
Ўзбекистон халқ шоири (1981), драматург ва носир; «Зарралар» тўплами, «Кафансиз кўмилганлар» хотира-романи ва «Тирик руҳлар» роман-хроникаси муаллифи.
Биография
Шукрулло (Шукрулло Юсупов) — шоир, драматург ва носир, 1981-йилдан Ўзбекистон халқ шоири. У 1921-йил 2-сентабрда Тошкентнинг Шайхонтоҳур даҳасида туғилган ва 2020-йил 19-июлда Тошкентда вафот этган.
Таълимни педагогика билим юртида (1935) бошлаган, кейин Тошкент давлат педагогика институтида (Низомий номидаги) таҳсил олган, Давлат университети қошидаги аспирантурада таҳсилни давом эттирган. Газета, журнал ва бадиий адабиёт нашриётларида меҳнат қилган, муаллимлик қилган, Ўзбекистон Ёзувчилар уюшмасида адабий маслаҳатчи лавозимида бўлган.
Шукруллонинг илк шеърлари урушдан аввал ёзилган: биринчиси 1939-йилда босилган. 1949-йилда «Биринчи дафтар» ва «Қалб қўшиқлари» тўпламлари нашр қилинган. 1948-йилда ёзилган «Чоллар» достонида у янги ерларни ўзлаштираётган замондошлар сиймосини чизган; «Икки қоя», «Гул ва оташ», «Аср баҳси» сингари кейинги достонлари ўзбек достончилигининг ривожига ҳисса бўлган. Ижодининг марказида маънавий-ахлоқий мавзулар туради. Инсонни улуғлаш руҳи 1961-йилдаги «Инсон ва яхшилик», 1964-йилдаги «Инсон — инсон учун», «Зарралар» (1973), «Суянчиқ» (1977), «Яшагим келади» (1978) ҳамда «Сенинг бахтинг» (1988) тўпламларини бир-бирига боғлайди; айниқса «Зарралар»даги рубоийлар юқори баҳоланган.
Саҳна учун ҳам ёзган: «Хатарли йўл», «Табассум ўғрилари» ва «Ўғрини қароқчи урди» песалари республика театрларида намойиш этилган. Насрий асарлари орасида 1983-йилги «Жавоҳирлар сандиғи» қиссаси, 1989-йилда чиққан «Кафансиз кўмилганлар» хотира-романи ва Убайдулла Хўжаевга бағишланган «Тирик руҳлар» (1999) роман-хроникаси энг кўп тилга олинади; бу уч асарда муаллиф ҳаётининг излари сезилади. Публитсистик мақолалари 1994-йилда «Қасосли дунё» номли китобда тўпланган.
Ёш китобхонларга мўлжалланган шеърий китоблари — «Баҳор совғаси» (1962) ва «Юлдузлар» (1964). Таржимон сифатида Карло Готсининг «Бахтиёр гадолар» песасини ўзбекчага ўгирган, Қ. Қулиев, Т. Шевченко, Ш. Петёфи ва бошқа шоирларнинг шеърларини ҳам таржима қилган. Унинг асарлари қирғиз, қозоқ, қорақалпоқ, озарбайжон, турк, араб ва рус тилларида чоп этилган.
Мукофот ва унвонлари: 1977-йилда маданият ходими сифатида Ўзбекистонда хизмат кўрсатган унвонини, 1981-йилда халқ шоири унвонини олди; 1994-йилда Алишер Навоий номидаги давлат мукофоти лауреати бўлди. Орденлари: «Дўстлик» (1994) ва «Эл-юрт ҳурмати» (1999). Ҳамза номидаги давлат мукофоти совриндори ҳам эди.
Таълим
- Низомий номидаги Тошкент давлат педагогика университетиОлийгоҳ · Тошкент
Карьера
- Ўзбекистон Ёзувчилар уюшмасиАдабий маслаҳатчи · Тошкент
Мукофотлар
"Эл-юрт ҳурмати" ордени1999 · Ўзбекистон
«Дўстлик» ордени1994 · Ўзбекистон- Алишер Навоий номидаги Ўзбекистон Республикаси Давлат мукофоти1994 · Ўзбекистон
- Ўзбекистон ССР халқ шоири1981 · Ўзбекистон ССР
Ўзбекистон ССРда хизмат кўрсатган маданият ходими1977 · Ўзбекистон ССР
Ҳамза номидаги Ўзбекистон ССР Давлат мукофотиЎзбекистон ССР
Ҳаёт йўли
- 19212-сентабрда Тошкентда туғилган
- 1935Педагогика билим юртини тугатган
- 1939Биринчи шеъри босилган
- 1948«Чоллар» достони
- 1949«Биринчи дафтар» ва «Қалб қўшиқлари» тўпламлари
- 1973«Зарралар» тўплами
- 1977Ўзбекистонда хизмат кўрсатган маданият ходими
- 1981Ўзбекистон халқ шоири
- 1983«Жавоҳирлар сандиғи» қиссаси
- 1989«Кафансиз кўмилганлар» хотира-романи
- 1994Алишер Навоий номидаги давлат мукофоти; «Қасосли дунё» китоби
- 1999«Тирик руҳлар» роман-хроникаси
- 202019-июлда Тошкентда вафот этган
Асарлар
- «Биринчи дафтар» (1949)Шеърий тўплам
- «Қалб қўшиқлари» (1949)Шеърий тўплам
- «Ҳаёт илҳомлари» (1959)Шеърий тўплам
- «Умрим борича» (1960)Шеърий тўплам
- «Инсон ва яхшилик» (1961)Шеърий тўплам
- «Инсон — инсон учун» (1964)Шеърий тўплам
- «Зарралар» (1973)Шеърий тўплам
- «Суянчиқ» (1977)Шеърий тўплам
- «Яшагим келади» (1978)Шеърий тўплам
- «Сенинг бахтинг» (1988)Шеърий тўплам
- «Тўкилган дардларим» (2001)Шеърий тўплам
- «Чоллар» (1948)Достон
- «Россия» (1956)Достон
- «Икки қоя» (1964)Достон
- «Тонг отари» (1966)Достон
- «Гул ва оташ» (1972)Достон
- «Кўнгил чироғи» (1975)Достон
- «Аср баҳси» (1985)Достон
- «Жавоҳирлар сандиғи» (1983)Насрий асар
- «Кафансиз кўмилганлар» (1989)Насрий асар
- «Тирик руҳлар» (1999)Насрий асар
- «Қасосли дунё» (1994)Публитсистика
- «Хатарли йўл» (1962)Песа
- «Табассум ўғрилари» (1964)Песа
- «Тўйдан кейин томоша» (1980)Песа
- «Ўғрини қароқчи урди» (1982)Песа
- «Баҳор совғаси» (1962)Болалар учун шеърлар
- «Юлдузлар» (1964)Болалар учун шеърлар
- К. Готсининг «Бахтиёр гадолар» песасиТаржима