Биография
Самиғ Файзуллович Абдуллаев 1917-йил 25-октябрда (эски услубда 12-октябрда) Тошкентда деҳқон оиласида туғилган. 1932-йилда мактабнинг еттинчи синфини тугатиб, Тошкент рассомлик билим юртига ўқишга кирган ва уни 1937-йилда битирган.
1938-йил сентабридан Қизил Армия сафида, муҳандислик қўшинларида хизмат қилган. Иккинчи жаҳон урушида 1941-йил октябридан қатнашган: Закавказ ва Шимолий Кавказ фронтларида сапёр отрядини бошқарган. 1943-йил июнидан 97-алоҳида моторлаштирилган муҳандислик баталёнида отряд командири бўлган ва Новороссийск–Таман операциясида ўзини кўрсатган.
1943-йил 16-сентябрда Красний хутори яқинида тунда, душман ўт очиб турган пайтда сапёрлар 97 та мина топиб олиб ташлаган; шундан 37 тасини Абдуллаевнинг ўзи зарарсизлантирган ва танкларга йўл очилган. Душман Кудако дарёси устидаги кўприкни портлатгач, унинг отряди ўтишни уч соатда, ўт остида тиклаган. Эртаси куни у яна бир кўприкка ўрнатилган, ёниб турган ўт узатгич шнурни эмаклаб бориб кесиб, портлашнинг олдини олган; шу вазифада яраланган бўлса-да, сафни тарк этмаган. 16-сентябрдан 9-октябргача у душман ўқи остида ҳар хил турдаги 2800 га яқин минани топиб зарарсизлантирган.
1944-йил 16-майда СССР Олий Кенгаши Президиумининг фармони билан Абдуллаевга Совет Иттифоқи Қаҳрамони унвони берилган, унга Ленин ордени ва Олтин Юлдуз медали топширилган. Таман, Керч–Элътиген ва Қрим операцияларида қатнашган; 1945-йилда старшина унвонида сафдан бўшатилган.
Урушдан кейин рассомлик билан шуғулланган. 1946–1956-йилларда Ўзбекистон ССР Рассомлар уюшмаси раиси бўлган, 1956-йилдан Ўзбекистон давлат санъат музейига раҳбарлик қилган. 1955-йилда А. Н. Островский номидаги Тошкент театр ва рассомлик институтини тамомлаган. Асарларида портрет, манзара ва натюрморт жанрлари устун: «Автопортрет» (1946), «Жасорат» (1947), «Буви ва набира» (1954), «Тошкент комиссарлари» (1958), «Мали йигити» (1962) шулар жумласидандир. 1967-йилда унга Ўзбекистон ССР санъат арбоби унвони берилган.
Самиғ Абдуллаев 1998-йил 10-майда Тошкентда вафот этган.
Таълим
- П. Бенков номидаги Республика рассомлик билим юртиКоллеж, техникум · Тошкент · 1937
- Ўзбекистон давлат санъат ва маданият институтиОлийгоҳ · Тошкент · 1955
Карьера
- Ўзбекистон рассомлар уюшмасиЎзбекистон ССР Рассомлар уюшмаси раиси · Тошкент · 1946–1956Бу лавозимда бўлганлар →
- Совет АрмиясиСапёр, отряд командири, старшина · 1938–1945
Мукофотлар
- Ўзбекистон ССР санъат арбоби1967 · Ўзбекистон ССР
Совет Иттифоқи Қаҳрамони1944 · СССР
Ленин ордени1944 · СССР
Қизил Байроқ ордени1943 · СССР
Қизил Байроқ ордени1944 · СССР
I даражали Ватан уруши ордени1985 · СССР
II даражали Ватан уруши ордени1943 · СССР
«Меҳнатдаги намунаси учун» медали1959 · СССР
Ҳаёт йўли
- 1917Туғилиши
Тошкентда деҳқон оиласида туғилган.
- 1937Рассомлик билим юртини битириши
Еттинчи синфдан сўнг кирган Тошкент рассомлик билим юртини тамомлаган.
- 1938Қизил Армияда
Сентабрдан муҳандислик қўшинларида хизмат қила бошлаган.
- 1943Таман йўналишидаги жанглар
16-сентябрда миналарни зарарсизлантирган, Кудако устидаги кўприкни тиклаган ва иккинчи кўприкни портлашдан сақлаб қолган.
- 1944Совет Иттифоқи Қаҳрамони
16-майда Совет Иттифоқи Қаҳрамони унвони, Ленин ордени ва Олтин Юлдуз медали билан тақдирланган.
- 1945Сафдан бўшатилиши
Старшина унвонида демобилизация қилиниб, Тошкентга қайтган.
- 1946–1956Рассомлар уюшмаси раиси
Ўзбекистон ССР Рассомлар уюшмасига раҳбарлик қилган.
- 1955Театр ва рассомлик институти
А. Н. Островский номидаги Тошкент театр ва рассомлик институтини тамомлаган.
- 1956Давлат санъат музейи директори
Ўзбекистон давлат санъат музейига раҳбар этиб тайинланган.
- 1967Санъат арбоби унвони
11-ноябрда Ўзбекистон ССР санъат арбоби унвони берилган.
- 1998Вафоти
10-майда Тошкентда вафот этган.
Асарлар
- «Автопортрет» (1946)Портрет
Рассомнинг ўз сиймоси тасвирланган асари, Ўзбекистон санъат музейида сақланади.
- «Жасорат» (1947)Сюжетли расм
Ўзбекистон санъат музейида сақланадиган асар.
- «Буви ва набира» (1954)Жанр расми
Икки авлод вакиллари тасвирланган асар.
- «Натюрморт» (1957)Натюрморт
Рассомнинг натюрморт жанридаги асари.
- «Тошкент комиссарлари» (1958)Тарихий расм
Тарихий мавзудаги асар.
- «Мали йигити» (1962)Портрет
Ёш йигит портрети.
- «Қуёш ботиши» (1981)Манзара
Луганскдаги санъат музейида сақланади.
- «Автопортрет» (1985)Портрет
Рассомнинг иккинчи автопортрети, Луганскдаги санъат музейида сақланади.
