Биография
Юсуф Амирий — XV асрда Ҳиротда яшаб, туркий ва форсий тилларда ижод қилган шоир. Туғилган ва вафот этган йиллари маълум эмас. Темурий шаҳзода Бойсунқур Мирзонинг ҳомийлигида бўлган; Эрон энтсиклопедияси (Encyclopaedia Iranica) уни XV асрнинг биринчи ярми шоири деб атайди.
Замондошлари унинг шеъриятига эътибор берган. Алишер Навоий «Мажолис ун-нафоис»да уни турк бўлгани ва туркий шеърлари яхши эканини ёзади, Давлатшоҳ Самарқандий эса «Тазкират уш-шуаро»да Шоҳрух даврида катта шуҳрат қозонганини айтади. Форсий ижодидан фақат икки байт етиб келган: бири Навоий тазкирасида, иккинчиси Яқинийнинг «Ўқ ва ёй мунозараси»да сақланган.
Туркий тилда ёзилган бир девони, «Даҳнома» ва «Чоғир ва Банг мунозараси» асарлари бизгача етган. Девондаги шеърларда ишқ-муҳаббат куйланади, ҳаёт ҳақида фалсафий мулоҳаза юритилади. «Даҳнома» (1429) Бойсунқур Мирзога бағишланган бўлиб, нома жанрини ривожлантирган асар саналади. «Чоғир ва Банг мунозараси»да шоир амалдорларнинг нуқсонларини кулги қилади, жоҳиллик ва ўзаро қирғинни қоралайди; айни шу асар билан мунозара жанрининг имкониятларини кенгайтирган.
Девоннинг бир нусхаси Туркияда, «Даҳнома» ва «Чоғир ва Банг…» қўлёзмалари Британия музейида сақланади; уларнинг фотонусхалари Ўзбекистон Фанлар академиясининг Шарқшунослик ва Қўлёзмалар институтларида бор.
Ҳаёт йўли
- XV асрҲиротда яшаши
Темурий шаҳзода Бойсунқур Мирзо ҳомийлигида ижод қилган.
- 1429«Даҳнома»
Бойсунқур Мирзога бағишланган асар шу йилга оид.
Асарлар
- Девон
Туркий тилдаги шеърлар тўплами.
- Даҳнома (1429)
Бойсунқур Мирзога бағишланган номалар туркуми.
- Чоғир ва Банг мунозараси
Ҳажвий мунозара асари.