Асосий қисмга ўтиш

Малика Абдуллахўжаева

Патолог-анатом, Ўзбекистон Фанлар академияси академиги, тиббиёт фанлари доктори; 1972–1997-йилларда республиканинг бош патологоанатоми, Республика патологоанатомия маркази раҳбари, Ўзбекистон Қаҳрамони (2006).

Фаолият:
Олима, Педагог, Шифокор
Ҳақиқий исми:
Малика Саматовна Абдуллахўжаева
Туғилган:
28 ноябр 1932(85 ёш) ♐ — 26 июн 2018
  • Ўзбекистон Қаҳрамони
  • Меҳнат шуҳрати ордени
  • «Ҳурмат белгиси» ордени
  • «Меҳнат фахрийси» медали

Биография

Малика Саматовна Абдуллахўжаева 1932-йил 28-ноябрда Москвада, Шарқ меҳнаткашлари коммунистик университети талабалари оиласида туғилган. Тошкентда ўсган, 1950-йилда 110-сонли ўрта мактабни олтин медал билан битириб, Тошкент давлат тиббиёт институтининг даволаш факултетига ўқишга кирган.

Талабалик йилларидаёқ (1953–1956) патологик анатомия кафедрасидаги илмий тўгаракда шуғулланган, талабалар илмий жамиятининг раиси бўлган. 1956-йилда институтни имтиёзли диплом билан тамомлагач, СССР Тиббиёт фанлари академияси Мия институтининг гистокимё лабораториясида аспирантурада ўқиган. 1960-йил 27-декабрда номзодлик, 1968-йилда докторлик диссертациясини ҳимоя қилган; 1970-йилда унга профессор унвони тасдиқланган.

Бутун илмий-педагогик фаолияти Тошкентдаги тиббиёт олий ўқув юртлари билан боғлиқ. 1960-йиллар бошида институтда Марказий илмий-тадқиқот лабораториясини ташкил этган, 1963–1969-йилларда эса бир вақтнинг ўзида рентгенология, радиология ва онкология илмий-тадқиқот институтида патоморфология бўлими ва гистокимё лабораториясига раҳбарлик қилган. 1969-йилда танлов асосида патологик анатомия кафедраси мудири бўлган; 1990-йилда институт иккига бўлинганидан сўнг 2000-йилгача 2-Тошкент тиббиёт институтининг шу номли кафедрасини бошқарган.

Илмий ишлари асосан асаб тизими патологияси ва иммунопатологияга бағишланган: гиппокампнинг меъёрдаги ва касалликдаги ултраструктурасини ўрганган, натижаларини 1981-йилда алоҳида китобда жамлаган. Ҳомиладорлик асоратларининг патогенези ва патологик анатомияси устида ишлаган; манбаларда уни Ўзбекистонда трансплантацион иммунопатология йўналишининг асосчиси деб атайдилар.

1972–1997-йилларда Ўзбекистон Соғлиқни сақлаш вазирлигининг бош патологоанатоми бўлган. Унинг ташаббуси билан республиканинг даволаш муассасаларида патологоанатомия бўлимлари ташкил этилган, патологик анатомия бўйича интернатура жорий қилинган ва Республика патологоанатомия маркази вужудга келган; марказга у ўзи раҳбарлик қилган. 2005-йилдан марказда саккизинчи тур одам герпес вируси, Эпштейн—Барр вируси ва бошқа вирусларнинг саратон касалликларидаги ўрни ўрганила бошлаган.

Абдуллахўжаева чет эллик талабалар учун қўлланмалар ва стоматология факултети талабалари учун атлас ёзган; 1997–1999-йилларда тиббиёт олий ўқув юртларининг 3-курс талабалари учун «Одам патологияси асослари» номли икки жилдлик ўзбекча дарсликни чоп эттирган. 1995-йилда Ўзбекистон Фанлар академиясининг мухбир аъзоси, 2000-йилда ҳақиқий аъзоси (академик) этиб сайланган.

1980-йилда Ўзбекистон ССР хизмат кўрсатган фан арбоби унвонига сазовор бўлган; «Ҳурмат белгиси» ордени (1976) ва «Меҳнат шуҳрати» ордени (2003) билан тақдирланган. 2006-йилда унга «Ўзбекистон Қаҳрамони» унвони берилиб, «Олтин юлдуз» медали топширилган. Малика Абдуллахўжаева 2018-йил 26-июнда вафот этган.

Таълим

Карьера

Мукофотлар

Ҳаёт йўли

  1. 1932
    Туғилиши

    Москвада Шарқ меҳнаткашлари коммунистик университети талабалари оиласида туғилган.

  2. 1950
    Мактабни битириши

    Тошкентдаги 110-сонли ўрта мактабни олтин медал билан тамомлаб, давлат тиббиёт институтига кирган.

  3. 1956
    Институтни битириши

    Тошкент давлат тиббиёт институтининг даволаш факултетини имтиёзли диплом билан тугатган; СССР Тиббиёт фанлари академияси Мия институтида аспирантурага ўтган.

  4. 1960
    Номзодлик диссертацияси

    27-декабрда СССР Тиббиёт фанлари академияси Тиббиёт-биология бўлими илмий кенгашида тиббиёт фанлари номзоди даражасини олган.

  5. 1963–1969
    Онкология институтида

    Рентгенология, радиология ва онкология илмий-тадқиқот институтида патоморфология бўлими ва гистокимё лабораториясига раҳбарлик қилган.

  6. 1968–1970
    Докторлик ва профессорлик

    1968-йилда докторлик диссертациясини ҳимоя қилган, 1970-йилда профессор унвони тасдиқланган.

  7. 1969–1990
    Патологик анатомия кафедраси

    Тошкент давлат тиббиёт институтида патологик анатомия кафедрасига мудирлик қилган.

  8. 1972–1997
    Бош патологоанатом

    Ўзбекистон Соғлиқни сақлаш вазирлигининг бош патологоанатоми лавозимида ишлаган.

  9. 1990–2000
    2-Тошкент тиббиёт институти

    Институт бўлинганидан сўнг 2-Тошкент тиббиёт институтининг патологик анатомия кафедрасини бошқарган.

  10. 1995–2000
    Фанлар академияси

    1995-йилда Ўзбекистон Фанлар академиясининг мухбир аъзоси, 2000-йилда академик этиб сайланган.

  11. 2006
    Ўзбекистон Қаҳрамони

    Ўзбекистон Қаҳрамони унвони берилиб, «Олтин юлдуз» медали топширилган.

  12. 2018
    Вафоти

    26-июнда вафот этган.

Асарлар

  • «Гиппокампнинг меъёр ва патологиядаги ултраструктураси» (1981)
    Монография

    Гиппокамп — хотира, хулқ-атвор ва мотивация маркази — тузилишини турли ташқи таъсирлар остида ўрганиш натижалари жамланган китоб.

  • «Одам патологияси асослари» (1997)
    Дарслик (2 жилд, 1997–1999)

    Тиббиёт олий ўқув юртлари 3-курс талабалари учун ёзилган, ўзбек тилидаги илк икки жилдлик дарслик.

  • Стоматология факултети талабалари учун атлас
    Атлас

    Стоматология факултети талабалари учун патологик анатомия бўйича кўргазмали қўлланма.

  • Чет эллик талабалар учун қўлланмалар
    Ўқув қўлланмалар

    Патологик анатомиядан чет эллик тиббиёт талабалари учун тайёрланган услубий ва ўқув қўлланмалар.

Малика Абдуллахўжаева (1932–2018) — Олима | Shaxs.uz