
Қўқон жадидларининг йирик вакили, тоғ-кон муҳандиси, «Садойи Фарғона» газетасининг ношири, Туркистон мухторияти ҳукуматининг озиқ-овқат нозири (1917–1918).
Биография
Обиджон Абдулхолиқ ўғли Маҳмудов Туркистондаги жадидчилик ҳаракатининг вакили, йирик сармоядор, ношир ва жамоат арбоби бўлиб, Фарғона зиёлилари орасида пешқадам ўринда турган. У 1871-йилда Марғилонда туғилган. Тахминан 1898-йилда Каспий бўйидаги Челекен ярим оролига бориб, турли ишлар билан банд бўлган; шерик бўлиб олган ер майдонидан нефт чиққач, бойиб кетган.
Таржимаи ҳол мақолаларида ёзилишича, у Санкт-Петербургда тоғ-кон муҳандислиги таълимини олган ва маҳаллий аҳолидан етишган илк тоғ-кон муҳандиси саналган. Қўқонга қайтгач, тоғ-кон саноатига киришган: Фарғона водийсида бир неча нефт конини очишда иштирок этган, Шўрсувдаги олтингугурт конини харид қилган. Жадидлар ҳаракатига моддий ёрдам берган.
1914-йилда Қўқонда босмахона очиб, «Садойи Фарғона» (1914), «Тирик сўз» (1917) ва русча «Ферганское экҳо» (1914) газеталарини муҳаррир ва ношир сифатида чиқарган. Бу газеталар Туркистондагина эмас, Россия мусулмонлари ўртасида ҳам танилган эди. Маҳмудов жадид матбуотида ўткир мақолалар билан чиқиб, маърифат, озодлик ва эркинлик ғояларини ёйишга, халқнинг савиясини кўтаришга уринди. Туркистон мустақил республикага айлансин, деган фикрни ҳам ёқлаган.
1917-йилда у Қўқон шаҳар Думаси раисининг ўринбосари бўлди; 1917–1918-йилларда Туркистон мухторияти ҳукуматида озиқ-овқат нозири вазифасини бажарди. Мухторият тугатилгач, Москвага кетиб, 1919–1921-йилларда РСФСР Миллатлар ишлари халқ комиссарлигининг Туркистон ваколатхонасида, жумладан матбуот бўлими мудири бўлиб хизмат қилди. Тошкентга қайтиб, 1921-йилда Туркистон МИҚда ишлади, кейин Фарғона водийсига ўтиб, «Миллий иттиҳод» ташкилотининг маҳаллий бўлимини тузди ва совет тузумига қарши курашди. Совет ҳокимияти уни бир неча бор қамоққа ташлаган.
Обиджон Маҳмудов 1936-йил 21-ноябрда оғир касаллик туфайли оламдан ўтди.
Карьера
- Туркистон мухториятиОзиқ-овқат нозири · Қўқон · 1917–1918
- «Садойи Фарғона» газетасиМуҳаррир ва ношир · Қўқон · 1914–1917
Ҳаёт йўли
- 1871Туғилган
Марғилонда.
- c. 1898Челекен ярим ороли
Каспий денгизи бўйида иш бошлаган; нефт чиққан ер унга бойлик келтирган.
- 1900-йилларТоғ-кон муҳандиси
Фарғона водийсида нефт конларини очишда қатнашган, Шўрсувдаги олтингугурт конини сотиб олган.
- 1914Босмахона ва газеталар
Қўқонда босмахона очган; «Садойи Фарғона» ва «Ферганское экҳо» газеталарининг муҳаррири ва ношири.
- 1917Қўқон шаҳар Думаси
Дума раисининг ўринбосари; «Тирик сўз» газетасини чиқарган.
- 1917–1918Туркистон мухторияти нозири
Озиқ-овқат нозири.
- 1919–1921Москвада
Туркистон ваколатхонасининг матбуот бўлимини бошқарган (РСФСР Миллатлар ишлари халқ комиссарлиги ҳузурида).
- 1921Тошкентга қайтган
Туркистон МИҚда ишлаган, сўнг Фарғона водийсига борган.
- 1936Вафот этган
21-ноябрда, оғир хасталикдан.