Биография
Шойим Бўтаев 1959-йил 20-июнда Тожикистоннинг Ўратепа туманидаги Майдонча қишлоғида туғилган. 1976-йилда ўрта мактабни, 1982-йилда Ленинобод (ҳозирги Хўжанд) давлат педагогика институтининг тарих-филология факултетини тамомлаган.
Меҳнат фаолиятини «Гулистон» журналида бошлаган, кейин «Тонг юлдузи» газетасида бўлим мудири, «Чўлпон» нашриётида муҳаррир бўлиб ишлаган. Ўзбекистон радиосининг «Адабиёт ва радиотеатр» бош таҳририятида ва «Ўзбектелефилм» студиясида бош муҳаррир лавозимларини эгаллаган; Ўзбекистон Республикаси ҳужжатли ва илмий-оммабоп филмлар киностудиясида ҳам узоқ йиллар бош муҳаррир бўлган. Кейинчалик «Чўлпон» номидаги нашриёт-матбаа ижодий уйида бош муҳаррир ўринбосари бўлиб ишлаган.
Адабиётга 1980-йилларнинг ўрталарида кириб келган. Илк қиссаси «Сирли юлдузлар» 1984-йилда «Шарқ юлдузи» журналида босилган, ўша йили «Дунёнинг сарҳисоби бор» қиссалар тўплами чоп этилган. Кейин «Энди бари бошқача» ҳикоялар тўплами (1988) ва «Шамол ўйини» қисса ва ҳикоялар мажмуаси (1995) нашр қилинган.
«Қўрғонланган ой» романи 1996-йилда чиққан. Унинг китоблари қаторида «Кунботардаги боғ», «Ҳаёт», «Кўчада қолган овоз» тўпламлари, «Шоҳ» ва «Еттинчи тонг» романлари бор. Шунингдек, «Шукур Бурҳон», «Одил Ёқубов феномени», «Шукур, айт-чи бу ҳаёт нима?» (Шукур Холмирзаев ҳақида) эсселари ёзган; И. В. Савитский ҳақидаги «Орфей илтижоси халоскори» эссеси «Энг улуғ, энг азиз» республика кўрик-танловида ғолиб бўлган.
Кинодраматург сифатида «Боғ», «Дил пайванди», «Қалдирғочлар яна қайтади», «Бешовлон» телесериалларининг, «Музаффар» ва «Сарвиноз» бадиий филмларининг адабий ссенарийларини ёзган, шунингдек, ўнлаб ҳужжатли филм ва радиопостановкаларга ссенарий муаллифи бўлган. Асарларининг бир қисми рус, турк, қорақалпоқ, тожик, немис ва инглиз тилларига таржима қилинган.
Шойим Бўтаев Ўзбекистон Ёзувчилар уюшмасининг аъзоси. 2002-йилда «Дўстлик» ордени билан мукофотланган; 2023-йил 27-июндаги Президент фармони билан, Матбуот ва оммавий ахборот воситалари ходимлари куни муносабати билан, «Меҳнат шуҳрати» ордени берилган.
Таълим
- Хўжанд давлат педагогика институтиОлийгоҳ · 1982 · Тарих-филология факултети (ўша пайтда Ленинобод давлат педагогика институти)
Карьера
- «Гулистон» журналиМеҳнат фаолиятини шу ерда бошлаган · Тошкент
- Ўзбекистон Ёзувчилар уюшмасиАъзо · Тошкент · ҳозиргача
- Ўзбекистон радиоси«Адабиёт ва радиотеатр» бош таҳририятининг бош муҳаррири · Тошкент
- «Чўлпон» нашриётиМуҳаррир, кейинроқ бош муҳаррир ўринбосари · Тошкент
- «Тонг юлдузи» газетасиБўлим мудири · Тошкент
Мукофотлар
Меҳнат шуҳрати ордени2023 · Ўзбекистон
«Дўстлик» ордени2002 · Ўзбекистон
Ҳаёт йўли
- 1959Туғилиш
Тожикистоннинг Ўратепа туманидаги Майдонча қишлоғида туғилган.
- 1976–1982Ўқиш
1976-йилда ўрта мактабни, 1982-йилда Ленинобод (ҳозирги Хўжанд) давлат педагогика институтининг тарих-филология факултетини битирган.
- Муҳаррирлик йиллари
«Гулистон» журнали, «Тонг юлдузи» газетаси, «Чўлпон» нашриёти, Ўзбекистон радиоси, «Ўзбектелефилм» ва ҳужжатли киностудияда ишлаган.
- 1984Адабиётга кириш
Илк қиссаси «Сирли юлдузлар» «Шарқ юлдузи» журналида босилган; «Дунёнинг сарҳисоби бор» тўплами чиққан.
- 1988«Энди бари бошқача»
Ҳикоялар тўплами нашр этилган.
- 1995«Шамол ўйини»
Қисса ва ҳикоялар мажмуаси чиққан.
- 1996«Қўрғонланган ой»
Роман нашр этилган.
- 2002«Дўстлик» ордени
Орден билан мукофотланган.
- 2023«Меҳнат шуҳрати» ордени
Матбуот ва оммавий ахборот воситалари ходимлари куни муносабати билан 27-июндаги Президент фармони билан тақдирланган.
Китоблар
- «Сирли юлдузлар»1984 · Қисса
Илк асари; «Шарқ юлдузи» журналида босилган.
- «Дунёнинг сарҳисоби бор»1984 · Қиссалар тўплами
Биринчи китоби.
- «Энди бари бошқача»1988 · Ҳикоялар тўплами
Ҳикоялар тўплами.
- «Шамол ўйини»1995 · Қисса ва ҳикоялар
Қисса ва ҳикоялар мажмуаси.
- «Қўрғонланган ой»1996 · Роман
Роман.
- «Кунботардаги боғ»· Қисса ва ҳикоялар
Қисса ва ҳикоялар тўплами.
- «Ҳаёт»· Қисса ва ҳикоялар
Қисса ва ҳикоялар тўплами.
- «Кўчада қолган овоз»· Қисса ва ҳикоялар
Қисса ва ҳикоялар тўплами.
- «Шоҳ»· Роман
Роман.
- «Еттинчи тонг»· Роман
Роман.
Фильмография
| Номи | Йил |
|---|---|
| «Боғ» | — |
| «Қалдирғочлар яна қайтади» | — |
| «Бешовлон» | — |
| «Музаффар» | — |
| «Сарвиноз» | 2004 |
| «Дил пайванди» | 2007 |
