Асосий қисмга ўтиш

Хато ҳақида хабар бериш

Рўйхатдан ўтиш шарт эмас. Таҳририят текшириб, саҳифани тузатади.

Хоразмий

Ёзувчи

XIV аср туркий шоири, тахаллуси Хоразмий: 1353-йилда ёзилган «Муҳаббатнома» номли ишқий мактублар тўпламининг муаллифи.

Фаолият:
Ёзувчи, Шоир

Биография

Хоразмий — XIV асрда яшаган туркий шоир; Навоийгача бўлган ўзбек адабиётининг илк йирик вакилларидан бири ва шеърий мактуб (нома) жанрининг асосчиси саналади. Тахаллусидан бошқа исми маълум эмас, ҳаёти ҳақидаги озгина хабар унинг ягона асари — «Муҳаббатнома» орқали сақланган.

Китоб 1353-йилда Олтин Ўрда хони Жонибекнинг амирларидан бири Муҳаммад Хўжабекнинг илтимосига кўра ёзилган. Муаллифнинг ўзи айтишича, у илгари ҳам кўп шеър битган ва айниқса ишқ мавзусидаги асарлари билан танилган, бироқ уларни форс тилида ёзган; амир эса унга туркий тилда ишқий китоб яратишни топширган.

Асар яратилишига Авҳади Мароғийнинг форс тилидаги «Муҳаббатнома» достони таъсир қилган. Авҳадида мактублар ҳам ошиқ, ҳам маъшуқа номидан ёзилади, Хоразмийда эса асосан ошиқнинг севгилисига йўллаган шеърий мактублари жамланган. Ҳар бир мактуб муаллифнинг ҳис-туйғуларини ифодалайди, аммо марказда севгилининг ҳусни ва феъли таърифи туради; мактубларда таъриф ва мадҳ уйғунлашади.

«Муҳаббатнома»нинг қўлёзмалари бугунги кунда хорижда сақланади; асар Олтин Ўрда даври туркий адабиётининг муҳим ёдгорлиги сифатида ўрганилади. Алишер Навоий ҳам ундан хабардор бўлган ва «Муҳокамат ул-луғатайн»да туркий тил бойлигига мисол сифатида ундан парча келтирган.

Ҳаёт йўли

  1. 1353
    «Муҳаббатнома»ни ёзиш

    Муҳаммад Хўжабекнинг илтимосига кўра туркий тилда ишқий мактублар тўпламини битган.

Асарлар

  • «Муҳаббатнома» (1353)

    Ишқий шеърий мактублар тўплами.

Хато топдингизми?

Хато ҳақида хабар бериш

Рўйхатдан ўтиш шарт эмас. Таҳририят текшириб, саҳифани тузатади.

Тузатиш таклиф қилиш
Хоразмий — Ёзувчи | Shaxs.uz