Султоншоҳ Маҳмуд (Хоразмшоҳ шаҳзодаси)
Эларслоннинг кенжа ўғли, валиаҳд; акаси Такаш билан тахт учун 1172–1193-йилларда курашиб, Марв ва Хуросоннинг бир қисмини бошқарган.
- Фаолият:
- Тарихий шахс, Сиёсатчи, Ҳукмдор
- Ҳаёт йиллари:
- 1155 — 1193
- Отаси:
- Эларслон (Хоразмшоҳ)
Биография
Султоншоҳ хоразмшоҳ Эларслон ва Туркон хотуннинг кенжа ўғли. Ziyouz.uz мақоласида унинг тўлиқ исми Жалолиддин Маҳмуд Султоншоҳ деб кўрсатилган. Акаси Такаш Жанд вилоятида ҳоким бўлгани сабабли, Эларслон вафоти олдидан Султоншоҳни валиаҳд этиб тайинлаган. Бироқ давлат ва ҳарбий ишларни амалда онаси Туркон хотун бошқарган. Инглиз манбасида у «унвонли султон» деб аталади.
Такаш Султоншоҳга бўйсунишдан бош тортиб, қоракитойлар ёрдамида Гурганжга қўшин тортди. Султоншоҳ онаси билан Нишопурга қочиб, амир Муаййид ад-давла Ой-Абодан паноҳ топди. 1172-йил 11-декабрда Такаш расман Хоразм тахтига ўтирди, аммо улар ўртасидаги кураш яна йигирма йил давом этди.
Султоншоҳ Хуросондаги бир неча вилоят ва шаҳарни эгаллаб, Марвни қароргоҳига айлантирди (инглиз манбаси Сарахс ва Тусни ҳам 1181-йилгача олинган дейди). Такашга қарши курашда у баъзан қоракитойлардан, баъзан ғурийлардан ёрдам олиб турди. Инглиз манбасига кўра, 1189 ёки 1190-йилда ғурийлар уни мағлуб этган ва 1192-йилда Такаш ғарбий Эронда урушаётган пайтда у Хоразмга бостириб кирган.
Султоншоҳ 1193-йилда вафот этган (ziyouz.uz 19-сентабр, инглиз манбаси 29-сентабр деб ёзади). Шундан сўнг Такаш унинг мулкларини ўзига қўшиб, Хоразмшоҳлар давлатининг ерларини яна бирлаштирди.
Ҳаёт йўли
- 1172Валиаҳдлик
Эларслон уни валиаҳд қилган; ҳокимият онаси қўлида бўлган.
- 1172Нишопурга чекиниш
Такаш билан курашда мағлуб бўлиб, Ой-Або ҳузурига қочган.
- 1172–1193Хуросондаги ҳокимлик
Марвни қароргоҳ қилиб, Такашга қарши кураш олиб борган.
- 1193Вафоти
Сентабр ойида вафот этган.