Асосий қисмга ўтиш

Самиғ Абдуллаев

Рассом, Совет Иттифоқи Қаҳрамони: сапёр сифатида миналарни зарарсизлантирган, урушдан сўнг Ўзбекистон Рассомлар уюшмасига раҳбарлик қилган ва давлат санъат музейини бошқарган.

Фаолият:
Рассом, Ҳарбий
Туғилган:
25 октабр 1917(80 ёш) ♏ — 10 май 1998
Туғилган жой:
Тошкент
  • Совет Иттифоқи Қаҳрамони
  • Ленин ордени
  • Қизил Байроқ ордени
  • Қизил Байроқ ордени
  • I даражали Ватан уруши ордени
  • II даражали Ватан уруши ордени
  • «Ҳурмат белгиси» ордени
  • «Меҳнатдаги намунаси учун» медали

Биография

Самиғ Файзуллович Абдуллаев 1917-йил 25-октябрда (эски услубда 12-октябрда) Тошкентда деҳқон оиласида туғилган. 1932-йилда мактабнинг еттинчи синфини тугатиб, Тошкент рассомлик билим юртига ўқишга кирган ва уни 1937-йилда битирган.

1938-йил сентабридан Қизил Армия сафида, муҳандислик қўшинларида хизмат қилган. Иккинчи жаҳон урушида 1941-йил октябридан қатнашган: Закавказ ва Шимолий Кавказ фронтларида сапёр отрядини бошқарган. 1943-йил июнидан 97-алоҳида моторлаштирилган муҳандислик баталёнида отряд командири бўлган ва Новороссийск–Таман операциясида ўзини кўрсатган.

1943-йил 16-сентябрда Красний хутори яқинида тунда, душман ўт очиб турган пайтда сапёрлар 97 та мина топиб олиб ташлаган; шундан 37 тасини Абдуллаевнинг ўзи зарарсизлантирган ва танкларга йўл очилган. Душман Кудако дарёси устидаги кўприкни портлатгач, унинг отряди ўтишни уч соатда, ўт остида тиклаган. Эртаси куни у яна бир кўприкка ўрнатилган, ёниб турган ўт узатгич шнурни эмаклаб бориб кесиб, портлашнинг олдини олган; шу вазифада яраланган бўлса-да, сафни тарк этмаган. 16-сентябрдан 9-октябргача у душман ўқи остида ҳар хил турдаги 2800 га яқин минани топиб зарарсизлантирган.

1944-йил 16-майда СССР Олий Кенгаши Президиумининг фармони билан Абдуллаевга Совет Иттифоқи Қаҳрамони унвони берилган, унга Ленин ордени ва Олтин Юлдуз медали топширилган. Таман, Керч–Элътиген ва Қрим операцияларида қатнашган; 1945-йилда старшина унвонида сафдан бўшатилган.

Урушдан кейин рассомлик билан шуғулланган. 1946–1956-йилларда Ўзбекистон ССР Рассомлар уюшмаси раиси бўлган, 1956-йилдан Ўзбекистон давлат санъат музейига раҳбарлик қилган. 1955-йилда А. Н. Островский номидаги Тошкент театр ва рассомлик институтини тамомлаган. Асарларида портрет, манзара ва натюрморт жанрлари устун: «Автопортрет» (1946), «Жасорат» (1947), «Буви ва набира» (1954), «Тошкент комиссарлари» (1958), «Мали йигити» (1962) шулар жумласидандир. 1967-йилда унга Ўзбекистон ССР санъат арбоби унвони берилган.

Самиғ Абдуллаев 1998-йил 10-майда Тошкентда вафот этган.

Таълим

Карьера

Мукофотлар

Ҳаёт йўли

  1. 1917
    Туғилиши

    Тошкентда деҳқон оиласида туғилган.

  2. 1937
    Рассомлик билим юртини битириши

    Еттинчи синфдан сўнг кирган Тошкент рассомлик билим юртини тамомлаган.

  3. 1938
    Қизил Армияда

    Сентабрдан муҳандислик қўшинларида хизмат қила бошлаган.

  4. 1943
    Таман йўналишидаги жанглар

    16-сентябрда миналарни зарарсизлантирган, Кудако устидаги кўприкни тиклаган ва иккинчи кўприкни портлашдан сақлаб қолган.

  5. 1944
    Совет Иттифоқи Қаҳрамони

    16-майда Совет Иттифоқи Қаҳрамони унвони, Ленин ордени ва Олтин Юлдуз медали билан тақдирланган.

  6. 1945
    Сафдан бўшатилиши

    Старшина унвонида демобилизация қилиниб, Тошкентга қайтган.

  7. 1946–1956
    Рассомлар уюшмаси раиси

    Ўзбекистон ССР Рассомлар уюшмасига раҳбарлик қилган.

  8. 1955
    Театр ва рассомлик институти

    А. Н. Островский номидаги Тошкент театр ва рассомлик институтини тамомлаган.

  9. 1956
    Давлат санъат музейи директори

    Ўзбекистон давлат санъат музейига раҳбар этиб тайинланган.

  10. 1967
    Санъат арбоби унвони

    11-ноябрда Ўзбекистон ССР санъат арбоби унвони берилган.

  11. 1998
    Вафоти

    10-майда Тошкентда вафот этган.

Асарлар

  • «Автопортрет» (1946)
    Портрет

    Рассомнинг ўз сиймоси тасвирланган асари, Ўзбекистон санъат музейида сақланади.

  • «Жасорат» (1947)
    Сюжетли расм

    Ўзбекистон санъат музейида сақланадиган асар.

  • «Буви ва набира» (1954)
    Жанр расми

    Икки авлод вакиллари тасвирланган асар.

  • «Натюрморт» (1957)
    Натюрморт

    Рассомнинг натюрморт жанридаги асари.

  • «Тошкент комиссарлари» (1958)
    Тарихий расм

    Тарихий мавзудаги асар.

  • «Мали йигити» (1962)
    Портрет

    Ёш йигит портрети.

  • «Қуёш ботиши» (1981)
    Манзара

    Луганскдаги санъат музейида сақланади.

  • «Автопортрет» (1985)
    Портрет

    Рассомнинг иккинчи автопортрети, Луганскдаги санъат музейида сақланади.