Асосий қисмга ўтиш
Сабрие Эреджепова

Хато ҳақида хабар бериш

Рўйхатдан ўтиш шарт эмас. Таҳририят текшириб, саҳифани тузатади.

Сабрие Эреджепова

Хонанда

Қрим-татар хонандаси (1912–1977), Қрим АССРда ва Ўзбекистон ССРда хизмат кўрсатган артист; «Қрим булбули» номи билан машҳур, Тошкентдаги «Хайтарма» ансамблининг солисти.

Фаолият:
Хонанда, Халқ қўшиқчиси
Тахаллуси:
Қрим булбули
Ҳаёт йиллари:
12 июл 1912(65 ёш) ♋ — 18 сентабр 1977
  • Ўзбекистон ССРда хизмат кўрсатган артист

Биография

Сабрие Эреджепова — қрим-татар хонандаси, Қрим АССРда (1940) ва Ўзбекистон ССРда хизмат кўрсатган артист. Халқ уни «Қрим булбули» деб атаган: у қрим-татар халқ қўшиқларини профессионал саҳнага олиб чиққан биринчи ижрочилардан бири саналади. Ҳаётининг сўнгги йигирма йилини Тошкентда, «Хайтарма» ансамблининг солисти сифатида ўтказган.

1912-йил 12-июлда Боқчасаройда (эски услубда 29-июн) ўқитувчи Керим Жемилев оиласида туғилган. Онаси Саиде шоир Жемил Керменчиклининг синглиси бўлиб, кўплаб халқ қўшиқларини билган. Симферополдаги қрим-татар мактабида ўқиган, хонандаликни Варвара Ханбековадан ўрганган. Саҳнага биринчи марта 1928-йилда актриса Сара Байкина юбилейида хор таркибида чиққан. Мактабни битиргач, Тав-Бодрак қишлоғида ўқитувчилик қилган, 1932-йилдан Қрим радиоқўмитасида халқ қўшиқларини ижро этган.

У 1930-йилларда оммабоп бўлиб кетди: Биринчи Бутуниттифоқ радиофестивалида қатнашди, «Дунай ортидаги запорожетс» филмида саҳна ортидан «Меджбур олдим» ва «Пенжереден қар гелир» қўшиқларини куйлади. 1939-йилда Москвадаги Биринчи Бутуниттифоқ эстрада артистлари танловида «Иқтидорли ёш хонанда» дипломини олди, 1940-йилда Қрим АССРда хизмат кўрсатган артист унвонига сазовор бўлди ва Симферополдаги Қрим-татар театри саҳнасида чиқиш қилди. 1943-йилда театр труппаси Руминияга чиқиб кетди.

1944-йил май ойида қрим-татар халқи Қримдан депортация қилинганидан сўнг у Ўрта Осиёда — Ўзбекистонда яшади. 1950-йил 15-сентабрда ҳибсга олиниб, уруш йилларида душман эгаллаган ҳудудда бўлгани учун ҳукм қилинди; 1956-йил 12-мартда жиноят таркиби йўқлиги сабабли иш тўхтатилиб, озодликка чиқди. 1967-йил 18-декабрда тўлиқ реабилитация қилинди.

1957-йилда Тошкентда қрим-татар қўшиқ ва рақс ансамбли — «Хайтарма» ташкил этилди (бадиий раҳбари бастакор Иляс Бахшиш), Эреджепова унинг солисти бўлди ва чиқишлари дастурнинг марказий қисмига айланди. Ансамбл депортация жойларида гастроллар қилган, пластинкалар ёздирган, республика радиоси ва телевидениесида чиққан. Ўзбекистон ССРда хизмат кўрсатган артист фахрий унвони унга шу йилларда берилган. «Менъим энишли-ёқушли yollarım» («Менинг тиканли йўлларим») номли хотира китоби муаллифи.

Сабрие Эреджепова 1977-йил 18-сентабрда Тошкентда вафот этган. Қўшиқлари пластинкалар орқали қрим-татарлар уйларида янграб, бугунги кунгача ёдда сақланиб келмоқда.

Карьера

Мукофотлар

Ҳаёт йўли

  1. 1912
    Туғилиши

    12-июлда Боқчасаройда ўқитувчи оиласида туғилган.

  2. 1928
    Саҳнадаги дебюти

    Актриса Сара Байкина юбилейида хор таркибида биринчи марта саҳнага чиққан.

  3. 1932
    Қрим радиоқўмитаси

    Қрим радиосида халқ қўшиқларини ижро эта бошлаган.

  4. 1939
    Эстрада танлови

    Москвадаги Биринчи Бутуниттифоқ эстрада артистлари танловида «Иқтидорли ёш хонанда» дипломини олган.

  5. 1940
    Қрим АССРда хизмат кўрсатган артист

    Унвон берилган; Симферополдаги Қрим-татар театрида чиқиш қилган.

  6. 1943
    Руминия

    Театр труппаси билан Руминияга чиқиб кетган.

  7. 1944
    Депортация

    Қрим-татар халқи май ойида Қримдан депортация қилингач, Ўрта Осиёга, Ўзбекистонга тушган.

  8. 1950
    Ҳибсга олиниши

    15-сентабрда ҳибсга олиниб, ҳукм қилинган.

  9. 1956
    Озодлик

    12-мартда жиноят таркиби йўқлиги сабабли иш тўхтатилган, озод этилган.

  10. 1957
    «Хайтарма»

    Тошкентда ташкил этилган «Хайтарма» ансамблининг солисти бўлган.

  11. 1967
    Реабилитация

    18-декабрда тўлиқ реабилитация қилинган.

  12. 1977
    Вафоти

    18-сентабрда Тошкентда вафот этган.

Қўшиқлар

#ҚўшиқТинглаш
1«Меджбур олдим»
2«Пенжереден қар гелир»
3«Эки пуғу»
4«Ноғай бейитлери»

Ютуқлар

  • Биринчи Бутуниттифоқ эстрада артистлари танлови («Иқтидорли ёш хонанда» дипломи)
    Биринчи Бутуниттифоқ эстрада артистлари танлови, Москва (1939)
Хато топдингизми?

Хато ҳақида хабар бериш

Рўйхатдан ўтиш шарт эмас. Таҳририят текшириб, саҳифани тузатади.

Тузатиш таклиф қилиш
Сабрие Эреджепова биографияси (1912–1977) — Хонанда | Shaxs.uz