
Биография
Халил Аҳмедович Раҳматуллин — механика соҳасидаги олим. У 1909-йил 23-апрелда Қирғизистоннинг Тўқмоқ шаҳрида туғилган. Тошкент педагогика техникумини битиргач, Ўрта Осиё давлат университетида ўқиган, 1931-йилдан Москва давлат университетига ўтиб, механика-математика факултетини 1934-йилда тугатган.
1937-йилда номзодлик диссертациясини, 1943-йилда физика-математика фанлари доктори диссертациясини ҳимоя қилган, профессор бўлган. Москва университетида аэродинамика лабораториясини (1937—1952), кейин газ ва тўлқинлар динамикаси кафедрасини (1952—1988) бошқарган. 1947-йилда Ўзбекистон Фанлар академияси академиги этиб сайланган ва 1947—1952-йилларда унинг президиуми аъзоси ҳамда техника фанлари бўлими раиси бўлган.
Илмий ишлари эластик ва эластик-пластик муҳитларда тўлқинлар тарқалишининг динамик назарияси, тупроқ динамикаси, парашютлар назарияси ва кўп фазали муҳитлар механикасига бағишланган. У юк тушадиган ва юк тушмайдиган тўлқинлар мавжудлигини аниқлаган; улар „Раҳматуллин тўлқинлари“ номи билан машҳур. Ўзбекистонда кўп фазали муҳитлар гидродинамикаси илмий мактабига асос солган.
Ўзбекистонда (1959) ва РСФСРда (1967) хизмат кўрсатган фан ва техника арбоби, Меҳнат Қаҳрамони (1979), Беруний номидаги Ўзбекистон Давлат мукофоти лауреати (1968). У 1988-йил 10-январда Тошкентда вафот этган.
Таълим
- Москва давлат университетиОлийгоҳ · 1931–1934
Карьера
- Ўзбекистон ССР Фанлар академиясиАкадемик · Тошкент · 1947–…ҳозирги номи — Ўзбекистон Фанлар академияси
- Москва давлат университетиЛаборатория ва кафедра мудири · 1937–1988
Мукофотлар
- Ўзбекистон ССР фан арбоби1959 · Ўзбекистон ССР
Беруний номидаги Ўзбекистон ССР Давлат мукофоти1968 · Ўзбекистон ССР
Социалистик Меҳнат Қаҳрамони1979 · СССР
Ленин ордениСССР
Ҳаёт йўли
- 1909Туғилиши
23-апрелда Тўқмоқ шаҳрида туғилган.
- 1934Москва университетини тугатиши
Москва давлат университетининг механика-математика факултетини тугатган.
- 1937Аэродинамика лабораторияси
Москва университетида аэродинамика лабораториясини бошқарган (1952-йилгача).
- 1943Фан доктори
Физика-математика фанлари доктори, профессор.
- 1947Академик
Ўзбекистон Фанлар академияси академиги этиб сайланган.
- 1952Кафедра мудири
Москва университетида газ ва тўлқинлар динамикаси кафедрасини бошқарган (1988-йилгача).
- 1988Вафоти
10-январда Тошкентда вафот этган.