
Биография
Юсуф Шомансур — шоир, носир, драматург ва адабиётшунос; катталар билан бир қаторда болалар учун ҳам ёзган. У 1936-йилда Тошкентда ишчи оиласида дунёга келган. Дастлабки шеърлари босилишидан аввал Ғайратий бошчилигидаги адабий тўгаракда Эркин Воҳидов ва Хайриддин Салоҳлар билан бирга қаламини чарҳлаган. 1956-йилда Низомий номидаги Тошкент давлат педагогика институтига ўқишга кириб, 1960-йилда битирди; наср сирларини у ерда Мақсуд Шайхзодадан ўрганган. 1965–1967-йилларда Москвадаги Олий адабиёт курсларида таҳсил олди.
Биринчи шеърий китоби — «Горн садолари» — 1957-йилда чоп этилган. Ундан кейинги ўн йилликларда шеър, достон ва эртаклардан иборат китоблари босилди: 1962-йилда «Меҳрингга тўймайман», 1964-йилда «Ойдан келган болалар», 1965-йилда «Шеър дардида», 1966-йилда «Акром ва макарон». Шундан сўнг «Қалам ва умр» (1968), «Юрагим» (1970), «Табассум» (1971), «Холва» (1972), «Қизиқ-қизиқ» (1975) ва «Достонлар» (1977) пайдо бўлди. Айрим китоблари болаларга мўлжалланган; катталарга аталган шеърларда эса халқнинг машаққатли меҳнати, бунёдкорлик, севишганларнинг бахти ва фожиаси ҳамда табиат мадҳи акс этади.
Шоир насрда ҳам ишлади: «Қора марварид» романида (1975) нефт саноатини барпо этувчиларнинг фидокорона меҳнати тасвирланган. Умрининг охирги йилларида драматургияга ўтди ва «Ёр қайрилиб боқмади» комедиясини ёзди; бундан ташқари Шекспир сонетларини рус тилидаги таржимадан ўзбекчага ўгирган. Адабиётшунос сифатида ўнлаб илмий-танқидий мақолалар эълон қилди, бадиий ижод билан илм-фаннинг умумий томонларига бағишланган номзодлик диссертациясини ҳимоя қилди.
Юсуф Шомансур 1978-йил 8-декабрда вафот этди. Ундан кейин тўртта тўплам босилиб чиқди: «Кулгуга нима етсин» (1979), «Қўш юрак» (1981), «Мен ўтқазмаган дарахт» (1986) ва «Қўзивой» (1987).
Таълим
- Низомий номидаги Тошкент давлат педагогика университетиОлийгоҳ · Тошкент · 1956–1960
Ҳаёт йўли
- 1936Тошкентда дунёга келган
- 1957Биринчи шеърлар китоби — «Горн садолари» — нашр қилинган
- 1960Тошкент давлат педагогика институтида (Низомий номидаги) ўқишни тугатган
- 1962«Меҳрингга тўймайман» тўплами нашрдан чиққан
- 1965–1967Москвада Олий адабиёт курслари тингловчиси бўлган
- 1975«Қора марварид» романи ёзилган
- 1977«Достонлар» китоби босилган
- 1978Оламдан ўтган (8-декабр)
- 1979–1987Вафотидан кейин тўртта тўплами ўқувчига етиб борган
Асарлар
- «Горн садолари» (1957)Шеърий тўплам
- «Меҳрингга тўймайман» (1962)Шеърий тўплам
- «Ойдан келган болалар» (1964)Шеърий тўплам
- «Шеър дардида» (1965)Шеърий тўплам
- «Акром ва макарон» (1966)Шеърий тўплам
- «Қалам ва умр» (1968)Шеърий тўплам
- «Юрагим» (1970)Шеърий тўплам
- «Табассум» (1971)Шеърий тўплам
- «Холва» (1972)Шеърий тўплам
- «Қизиқ-қизиқ» (1975)Шеърий тўплам
- «Қора марварид» (1975)Роман
- «Достонлар» (1977)Шеърий тўплам
- «Ёр қайрилиб боқмади»Комедия
- «Шеърлар ва ҳикоялар» (1977)Рус тилидаги тўплам
- «Кулгуга нима етсин» (1979)Вафотидан кейин нашр этилган тўплам
- «Қўш юрак» (1981)Вафотидан кейин нашр этилган тўплам
- «Мен ўтқазмаган дарахт» (1986)Вафотидан кейин нашр этилган тўплам
- «Қўзивой» (1987)Вафотидан кейин нашр этилган тўплам