Асосий қисмга ўтиш
SHAXS
Сергей Зинин
Тузатиш таклиф қилиш

Сергей Зинин

Рус тилшуноси ва жамоат арбоби: Тошкент университети кафедра мудири, Олий Мажлис депутати, 1994–2002-йилларда Ўзбекистон Рус маданият маркази директори, Есениншунос.

Фаолият:
Олим, Сиёсатчи, Педагог, Филолог
Ҳақиқий исми:
Сергей Иванович Зинин
Туғилган:
5 декабр 1935(77 ёш) ♐ — 4 апрел 2013
Туғилган жой:
Чирчиқ, Тошкент вилояти
  • «Шуҳрат» медали

Биография

Сергей Иванович Зинин 1935-йил 5-декабрда Тошкент вилоятининг Чирчиқ шаҳрида туғилган. Ота-онасидан эрта айрилган, уни онасининг отаси Алексей Ефремович Берков тарбиялаган.

1957-йилда ҳарбий хизматдан кейин Ўрта Осиё давлат университетининг (кейинроқ Тошкент давлат университети) филология факултетига ўқишга кирган. Дипломни аъло баҳо билан олиб, рус тилшунослиги кафедрасида дарс берган. 1970-йилда тарихий ономастикадан номзодлик диссертациясини ҳимоя қилиб, доцент бўлган, кейинроқ рус тили тарихи ва диалектологияси кафедрасига, сўнг факултетлараро рус тили кафедрасига раҳбарлик қилган. 1975–1976-йилларда Мисрдаги Айн-Шамс университетида, 1981–1982-йилларда Япониядаги Тенри университетида маъруза ўқиган. 1986–1990-йилларда Ўзбекистон Фанлар академияси Тил ва адабиёт институтининг рус тили бўлимини бошқарган.

Зинин республика олий ўқув юртлари ва мактаблари учун рус тилидан бир қанча ўқув қўлланма ҳамда умумий ва рус тилшунослиги, ономастика ва библиографияга оид юздан ортиқ мақола ёзган; мавзулари орасида В. И. Дал, Е. Д. Поливанов, В. В. Решетов бор эди. Ф. М. Достоевскийнинг шеърий ономастикасига бағишланган докторлик диссертацияси тугалланмай қолган.

1990-йилда у Ўзбекистон ССР Олий Кенгаши депутати, 1995 ва 2000-йилларда эса Ўзбекистон Олий Мажлиси депутати этиб сайланган. Олий Мажлисда фан, таълим ва маданият қўмитаси раисининг ўринбосари, кейин котиби бўлган, Давлат рамзлари, Давлат тили ва Жамоат ташкилотлари ҳақидаги қонунларни тайёрлашда қатнашган. 1994-йил 25-августдаги Президент фармони билан «Шуҳрат» медали билан тақдирланган.

1994–2002-йилларда Зинин Ўзбекистон Рус маданият марказини бошқарган ва вилоятларда рус маданият марказлари ташкил этишда иштирок этган. Шунингдек, Ўзбекистон Китобсеварлар ихтиёрий жамиятига раҳбарлик қилган, экслибрис кўргазмалари уюштирган ва «Экслибрисй художников Узбекистана» мини-китобини чиқарган.

Фаолиятининг алоҳида йўналиши — Есениншунослик. У Сергей Есенин асарларининг катта тўпламини йиғган, унинг бир қисмини асосчиларидан бири бўлган Тошкентдаги Есенин музейига топширган. 1992-йилдан унинг ташаббуси билан Тошкентда «Мир Есенина» махсус сонлари чиқиб туради; у Халқаро Есенин жамияти «Радунитса» нинг Ўзбекистондаги бўлимига раҳбарлик қилган. 2003-йилда унинг «Поездка Сергея Есенина в Туркестан» монографияси чиққан, кейинроқ «Сергей Есенин и Софя Толстая» ва «Неизвестнйй Есенин. V плену у Бениславской» китоблари нашр этилган.

2012-йилда Зинин Москва вилоятининг Егоревск шаҳрига кўчиб ўтган ва 2013-йил 4-апрелда шу ерда вафот этган. У кулини Тошкентда, Боткин қабристонида отаси қабри ёнида дафн этишни васият қилган; Тошкент у билан 2013-йил 3-майда видолашган. «Александр Ширяеветс — поэт Российский и Туркестанский» китоби ўша йили Тошкентда чоп этилган.

Таълим

Карьера

Мукофотлар

Ҳаёт йўли

  1. 1935
    Туғилиши

    5-декабрда Тошкент вилоятининг Чирчиқ шаҳрида туғилган.

  2. 1957
    Университетга кириши

    Ҳарбий хизматдан кейин Ўрта Осиё давлат университетининг филология факултетига ўқишга кирган.

  3. 1970
    Номзодлик диссертацияси

    Тарихий ономастикадан диссертация ҳимоя қилиб, доцент унвонини олган; кейинроқ Тошкент университетида рус тили кафедраларига раҳбарлик қилган.

  4. 1975–1976
    Мисрда маърузалар

    Айн-Шамс университетида маъруза ўқиган.

  5. 1981–1982
    Японияда маърузалар

    Тенри университетида маъруза ўқиган.

  6. 1986–1990
    Тил ва адабиёт институти

    Ўзбекистон Фанлар академияси Тил ва адабиёт институтининг рус тили бўлимини бошқарган.

  7. 1990
    Олий Кенгаш депутати

    Ўзбекистон ССР Олий Кенгаши депутати этиб сайланган.

  8. 1992
    «Мир Есенина»

    Унинг ташаббуси билан Тошкентда «Мир Есенина» махсус сонлари чиқа бошлаган.

  9. 1994
    «Шуҳрат» медали

    25-августдаги Президент фармони билан медал билан тақдирланган.

  10. 1994–2002
    Рус маданият маркази

    Ўзбекистон Рус маданият марказини бошқарган ва вилоятларда марказлар ташкил этишда қатнашган.

  11. 1995–2000
    Олий Мажлис депутати

    1995 ва 2000-йилларда Олий Мажлисга сайланган; фан, таълим ва маданият қўмитасида ишлаган.

  12. 2003
    Есенин сафари ҳақида монография

    «Поездка Сергея Есенина в Туркестан» монографиясини ёзган.

  13. 2013
    Вафоти

    4-апрелда Москва вилоятининг Егоревск шаҳрида вафот этган; кулини Тошкентда дафн этишни васият қилган.

Асарлар

  • «Поездка Сергея Есенина в Туркестан» (2003)
    Монография

    Сергей Есениннинг 1921-йил баҳорида Тошкент ва Самарқандда бўлишига бағишланган тадқиқот.

  • «Сергей Есенин и Софя Толстая»
    Китоб

    Шоирнинг Софя Толстая билан муносабатлари ҳақида, Москвада чоп этилган китоб.

  • «Неизвестнйй С. А. Есенин. V плену у Г. А. Бениславской»
    Китоб

    Шоир ва Галина Бениславская ҳақида, Москвада чоп этилган китоб.

  • «Экслибрисй художников Узбекистана»
    Мини-китоб

    Ўзбекистонлик рассомлар яратган китоб белгилари ҳақидаги нашр.

  • «Мир Есенина» (1992)
    Махсус сонлар туркуми

    Зинин ташаббуси билан Есенин музейи Кенгаши буюртмасига кўра 1992-йилдан Тошкентда чиқарилиб келинаётган махсус сонлар.

  • «Поэт Александр Василевич Ширяеветс» (2008)
    Мақола

    Тошкентда чиққан «Россияне в Узбекистане» тўпламидаги мақола.

  • «Александр Ширяеветс — поэт Российский и Туркестанский» (2013)
    Ҳужжатли-биографик очерк

    Есениннинг Туркистонда кўп йил яшаган дўсти ҳақидаги китоб; муаллиф вафотидан кейин Тошкентда чоп этилган.