Пўлат Мўмин
Ўзбек болалар шоири, драматург ва қўшиқ матнлари муаллифи: «Сайранг, қушлар», «Олтин най», «Раҳматга раҳмат!» тўпламлари, «Қовоқвой билан Чаноқвой» песаси, «Индамади» қўшиғи; Ўзбекистон ССР халқ ёзувчиси (1991).
Биография
Пўлат Мўмин (асл исм-шарифи Пўлат Мўминов) 1922-йил 24-декабрда Тошкентда туғилган. 1939-йилда педагогика билим юртини битирган, кейин Низомий номидаги Тошкент педагогика институтида ўқиб, 1944-йилда уни тамомлаган. 1944–1947-йилларда ўқитувчи бўлиб ишлаган.
1948–1950-йилларда болалар газетаси «Ленин учқуни»да адабий ходим, 1951–1952-йилларда Ўзбекистон давлат нашриётида болалар адабиёти бўлимининг мудири бўлиб ишлаган. 1954–1960-йилларда Ўзбекистон Ёзувчилар уюшмасида адабий маслаҳатчи, 1962–1964-йилларда Маданият вазирлиги қошидаги Санъат ишлари бошқармасида драматургия бўйича бош муҳаррир бўлган.
Биринчи китоби – «Сайранг, қушлар» шеърлар тўплами 1949-йилда чиққан, ўша йили «Тонг куйлари» ҳам нашр этилган. Кейинги ўн йилликларда болалар учун «Олтин бошоқлар» (1951), «Тиш чўткаси эртаги» (1955), «Ҳунардан унар» (1958), «Тўғри ўсган гул бўлур» (1960), «Ақл қаерда бўлар?» (1962), «Олтин най» (1967), «Раҳматга раҳмат!» (1969), «Эсон ва Омон», «Эртаклар яхшиликка етаклар» (1984), «Эртакдан эртакка», «Буғдой бобо» (1995) каби шеър ва эртак китобларини чиқарган. Умрининг охирида «Болажон, болажоним» тўплами нашр этилган.
Драматург сифатида болалар ҳаётидан олинган «Қовоқвой билан Чаноқвой», «Суқатой ва Конфетвой» (1970), «Баҳодирнинг ботирлиги» (1972), «Она болам дейди, бола онам дейди» (1975), «Оқ фил йўқолди» (1983), «Туякуш-бояқиш» (1987) песаларини ёзган; улар республика театрларида саҳналаштирилган.
Мумтоз шеърият анъанасида ғазал, туюқ ва фард жанрларида ҳам кўп ёзган: унинг ғазал шаклидаги қўшиқ матнлари беш юздан ошади. «Кулди хиёл» (1964), «Гул ва пиёз» (1971), «Қўшиқ айтиб» (1985) китоблари қўшиқлардан тузилган, 1993-йилда фардлар тўплами «Юрак завқу дардларим, айтар байту фардларим» чиққан. Бастакор Имомжон Икромов билан яратилган «Индамади», шунингдек «Онадур ул, онадур», «Сенга бир гап айтаман» қўшиқлари кенг тарқалган.
Таржимон сифатида А. С. Пушкин, В. В. Маяковский, С. Маршак, С. Михалков, А. Барто, Н. Носов ва бошқа рус ёзувчиларининг болаларга аталган асарларини ўзбек тилига ўгирган.
1959-йилда «Меҳнатдаги намунаси учун» медали билан тақдирланган, 1983-йилда «Ўзбекистон ССРда хизмат кўрсатган санъат арбоби» унвонини олган. 1991-йил 19-мартда унга «Ўзбекистон ССР халқ ёзувчиси» унвони берилган, «Эл-юрт ҳурмати» орденини 1998-йилда олган. Шоир 2004-йил 2-мартда Тошкентда вафот этган.
Таълим
- Низомий номидаги Тошкент давлат педагогика университетиОлийгоҳ · Тошкент · 1944
Карьера
- Ўзбекистон Республикаси Маданият вазирлигиСанъат ишлари бошқармасида драматургия бўйича бош муҳаррир · 1962–1964
- Ўзбекистон Ёзувчилар уюшмасиАдабий маслаҳатчи · Тошкент · 1954–1960
- Ўзбекистон давлат нашриётиБолалар адабиёти бўлими мудири · Тошкент · 1951–1952
- «Ленин учқуни» газетасиАдабий ходим · Тошкент · 1948–1950
Мукофотлар
"Эл-юрт ҳурмати" ордени1998 · Ўзбекистон- Ўзбекистон ССР халқ ёзувчиси1991 · Ўзбекистон ССР
- Ўзбекистон ССР санъат арбоби1983 · Ўзбекистон ССР
«Меҳнатдаги намунаси учун» медали1959 · СССР
Ҳаёт йўли
- 1939–1944Таҳсил
Педагогика билим юртини (1939), сўнг Низомий номидаги Тошкент педагогика институтини (1944) тамомлаган.
- 1944–1947Ўқитувчилик
Ўқитувчи бўлиб ишлаган.
- 1948–1950«Ленин учқуни»
Болалар газетасида адабий ходим.
- 1949«Сайранг, қушлар»
Биринчи шеърлар тўплами чиққан.
- 1951–1952Ўзбекистон давлат нашриёти
Болалар адабиёти бўлимининг мудири.
- 1954–1960Ёзувчилар уюшмаси
Ўзбекистон Ёзувчилар уюшмасида адабий маслаҳатчи.
- 1959Медал
«Меҳнатдаги намунаси учун» медали билан тақдирланган.
- 1962–1964Маданият вазирлиги
Санъат ишлари бошқармасида драматургия бўйича бош муҳаррир.
- 1970Болалар песалари
«Қовоқвой билан Чаноқвой», «Суқатой ва Конфетвой» песалари республика театрларида қўйилган.
- 1983Санъат арбоби
«Ўзбекистон ССРда хизмат кўрсатган санъат арбоби» унвони.
- 1991Халқ ёзувчиси
19-мартда «Ўзбекистон ССР халқ ёзувчиси» унвони берилган.
- 1998–2004Сўнгги йиллар
«Эл-юрт ҳурмати» ордени (1998); 2004-йил 2-мартда Тошкентда вафот этган.
Асарлар
- «Сайранг, қушлар» (1949)Шеърлар тўплами
Биринчи китоби.
- «Тиш чўткаси эртаги» (1955)Болалар учун китоб
Болалар учун шеърлар ва эртаклар.
- «Ҳунардан унар» (1958)Болалар учун китоб
Болалар учун шеърлар тўплами.
- «Тўғри ўсган гул бўлур» (1960)Болалар учун китоб
Болалар учун шеърлар тўплами.
- «Ақл қаерда бўлар?» (1962)Болалар учун китоб
Болалар учун шеърлар тўплами.
- «Кулди хиёл» (1964)Қўшиқлар тўплами
Қўшиқ матнларидан тузилган китоб.
- «Олтин най» (1967)Болалар учун китоб
Болалар учун шеърлар тўплами.
- «Раҳматга раҳмат!» (1969)Болалар учун китоб
Болалар учун шеърлар тўплами.
- «Қовоқвой билан Чаноқвой» (1970)Песа
Болалар ҳаётидан олинган, республика театрларида қўйилган песа.
- «Гул ва пиёз» (1971)Қўшиқлар тўплами
Қўшиқ матнларидан тузилган китоб.
- «Эртаклар яхшиликка етаклар» (1984)Эртаклар
Болалар учун шеърий эртаклар.
- «Юрак завқу дардларим, айтар байту фардларим» (1993)Фардлар тўплами
Мумтоз фард жанридаги шеърлар китоби.
