Асосий қисмга ўтиш

Хато ҳақида хабар бериш

Рўйхатдан ўтиш шарт эмас. Таҳририят текшириб, саҳифани тузатади.

Ғозий

Ёзувчи

XVIII аср иккинчи ярми — XIX аср бошидаги қўқонлик ўзбек шоири, Фузулий анъанасини давом эттирган ғазал ва тарих шеърлари муаллифи.

Фаолият:
Ёзувчи, Шоир
Ҳақиқий исми:
Муҳаммадғозий
Ҳаёт йиллари:
тахминан 1750 — тахминан 1818

Биография

Ғозий (тўлиқ исми Муҳаммадғозий) — XVIII асрнинг иккинчи ярмида яшаб, тахминан 1818-йилда Қўқонда вафот этган шоир. У ўзбек ва форс тилларида шеър ёзган, ғазал жанрида кўпроқ қалам тебратган.

Дастлабки илмни Бухоро мадрасаларида олган. Кейинчалик Қўқонга қайтиб, Мадрасаи Мир мадрасасида мударрислик қилган, муфтилик лавозимида ҳам турган. Шоир Акмал Хўқандийнинг яқин дўсти сифатида тилга олинади.

Ғозий ўзини Фузулийнинг шогирди ҳисоблаган. Устознинг услуби ва мазмун йўналишига эргашиб, унинг ғазалларига мухаммаслар боғлаган. Асосан лирик ғазаллар ва тарих шеърлари яратган, девон тузган. Лирикасида инсон қалбининг кечинмалари, орзу ва армонлари, вафо, гўзаллик ва инсонпарварлик ғоялари куйланади.

Ижтимоий мавзудаги шеърларида («Букулди қоматим…», «Девонамен…» ва бошқалар) замонасидаги адолатсизлик ва ўз бахтсиз қисматидан шикоят қилади. Тарих шеърлари кўпинча рубоий шаклида бўлиб, шаҳар оқсоқоллари ва йирик амалдорлар вафотига бағишланган. Ахлоқий-таълимий асарларида камтарлик, инсоннинг қадр-қимматини асраш зарурати таъкидланади. «Ширу шакар» усулида мусаддас ҳамда мустазод-таржеъбандлар ҳам битган; айрим мустазодлари оригинал тарзда ёзилган.

Ғозий шеърлари ўша давр ижтимоий ҳаётини ва адабий муҳитдаги турли оқимларни кўрсатиб беради, шу жиҳатдан Қўқон адабий муҳитини ўрганишда аҳамиятли.

Ҳаёт йўли

  1. XVIII аср 2-ярми
    Илм олиши

    Бухоро мадрасаларида ўқиган.

  2. Қўқонда фаолияти

    Мадрасаи Мирда мударрис ва муфти бўлган.

  3. тахм. 1818
    Вафоти

    Қўқонда вафот этган.

Асарлар

  • Девон
    Шеърий тўплам

    Лирик ғазаллар ва тарих шеърларидан иборат девон.

  • Фузулий ғазалларига мухаммаслар
    Мухаммас
  • «Букулди қоматим…»
    Ғазал
  • «Девонамен…»
    Ғазал
Хато топдингизми?

Хато ҳақида хабар бериш

Рўйхатдан ўтиш шарт эмас. Таҳририят текшириб, саҳифани тузатади.

Тузатиш таклиф қилиш
Ғозий (тахминан 1750–1818) — Ёзувчи | Shaxs.uz