Биография
Мушриф (тахаллус; исми Мирзо Қаландар) Қўқон хонлиги даврида яшаган шоир ва олим. Туғилган йили маълум эмас, 1825-йилда Исфарада вафот этган. Қўқон мадрасасида таҳсил олган.
Умархон саройида 1818-йилдан бошлаб қўшин қозиси лавозимида турган; Муҳаммад Алихон ҳукмронлиги йилларида эса Исфарада ҳукм чиқарган. Асарларини форс ва туркий тилларда ёзган; ғазал ва қасидаларида Умархонни улуғлаган, табиат гўзаллигини тасвирлаган, адолат ва инсофни тарғиб этган.
Умархон таклифи билан 1822-йилда «Шоҳномайи нусратпаём» («Ғалабадан хабар берувчи Шоҳнома») достонини ёзган. Асар Фазлийнинг «Умарнома»сига асосланган ва Умархоннинг болалигидан вафотигача бўлган ҳаётини акс эттиради; ўша давр Қўқон адабий ҳаётини тадқиқ қилувчилар учун қимматли манба саналади. Қўлёзмаси Россия Фанлар академияси Осиё халқлари институти Санкт-Петербург бўлимида сақланади.
Фазлий ўзининг «Мажмуаи шоирон» тазкирасига Мушрифнинг айрим шеърларини киритган. Унинг «Рисолайи аскарий» китоби ва диний мавзудаги «Далоил ул-хайрот»ни арабчадан форсийга таржимаси ҳозирча топилмаган.
Ҳаёт йўли
- 1818Лашкар қозиси
Умархон саройида лашкар қозиси бўлган.
- 1822«Шоҳномайи нусратпаём»
Умархон таклифи билан достонни ёзган.
- Исфарада қозилик
Муҳаммад Алихон даврида Исфарада қози бўлган.
- 1825Вафоти
Исфарада вафот этган.
Асарлар
- «Шоҳномайи нусратпаём» (1822)
- «Рисолайи аскарий»
- «Далоил ул-хайрот» (арабчадан форсийга таржима)