
Ўзбек адабиётшуноси, филология фанлари доктори, профессор, Ҳамза ижодининг тадқиқотчиси; «Ўзбекистон маданияти» ва «Совет Ўзбекистони» газеталарининг бош муҳаррири бўлган.
Биография
Лазиз Қаюмов 1930-йил 23-апрелда Қўқонда ўқитувчи оиласида туғилган. 1952-йилда Ўрта Осиё давлат университети (ҳозирги Ўзбекистон Миллий университети) филология факултетини тамомлаган. У атоқли олим Азизхон Қаюмовнинг укаси.
Ўша университетнинг ўзида аввал ўқитувчи (1953–1956), сўнг доцент (1956–1965) бўлган; филология факултетини 1960–1962-йилларда декан сифатида бошқарган. СССР халқлари адабиёти кафедрасига 1963–1985-йилларда, сўнгра 1988-йилдан мудирлик қилган. 1963-йилда филология фанлари доктори, 1965-йилда профессор унвонини олган. Унинг раҳбарлигида йигирмадан ортиқ фан номзоди ва доктори етишган.
Олим журналистика соҳасида ҳам ишлаган: 1962–1981-йилларда «Ўзбекистон маданияти», 1984–1988-йилларда «Совет Ўзбекистони» газеталарининг бош муҳаррири бўлган. Ўзбекистон–Осиё ва Африка мамлакатлари дўстлик жамиятига раҳбарлик қилган, «Билим» жамиятининг тил ва адабиёт секциясини бошқарган.
Тадқиқотларининг марказида Ҳамза ижоди туради. Бу мавзуга «Инқилоб куйчиси» (1962), «Инқилоб ва ижод» (1964) ҳамда «Инқилобий драма» (1970) китобларини бағишлаган; «Ҳамза» монографияси 1973 ва 1989-йилларда нашр этилган. Адабиётшунослик доирасида «Шоира Зулфия» (1965, 1975), «Олмос истеъдод» (1965), «Замондошлар» (1972) ва «Аср ва наср» асарларини ҳам ёзган. Қаюмов қаламига мансуб «Ўқитувчи» (1954) ва «Меҳри дарё» (1975) ҳикоялар тўпламлари ҳамда «Меридиандаги учрашувлар» (1976) номли публитсистик мақолалар тўплами бор.
Ҳужжатли филмлар учун ҳам ссенарий ёзган: «Барҳаёт Ҳамза» (1967), «Ҳамза театри» (1968), «Фарзандингман, Ўзбекистон!» ва «Гул сайли». 1973-йилда Ҳамза номидаги Ўзбекистон ССР Давлат мукофоти лауреати бўлган, 1974-йилда СССР Ёзувчилар ва Журналистлар уюшмасининг йилнинг энг яхши танқидий асарлари учун Бутуниттифоқ мукофотини олган, 1980-йилда «Ўзбекистон ССР фан арбоби» унвонига сазовор бўлган.
Лазиз Қаюмов 2004-йил 11-январда Тошкентда вафот этган.
Таълим
- Ўрта Осиё давлат университетиОлийгоҳ · Тошкент · 1952 · Филология факултетиҳозирги номи — Ўзбекистон Миллий университети
Карьера
- Ўзбекистон Ёзувчилар уюшмасиАъзо · Тошкент
- Ўрта Осиё давлат университетиЎқитувчи, доцент, декан, кафедра мудири · Тошкент · 1953–…ҳозирги номи — Ўзбекистон Миллий университети
- Ўзбекистон маданиятиБош муҳаррир · Тошкент · 1962–1981ҳозирги номи — «Ўзбекистон маданияти» газетаси
Мукофотлар
- Ўзбекистон ССР фан арбоби1980 · Ўзбекистон ССР
Ҳамза номидаги Ўзбекистон ССР Давлат мукофоти1973 · Ўзбекистон ССР
Ҳаёт йўли
- 1930Туғилган
Қўқонда, 23-апрел.
- 1952Университетни тамомлаган
Ўрта Осиё давлат университети филология факултети.
- 1953–1965Университетда ўқитувчи, доцент
Шу университетда дарс берган.
- 1960–1962Филология факултети декани
- 1962–1981«Ўзбекистон маданияти» бош муҳаррири
- 1963Фан доктори
Филология фанлари доктори.
- 1963–1985Кафедра мудири
СССР халқлари адабиёти кафедраси (1988-йилдан яна).
- 1965Профессор
- 1973Ҳамза номидаги Давлат мукофоти
Ўзбекистон ССР Давлат мукофоти.
- 1980Фан арбоби
«Ўзбекистон ССР фан арбоби» унвони.
- 1984–1988«Совет Ўзбекистони» бош муҳаррири
- 2004Вафот этган
Тошкентда, 11-январ.
Асарлар
- «Ўқитувчи» (1954)Ҳикоялар тўплами
- «Инқилоб куйчиси» (1962)Китоб
- «Инқилоб ва ижод» (1964)Китоб
- «Шоира Зулфия» (1965)Китоб
- «Олмос истеъдод» (1965)Китоб
- «Барҳаёт Ҳамза» (1967)Китоб
- «Ҳамза театри» (1968)Китоб
- «Инқилобий драма» (1970)Китоб
- «Замондошлар» (1972)Китоб
- «Гул сайли» (1972)Ҳужжатли филм ссенарийси
- «Ҳамза» (1973)Китоб (1989-йилда қайта нашр)
- «Аср ва наср» (1975)Китоб
- «Меҳри дарё» (1975)Ҳикоялар тўплами
- «Меридиандаги учрашувлар» (1976)Публитсистик мақолалар тўплами
- «Фарзандингман, Ўзбекистон!»Ҳужжатли филм ссенарийси