Сеитнеби Абдураманов

Сеитнеби Абдураманов 1914-йил 15-февралда Қримнинг Боғчасарой туманидаги Буюк Қаралез қишлоғида (ҳозирги Қизил Мак) деҳқон оиласида туғилган. Миллати қрим татари. Етти йиллик мактабни битиргач, 1936-йилда Қизил Армияга чақирилган, хизматдан қайтиб туман молия бўлимида ишлаган. 1941-йил баҳорида яна сафарбар этилиб, кичик қўмондонлар мактабида таҳсил олган.

Урушни 1941-йил июнида Новоград-Волинскийдаги артиллерия қисмида кутиб олган. Биринчи жанглардаёқ унинг ҳисоби душманнинг учта танкини йўқ қилган, тўп ишдан чиққач, артиллериячилар пиёдалар қаторида жанг қилган. Кейинчалик Сталинград учун жангларда 95-ўқчи дивизия таркибида қатнашган, икки марта контузия олган ва яраланган; 1942-йил 14-октябрда трактор заводи учун бўлган жангда оғир яраланиб, орқага жўнатилган. Соғайиб, Курск ёйи жангида қатнашган ва Чап соҳил Украинани озод қилиш пайтида яна оғир яраланган. Касалхонада қишлоқдошларининг хатидан ота-онаси партизанларга ёрдам бергани учун отиб ташлангани ва уйи ёқиб юборилганини билган.

Даволаниб чиққач, у 370-ўқчи дивизиянинг 1232-ўқчи полкига тушган. 1944-йил 20-октябрда Пулави яқинидаги Вистула пласдармида кундузи душман хандақларига яширинча яқинлашиб, «тил» тутган; бу «тил»нинг кўрсатмаси дивизия қўмондонлигига қимматли бўлган ва шу учун Абдураманов III даражали Шон-шуҳрат ордени билан тақдирланган. Кейин пиёда разведка взводига ўтказилган, душманнинг ўт тизими ҳақида маълумот тўплагани учун «Жасорати учун» медалини олган.

1945-йил январда Вистула–Одер операцияси пайтида унинг разведкачилари баталони олдинда борган. 29-январда Германиядаги Гейзе-Мюле яқинида у саккиз разведкачи билан қишлоқни орқадан айланиб ўтиб, душман хандақларига бостириб кирган, етти нафар душман аскарини ўлдирган, уч нафарини асир олган; бу жасорати учун 21-февралда II даражали Шон-шуҳрат ордени билан мукофотланган, 25-февралда эса Қизил Юлдуз ордени берилган. Апрелда Берлин йўналишидаги жангларда, Зелхов яқинидаги баландлик учун жангда взвод командири сафдан чиққач, взводни ҳужумга бошлаган, сўнг Липпе аҳоли пунктига ён томондан кириб, душман сафларида ваҳима уйғотган. Полк командири уни I даражали Шон-шуҳрат орденига тавсия этган.

Полк 1945-йил ноябрида тарқатиб юборилгач, Абдураманов Қримга қайта олмаган: қрим татарлари 1944-йилда ярим оролидан кўчирилган эди, у эса қариндошлари ёнига Ўзбекистонга кетган. 1946-йил 15-майда СССР Олий Совети Президиумининг фармони билан унга I даражали Шон-шуҳрат ордени берилган ва у ушбу орденнинг учала даражаси эгаси — тўлиқ кавалери бўлган, бироқ орден унга фақат 1968-йилда, Наманганда, ҳарбий комиссариатда топширилган.

Умрининг охиригача Наманганда яшаган ва заводда ишлаган. 1987-йил 15-декабрда шу ерда вафот этган ва шаҳар қабристонига дафн этилган. 2017-йилда туғилган қишлоғида унга хотира ёдгорлиги ўрнатилган.