Биография
Ҳайратий — мулла Ҳошим Солиҳ ўғлининг тахаллуси, Шаҳрихон адабий муҳитининг ўзбек шоири. У Оразийнинг яқин дўсти ва ҳамфикри бўлган.
Шоир 1870-йилда Шаҳрихоннинг Бегвача Қашқар маҳалласида аравасоз ҳунарманд оиласида туғилган. Уни мактабдорлик қилган амакиси мулло Жалил тарбиялаб, саводини чиқарган; кейинчалик дўсти Оразий билан бирга мустақил мутолаа қилган, классиклар асарларини сабр билан ўрганиб, уларнинг маҳорат сирларини эгаллашга интилган.
Шеър ёзишни 1903-йилдан бошлаган. 1897–1898-йилларда Муқимий Шаҳрихонга келиб, Оразий ва Ҳайратий билан учрашган ва уларга ижодий йўл-йўриқ кўрсатган — бу учрашув Ҳайратий учун унутилмас мактаб бўлган.
1916-йилда Шаҳрихонда бўлган қўзғондан кейин, Оразий каби, Марғилон атрофида яшириниб юришга мажбур бўлган. 1940-йилдан умрининг охиригача Тошкент вилоятининг Янгийўл туманида яшаган ва 1963-йилда шу ерда вафот этган.
Ҳаёт йўли
- 1870Туғилган
Шаҳрихонда.
- 1897Муқимий билан учрашган
Муқимий Шаҳрихонга келиб, Оразий ва Ҳайратий билан учрашган (1897–1898).
- 1903Шеър ёзишни бошлаган
Дастлабки шеърларини ёзган.
- 1916Қўзғолондан кейин
Шаҳрихон қўзғолони бостирилгач, Марғилон атрофида яширинган.
- 1940Янгийўлга кўчган
Умрининг охиригача Янгийўл туманида яшаган.
- 1963Вафот этган
Янгийўл туманида.