Биография
Умрзоқ Холбой ўғли Ҳайрат (1845–1915) — Ҳайрат Тўрақўрғоний тахаллуси билан танилган маърифатпарвар шоир ва нозик дид эгаси бўлган хаттот.
У Наманган вилоятининг Тўрақўрғон туманидаги Ёртепа қишлоғида камбағал деҳқон оиласида туғилган. Аввал қишлоқ мактабида ўқиган, кейин Тўрақўрғон марказидаги Ғойибназар мадрасасида таълим олган.
Ўқиш давридаёқ ижодга ҳавас қўйган: ўзбек ҳамда форс-тожик мумтоз адабиётини синчиклаб мутолаа қилган ва хаттотликнинг кўп сирларини ўрганган.
Мадрасани тугатгач, Тўрақўрғон мингбошиси қошида мирза бўлиб хизмат қилган. Қишлоқ аҳолиси учун ариза, хат ва мерос ҳужжатлари ёзиб, китоб кўчириб бериш эвазига кун кўрган.
Янги усул мактаблари очила бошлагач, шоир юртдошларини болаларини шу мактабларга юборишга ундади: бу ерда дунёвий фанлар ўқитиларди. Дўсти Фурқат ва бошқа маърифатпарварлар каби, Ҳайрат ҳам шеърларида илм, маърифат, фан ва маданиятни тарғиб қилган. Унинг йўл шеъри — Тўрақўрғондан Поччаотагача сафарга бағишланган, 48 бандли бешликлардан иборат мухаммас — маълум саёҳатномаларидан биридир.
Таълим
- Ғойибназар мадрасаси (Тўрақўрғон)Мадраса · Тўрақўрғон тумани
Ҳаёт йўли
- 1845Туғилган
Тўрақўрғон тумани, Ёртепа қишлоғи.
- Таълим
Қишлоқ мактаби, сўнг Ғойибназар мадрасаси.
- Мирзалик
Тўрақўрғон мингбошиси қошида котиб, хаттот ва китоб кўчирувчи.
- 1915Вафот этган