Ишия Айзенштейн

Тошкентлик соатсоз, Иккинчи жаҳон уруши қатнашчиси; Шарқий Пруссиядан келтирган соат механизми Тошкент курантларининг асоси бўлган, шаҳарнинг фахрий фуқароси.

Маълумот:

Фаолият:: Ҳунарманд
Ҳақиқий исми:: Александр Айзенштейн
Туғилган:: 22 декабр 1905(80 ёш) ♑ — 17 декабр 1986

Биография

Ишия (Александр) Абрамович Айзенштейн 1905-йил 22-декабрда туғилган. Касби соатсоз бўлган. Иккинчи жаҳон уруши йилларида Қизил Армия сафида хизмат қилган, рутбаси сержант эди.

1945-йил баҳорида унинг ҳарбий йўли Шарқий Пруссиянинг Алленштейн (ҳозирги Полшанинг Олштин) шаҳрида тугаган. У ерда ратуша минораси қулаб тушиш хавфи остида турарди; Айзенштейн ундан салгина шикастланган минора соати механизмини очиб олган ва ўз қўли билан тузатган.

Механизмни у ўз полки номидан Тошкент шаҳрига совға қилган. Соат учун бино қуриш бўйича шаҳар меъморчилик бошқармаси танлов ўтказган, ғолиб лойиҳа бўйича ўттиз метрлик минора барпо этилган. Унинг безагида ганч ўймакорлиги устаси Ширин Муродов иштирок этган. Тошкент курантлари 1947-йил 9-майда ўз ҳисобини бошлаган; бинода Айзенштейн исми ёзилган мармар лавҳа ўрнатилган.

Касбий соатсоз сифатида у кўп йиллар давомида курантлар механизмига хизмат кўрсатган. 1966-йилги Тошкент зилзиласидан кейин соатни қайта ишга туширишда ҳам фаол қатнашган.

Айзенштейн 1986-йил 17-декабрда Тошкентда вафот этган ва Боткин қабристонига дафн этилган. У Тошкент шаҳрининг фахрий фуқароси; «Ҳурмат белгиси» ордени ва «Москва мудофааси учун» медали билан тақдирланган. Курантлар бугун ҳам шаҳарнинг тимсолларидан бири ҳисобланади.

Мукофотлар

«Ҳурмат белгиси» ордени
СССР

Ҳаёт йўли

1905
Туғилиши
1905-йил 22-декабрда туғилган; касби соатсоз.
1941–1945
Иккинчи жаҳон уруши
Уруш йилларида Қизил Армия сафида хизмат қилган, сержант.
1945
Алленштейндаги соат механизми
Шарқий Пруссияда ратуша минорасидан салгина шикастланган соат механизмини очиб олиб, ўзи тузатган ва полки номидан Тошкентга совға қилган.
1947
Тошкент курантларининг очилиши
9-майда минора соати ўз ҳисобини бошлаган; бинога Айзенштейн исми ёзилган мармар лавҳа ўрнатилган.
1966
Зилзиладан кейинги тиклаш
Тошкент зилзиласидан сўнг курантлар механизмини қайта ишга туширишда фаол қатнашган.
1986
Вафоти
17-декабрда Тошкентда вафот этган, Боткин қабристонига дафн этилган.

Мерос

Айзенштейн келтирган механизм асосида қурилган Тошкент курантлари шаҳарнинг рамзларидан бирига айланган. Унинг исми ёзилган лавҳа бинода ўрнатилган, ўзи эса шаҳарнинг фахрий фуқароси деб тан олинган.

Давр: Урушдан кейинги Тошкент

Алленштейндан соат механизмини олиб келиш (1945)
Тошкент курантларининг очилиши (1947)
Тошкент зилзиласи ва курантларнинг тикланиши (1966)