Асосий қисмга ўтиш

Шамшод Абдуллаев

Ўзбекистонлик рус тилидаги шоир, носир ва эссеист, Фарғона шеърий мактабининг асосчиси; Андрей Белйй мукофоти ва Рус мукофоти совриндори.

Фаолият:
Ёзувчи, Шоир, Носир
Туғилган:
1 ноябр 1957(66 ёш) ♏ — 23 октабр 2024
Туғилган жой:
Фарғона

Биография

Шамшод Абдуллаев 1957-йил 1-ноябрда Фарғонада туғилган. У ўзбек миллатига мансуб бўлса-да, бутун ижоди давомида фақат рус тилида ёзган. Фарғона давлат педагогика институтининг филология факултетида ўқиган (1975–1979), рус адабиёти ихтисослигини олган.

1991–1995-йилларда Тошкентда чиқадиган «Звезда Востока» журналида шеърият бўлими мудири бўлиб ишлаган. Бу йилларда унинг илк тўпламлари пайдо бўлди: «Окраина» шеърлар туркуми 1987-йилда ёш шоирлар тўпламида босилган, «Промежуток» китоби эса 1992-йилда Санкт-Петербургда «Митин журнал» нашриётида чиққан. 1990-йилларнинг бошида у рус адабиётининг нуфузли нодавлат мукофотларидан бири — Андрей Белйй мукофотини олди.

Абдуллаев «Фарғона мактаби» деб аталувчи русийзабон шеърият даврасининг асосчиси ҳисобланади. Бу давра иштирокчилари рус тилидан турли маданиятлар ўртасидаги мулоқот воситаси сифатида фойдаланади: шоирнинг ўзи ҳам Марказий Осиё ва ғарбий анъаналарни бир-бирига яқинлаштиришни кўзлаган.

Кейинги ўттиз йилда китоблари асосан Россияда нашр этилди: «Медленное лето» (1997), «Двойной полден» (2000), «Неподвижная поверхност» (2003), «Приближение окраин» (2013), «Перед местностю» (2017), «Монотонност предместя» (2023) каби шеърий ва насрий тўпламлар, эсселар. 1998-йилда «Знамя» журналининг эссе учун мукофотини, 2006 ва 2013-йилларда Рус мукофотини (шеърият учун) қўлга киритди, 2015-йилда Иосиф Бродский хотираси жамғармасининг стипендиясига сазовор бўлди. 2020-йилда «Другой юг» насрий китоби «Волга/НОС» мукофотига лойиқ топилди.

Шоир кейинги йилларда Фарғонадан сўнг Алматида яшади ва 2024-йил 23-октабрда шу ерда вафот этди. Унинг шеърларидан инглиз тилига ҳам таржималар бор, жумладан «Words Without Бордерс» журналида эълон қилинган.

Таълим

Карьера

Ҳаёт йўли

  1. 1957
    Фарғонада туғилиши

    1-ноябрда Фарғонада дунёга келган.

  2. 1975–1979
    Фарғона давлат педагогика институти

    Филология факултетида ўқиган, рус адабиёти ихтисослиги.

  3. 1991–1995
    «Звезда Востока»да шеърият бўлими

    Тошкентда чиқадиган адабий журналнинг шеърият бўлимини бошқарган.

  4. 1992
    «Промежуток» китоби

    Биринчи алоҳида шеърий китоби Санкт-Петербургда «Митин журнал» нашриётида чиққан.

  5. 1993
    Андрей Белйй мукофоти

    Шеърлари учун Россиянинг нодавлат адабий мукофотини олган; баъзи манбалар 1994-йилни кўрсатади.

  6. 1998
    «Знамя» журнали мукофоти

    Эсселари учун тақдирланган.

  7. 2006
    Рус мукофоти

    Шеърият учун мукофотни олди; иккинчи марта 2013-йилда.

  8. 2015
    Бродский жамғармаси стипендияси

    Иосиф Бродский хотираси жамғармаси стипендиясига сазовор бўлган.

  9. 2020
    «Волга/НОС» мукофоти

    Михаил Прохоров жамғармасининг мукофотини «Другой юг» насрий китоби учун олган.

  10. 2024
    Алматида вафоти

    23-октабрда вафот этган.

Китоблар

  • «Промежуток»
    1992 · Шеърий китоб

    Санкт-Петербургда «Митин журнал» нашриётида чиққан шеърлар китоби.

  • «Медленное лето»
    1997 · Шеър ва эссе

    Шеърлар ва эсселар тўплами.

  • «Двойной полден»
    2000 · Ҳикоя ва эссе

    Ҳикоя ва эсселар китоби.

  • «Неподвижная поверхност»
    2003 · Шеърий тўплам

    Москвада «Новое литературное обозрение» нашриётида чиққан.

  • «Припоминаюшҳееся место»
    2012 · Наср

    Қисқа наср китоби.

  • «Приближение окраин»
    2013 · Шеър ва эссе

    Шеърлар ва эсселар тўплами.

  • «Перед местностю»
    2017 · Шеърий тўплам

    Москвада чиққан шеърий тўплам.

  • «Другой юг»
    2020 · Наср

    Насрий китоб; 2020-йилда «Волга/НОС» мукофотига сазовор бўлган.

  • «Монотонност предместя»
    2023 · Шеърий тўплам

    «Флаги» журналининг шеърият туркумида нашр этилган.

  • «Перечен»
    2023 · Эссе

    Москвада «Носорог» нашриётида чиққан эсселар китоби.

Шамшод Абдуллаев (1957–2024) — Ёзувчи | Shaxs.uz