Асосий қисмга ўтиш

Хато ҳақида хабар бериш

Рўйхатдан ўтиш шарт эмас. Таҳририят текшириб, саҳифани тузатади.

Муҳйи

Ёзувчи

Андижонда яшаган туркий ва форсий тилда ижод қилган классик шоир, «Тож уш-шуаро» унвонининг эгаси; туркий ва форсий девонлари 1912-йилда Тошкентда нашр этилган.

Фаолият:
Ёзувчи, Шоир
Ҳақиқий исми:
Муҳаммад Ризо Охунд ўғли
Тахаллуси:
Ҳожи Муҳйи
Ҳаёт йиллари:
1835 — 1911

Биография

Муҳйи — туркий ва форсий тилларда шеър ёзган шоир; бу тахаллус, асл исми Муҳаммад Ризо Охунд ўғли. У 1835-йилда Афғонистондаги Қандаҳор шаҳрида дунёга келган, 1911-йилда Андижонда вафот этган. Таълимни Ҳирот ва Бухоро мадрасаларида олган.

Муҳйи XIX асрнинг 60-йиллари ўрталарида Андижонда яшаган. Ўша пайтда шаҳарни бошқарган, Худоёрхоннинг тўнғич фарзанди Насриддинбек (1865–1875) 1869-йилда шоирга «Тож уш-шуаро» («Шоирлар тожи») деган фахрий ном берган. 1871-йилда ҳаж сафаридан қайтгач, у «Ҳожи Муҳйи» тахаллуси билан атала бошлаган. Қўқон хонлиги 1876-йилда тугатилгандан кейин Қўқонга кўчиб, Соибзода ҳазрат мадрасасида истиқомат қилган.

Шоирдан бой адабий мерос қолган: девоннинг турли котиблар кўчирган олтита қўлёзма нусхаси ва ўзи тартиб берган битта шеърий тўплам маълум. Форсий ҳамда туркий девонлари 1912-йилда Тошкентда, Портсев босмахонасида бир жилдда босилган. Форсий девон (230 саҳифа) 242 ғазал, 6 қасида, 4 маснавий, 91 қитъа, 19 фард ва 3 рубоийни ўз ичига олади; туркий девон (130 саҳифа)да 148 ғазал, 1 мусаддас, 1 мурабба', 74 қитъа, 1 қасида ва 11 муфрадот бор.

Унинг ижодининг асосий қисми лирикадан иборат, ғазалларида Навоий, Лутфий ва Сўфи Оллоёрнинг таъсири сезилади. Ҳажвий асарларида — айниқса таниқли «Виктор воқеаси»га бағишланган мухаммасда — ўлкага кириб келаётган рус сармоядорларининг иш-ҳаракатлари ва уларга ишониб алданиб қолган маҳаллий бойлар кулги остига олинган.

Ҳаёт йўли

  1. 1835
    Қандаҳорда туғилди
  2. Ҳирот ва Бухоро мадрасаларида таҳсил олди
  3. 1860-йиллар ўрталарида Андижонда яшади
  4. 1869
    «Тож уш-шуаро» унвонини олди
  5. 1871
    Ҳаж қилди ва «Ҳожи Муҳйи» тахаллусини олди
  6. 1876
    Қўқон хонлиги тугатилгач, Қўқонда яшади
  7. 1911
    Андижонда вафот этди
  8. 1912
    Форсий ва туркий девонлари Тошкентда нашр этилди

Асарлар

  • «Туркий девон» (1912)
  • «Форсий девон» (1912)
Хато топдингизми?

Хато ҳақида хабар бериш

Рўйхатдан ўтиш шарт эмас. Таҳририят текшириб, саҳифани тузатади.

Тузатиш таклиф қилиш
Муҳйи биографияси (1835–1911) — Ёзувчи | Shaxs.uz