Биография
Рожий Марғилоний (асл исми Хўжажон Хўжа Низомиддин Хўжа ўғли) — XIX аср охири – XX аср боши Фарғона водийси шоирларидан. Рожий унинг тахаллуси.
У 1834-йилда Марғилонда туғилган, Қўқон ва Бухоро мадрасаларида ўқиган. Ҳуснихат ва саводхонлиги туфайли мирзалик қилган.
Шоир ўн мингга яқин мисра қолдирган; уларни классик шеъриятнинг деярли барча жанрларида — ғазалдан тарихгача, рубоийдан муаммогача — ёзган. Лирик ғазалларида пок севги ва юксак инсоний фазилатларни мадҳ этган, зулм ва адолатсизликдан нолаган.
«Қози сайлов» ва «Сайлов» ҳажвияларида амалдорлар ва порахўр қозиларни танқид қилган, ўша даврдаги сайловнинг моҳиятини очган. «Той» ва «Тойчоқ» маснавийларида мустамлака зулми остида камбағаллашган халқ турмуши, очлик ва муҳтожликни қоралаган. Дукчи эшон воқеаси мавзусида ҳам шеърлари бор.
Навоий, Ҳофиз, Жомий, Бедил, Фузулий каби устозлар ҳамда Нодира ва Фурқат ғазалларига жавоб сифатида назира ва тахмислар яратган. Рожий Марғилоний 1918-йилда вафот этган.
Ҳаёт йўли
- 1834Туғилган
Марғилон.
- Таълим
Қўқон ва Бухоро мадрасаларида ўқиган.
- Мирзалик
Ҳуснихати туфайли мирза бўлиб ишлаган.
- 1918Вафот этган
Асарлар
- «Қози сайлов»Ҳажвия
- «Сайлов»Ҳажвия
- «Той»Маснавий
- «Тойчоқ»Маснавий