
    Тошкент давлат педагогика институти

    Институтнинг ректори бўлган.

  9. 1990–1991
    Атамашунослик қўмитаси

    Вазирлар Маҳкамаси ҳузуридаги Атамашунослик қўмитаси раиси бўлган.

  10. 1991–1997
    Тилшунослик институти

    Фанлар академияси Тилшунослик институтида бош илмий ходим бўлган.

  11. 2000
    Академик

    Ўзбекистон Фанлар академиясининг ҳақиқий аъзоси этиб сайланган.

  12. 2016
    Вафоти

    25-апрелда Тошкентда вафот этган.

Асарлар

  • «Ўзбек тилининг тарихий грамматикаси» (1973)
    Дарслик

    Олий ўқув юртлари учун тузилган дарслик.

  • «Қадимги туркий тил» (1982)
    Дарслик

    А. Рустамов билан ҳаммуаллифлигида «Ўқитувчи» нашриётида чоп этилган.

  • «Ўзбек тили» (1993)
    Дарслик

    Ўзбек тили бўйича ўқув қўлланма.

  • «Она тили» (1995)
    Дарслик

    Мактаб таълими учун мўлжалланган ўқув нашри.

  • «Ўзбек тили ва адабиёти» (1995)
    Дарслик

    Ўзбек тили ва адабиёти бўйича ўқув нашри.

Ғани Абдураҳмонов (1925–2016) — Олим | Shaxs.uz