
Ўзбек илмий-бадиий фантастикасининг асосчиларидан бири, ёзувчи ва публитсист; «Рене жумбоғи», «Олмос жилоси», «Туташ оламлар» асарлари муаллифи.
Биография
Ҳожиакбар Шайхов ўзбек илмий-бадиий фантастикасининг асосчиларидан бири, ёзувчи ва публитсист. У 1945-йил 25-мартда Хитойнинг Шинжон ўлкасида дунёга келган (ўзбек Википедиясида туғилган жойи Чугучак шаҳри деб кўрсатилган). Ота-боболари Тошкентдан бўлиб, Шарқий Туркистонга кўчиб борган эди; оила 1955-йилда юртга қайтди. У 1971-йилда Тошкент политехника институтида энергетика факултетини битирди.
Меҳнат йўлини муҳандисликдан бошлади: 1978–1981-йилларда Ўзбекистон Фанлар академияси Электроника институтида етакчи муҳандис эди. Кейин касбини ўзгартириб, адабий-нашриёт ишига ўтди. «Ёш гвардия» нашриётида бўлим мудири (1981–1984), 1984–1989-йилларда Ўзбекистон Ёзувчилар уюшмасида раис ўринбосари (ижодий ишлар бўйича) вазифасини бажарди; 1996–2000-йилларда «Ёзувчи» нашриётига раҳбарлик қилди. 1999–2000-йилларда «Сирли олам» журналини ва унинг иловаси — «Қалб кўзи» газетасини асос солиб, бош муҳаррир сифатида бошқарди. 2001-йилдан Ёзувчилар уюшмаси раисининг биринчи ўринбосари лавозимида ишлади.
Шайховнинг қаламига ўттиздан ортиқ илмий-фантастик ҳикоя, қисса ва роман мансуб. 1977-йилда «Рене жумбоғи» ва «Залворли одимлар» чиқди, 1979-йилда «Еттинчи операция», 1980-йилда «Ғаройиб кўланка», 1983-йилда «Олмос жилоси» нашр этилди. 1985-йил — «Сўнгги аждарнинг ҳалокати» ва «Ҳаётбахш хаёллар», 1986-йил — «Аждодлар хотираси» ҳамда «Ёнар дарё», 1988-йил — «Мактаб саҳнаси», 1989-йил — «Сеҳрли қиз», 1990-йил — «Телба дунё». Ундан кейин «Туташ оламлар» 1996-йилда, «Жодугарнинг эри» 1999-йилда, «Икки жаҳон овораси» эса 2001-йилда яратилди. Публитсистика соҳасида «Фан фидойиси» (1987) ва «Замин шайдоси» (1990) асарларини ёзган. Қаҳрамонлари илмий-фантастик оламда яхшилик билан ёвузлик, тўғрилик билан эгрилик, бағрикенглик билан худбинлик ўртасидаги курашни бошдан кечиради.
«Ғаройиб кўланка», «Рене жумбоғи» ва «Олмос жилоси» кенг китобхонлар оммасида эътибор топган, бир неча тилга ўгирилган. Америка Қўшма Штатларида чоп этилган, дунёнинг машҳур фантаст ёзувчиларига бағишланган энсиклопедияда ўзбек адабиёти намояндаси сифатида айнан унинг номи бор. «Туташ оламлар» трилогияси мустақиллик даври адабиётига қўшилган ҳисса деб баҳоланади. 1997-йилда «Ўзбекистонда хизмат кўрсатган маданият ходими» унвонига сазовор бўлган. Шайхов 2002-йил 27-майда Тошкентда оламдан ўтди.
Таълим
- Тошкент политехника институтиОлийгоҳ · Тошкент · 1971ҳозирги номи — Тошкент давлат техника университети
Карьера
- «Ёш гвардия» нашриётиБўлим мудири · Тошкент · 1981–1984
- Ўзбекистон Ёзувчилар уюшмасиРаиснинг ўринбосари, кейин биринчи ўринбосари · Тошкент · 1984–2002
Мукофотлар
Ўзбекистонда хизмат кўрсатган маданият ходими1997 · Ўзбекистон
Ҳаёт йўли
- 194525-мартда туғилган
- 1955Оила Ватанга қайтган
- 1959Биринчи ҳикояси «Ғаройиб туш» босилган
- 1971Тошкент политехника институтини тамомлаган
- 1978–1981Электроника институтида етакчи муҳандис
- 1981–1984«Ёш гвардия» нашриётида бўлим мудири
- 1984–1989Ёзувчилар уюшмаси раисининг ижодий ишлар бўйича ўринбосари
- 1996–2000«Ёзувчи» нашриёти директори
- 1997Ўзбекистонда хизмат кўрсатган маданият ходими
- 1999–2000«Сирли олам» журнали ва «Қалб кўзи» газетаси бош муҳаррири
- 2001–2002Ёзувчилар уюшмаси раисининг биринчи ўринбосари
- 200227-майда Тошкентда вафот этган
Асарлар
- «Рене жумбоғи» (1977)Илмий-фантастик асар
- «Залворли одимлар» (1977)Илмий-фантастик асар
- «Еттинчи операция» (1979)Илмий-фантастик асар
- «Ғаройиб кўланка» (1980)Илмий-фантастик асар
- «Олмос жилоси» (1983)Илмий-фантастик асар
- «Сўнгги аждарнинг ҳалокати» (1985)Илмий-фантастик асар
- «Ҳаётбахш хаёллар» (1985)Илмий-фантастик асар
- «Аждодлар хотираси» (1986)Илмий-фантастик асар
- «Ёнар дарё» (1986)Илмий-фантастик асар
- «Мактаб саҳнаси» (1988)Илмий-фантастик асар
- «Сеҳрли қиз» (1989)Илмий-фантастик асар
- «Телба дунё» (1990)Илмий-фантастик асар
- «Туташ оламлар» (1996)Илмий-фантастик асар
- «Жодугарнинг эри» (1999)Илмий-фантастик асар
- «Икки жаҳон овораси» (2001)Илмий-фантастик асар
- «Фан фидойиси» (1987)Публитсистика
- «Замин шайдоси» (1990)Публитсистика