Abdulhaq Abdullayev

O'zbek rassomi, portret ustasi; O'zbekiston SSR xalq rassomi (1968), Hamza nomidagi Davlat mukofoti sovrindori, Abror Hidoyatov va Oybek portretlari muallifi.

Ma'lumot:

Faoliyat:: Rassom
Tug'ilgan:: 30 dekabr 1918(82 yosh) ♑ — 29 oktabr 2001

Biografiya

Abdulhaq Abdullayev 1918-yil 30-dekabrda Turkiston shahrida (hozirgi Qozog'iston hududi) tug'ilgan. Rasm chizishga qiziqish unda bolalikdayoq paydo bo'lgan. 1928-yilda Toshkent atrofidagi maktabda o'qiy boshladi, bu yerda fanlar bilan birga rasm asoslari ham o'rgatilardi. 1931-yilda Samarqand badiiy bilim yurtiga borib, o'zi chizgan bir aktyor portreti nusxasini ko'rsatgan va qabul imtihonlarisiz o'qishga qabul qilingan.

Samarqandda (1931–1936) unga L. Bure, Z. Kovalevskaya va P. Benkov dars bergan. Dastlabki asarlari — manzaralar va portretlar: «Hovuz bo'yida» (1932), «Yoz» (1937), «Do'stim portreti» (1937), shuningdek, 1937-yildagi o'z portreti. 1938–1941-yillarda Moskva davlat badiiy institutida V. Yefanov va A. Osmyorkin shogirdi bo'lgan.

Shaxsiy ko'rgazmalari Toshkentda 1940, 1946 va 1953-yillarda o'tgan. Rassom asosan portretchi sifatida tanilgan: 1946-yilda «Abror Hidoyatov Otello rolida» asarini yaratgan, 1949-yilda Oybek va Nazarali Niyozov, 1960-yilda Komil Yashin portretlarini chizgan. Odamning kayfiyati va ichki holatini ifodalovchi bir qancha avtoportretlari ham bor. Manzara va natyurmortlar ham chizgan.

1950–1957-yillarda Toshkentdagi rassomlik bilim yurtida, 1955–1957-yillarda Nizomiy nomidagi pedagogika institutida dars bergan, san'at masalalariga bag'ishlangan bir qancha maqolalar yozgan. 1957-yildagi Hindiston safari taassurotlari asosida shu mamlakat manzaralari va odamlarini aks ettirgan («Tongda Tojmahal» va boshqalar). 1980-yillarda O'zbekistonning taniqli kishilari portretlarini ishlagan, Navoiy siymosini yaratish yo'lida ham izlangan.

1950-yilda O'zbekiston SSR san'at arbobi, 1968-yilda O'zbekiston SSR xalq rassomi unvonlarini olgan; Mehnat Qizil Bayroq (1959) va «Hurmat belgisi» (1976) ordenlari, Hamza nomidagi O'zbekiston SSR Davlat mukofoti (1977) bilan taqdirlangan. 1997-yilda O'zbekiston Badiiyot akademiyasining faxriy a'zosi bo'ldi, 1998-yilda mustaqil O'zbekistonning «El-yurt hurmati» ordenini oldi. Asarlari O'zbekiston, Rossiya, Italiya, Hindiston va boshqa mamlakatlar muzeylarida saqlanadi.

Abdulhaq Abdullayev 2001-yil 29-oktabrda Toshkentda vafot etgan va «Chig'atoy» yodgorlik qabristoniga dafn etilgan.

Ta'lim

Samarqand badiiy bilim yurti
Kollej, texnikum · Samarqand · 1931–1936 · Rassom; ustozlari L. Bure, Z. Kovalevskaya, P. Benkov
V. I. Surikov nomidagi Moskva davlat badiiy instituti
Oliygoh · 1938–1941 · Rassom; ustozlari V. Yefanov, A. Osmyorkin

Karyera

P. Benkov nomidagi Respublika rassomlik bilim yurti
O'qituvchi · Toshkent · 1950–1957
O'zbekiston Badiiyot akademiyasi
Faxriy a'zo · Toshkent · 1997–2001
Nizomiy nomidagi Toshkent davlat pedagogika instituti
O'qituvchi · Toshkent · 1955–1957

Mukofotlar

"El-yurt hurmati" ordeni
1998 · O'zbekiston
O'zbekiston SSR xalq rassomi
1968 · O'zbekiston SSR
O'zbekiston SSR san'at arbobi
1950 · O'zbekiston SSR
Hamza nomidagi O'zbekiston SSR Davlat mukofoti
1977 · O'zbekiston SSR
Mehnat Qizil Bayroq ordeni
1959 · SSSR
«Hurmat belgisi» ordeni
1976 · SSSR
«Mehnatdagi namunasi uchun» medali
1951 · SSSR

Hayot yo'li

1918
Tug'ilishi
Turkiston shahrida tug'ilgan.
1931–1936
Samarqand badiiy bilim yurti
Qabul imtihonlarisiz o'qishga qabul qilingan; L. Bure, Z. Kovalevskaya va P. Benkovdan dars olgan.
1938–1941
Moskva davlat badiiy instituti
V. Yefanov va A. Osmyorkin rahbarligida o'qigan.
1946
«Abror Hidoyatov Otello rolida»
Shaxsiy ko'rgazma muhokamasidan keyin yaratilgan birinchi yirik portret asari.
1950
O'zbekiston SSR san'at arbobi
Shu unvon bilan taqdirlangan.
1950–1957
Rassomlik bilim yurtida o'qituvchilik
Toshkentdagi rassomlik bilim yurtida dars bergan; 1955–1957-yillarda Nizomiy nomidagi pedagogika institutida ham ishlagan.
1957
Hindiston safari
Safar taassurotlari asosida Hindiston manzaralari va odamlari tasvirlangan asarlar yaratgan.
1959
Mehnat Qizil Bayroq ordeni
Shu orden bilan taqdirlangan.
1968
O'zbekiston SSR xalq rassomi
Shu faxriy unvonga sazovor bo'lgan.
1977
Hamza nomidagi Davlat mukofoti
Hamza nomidagi O'zbekiston SSR Davlat mukofoti laureati bo'lgan.
1997–1998
Akademiya a'zoligi va «El-yurt hurmati»
O'zbekiston Badiiyot akademiyasining faxriy a'zosi bo'lgan (1997) va «El-yurt hurmati» ordeni (1998) bilan taqdirlangan.
2001
Vafoti
Toshkentda vafot etgan, «Chig'atoy» qabristoniga dafn etilgan.

Asarlar

«Hovuz bo'yida» (1932)
Manzara
Rassomning dastlabki asarlaridan biri.
«Do'stim portreti» (1937)
Portret
Samarqand va Moskva o'rtasidagi davrda chizilgan yoshlik portreti.
«Abror Hidoyatov Otello rolida» (1946)
Portret
Aktyorning sahnadagi qiyofasini tasvirlagan, rassomning birinchi yirik portreti.
«Oybek» (1949)
Portret
Yozuvchi portreti; O'zbekiston san'at muzeyida saqlanadi.
«Nazarali Niyozov» (1949)
Portret
Sotsialistik Mehnat Qahramoni portreti; Moskvadagi Sharq muzeyida saqlanadi.
«Yomg'irdan so'ng» (1954)
Manzara
Rassomning manzara janridagi asarlaridan biri.
«Tongda Tojmahal» (1957)
Manzara
Hindiston safari taassurotlaridan tug'ilgan asar.
«Jiyan Shahlo» (1959)
Portret
Moskvadagi Tretyakov galereyasida saqlanadi.
«Komil Yashin» (1960)
Portret
Dramaturg portreti; O'zbekiston san'at muzeyida saqlanadi.
«Muallifning qirg'iz qalpoq kiygan portreti» (1980)
Avtoportret
Rassomning keyingi yillardagi avtoportretlaridan biri.