Asosiy qismga o'tish
SHAXS
Pavel Benkov
Tuzatish taklif qilish

Pavel Benkov

Rus va o'zbek rassomi, Qozon va Samarqand rassomchilik bilim yurtlarining o'qituvchisi; portretlar va Buxoro hamda Samarqand manzaralari muallifi, O'zbekiston SSR xizmat ko'rsatgan san'at arbobi.

Faoliyat:
Rassom
Tug'ilgan:
20 dekabr 1879(69 yosh) ♐ — 16 yanvar 1949

Biografiya

Pavel Petrovich Benkov 1879-yil 20-dekabrda (eski uslubda 8-dekabr) Qozonda hunarmandlar oilasida tug'ilgan: ota-onasi teri oshlash ustaxonasi tutgan. 1895-yilda u shaharda yangi ochilgan rassomchilik maktabining birinchi qabul guruhiga o'qishga kirgan.

1901-yildan Benkov Peterburgdagi Imperator Badiiyot akademiyasi huzuridagi Oliy badiiy bilim yurtida Dmitriy Kardovskiy ustaxonasida tahsil olgan, o'z xohishi bilan Ilya Repin mashg'ulotlariga ham qatnashgan. Parijdagi Jyulian xususiy akademiyasida dars olgan, Italiya va Ispaniyaga sayohat qilgan.

1909-yilda rassom Qozonga qaytib, rassomchilik maktabida dars bera boshlagan; tanaffuslar bilan 1929-yilgacha shu yerda ishlab, Nikolay Feshin bilan birga maktabning yetakchi pedagogi hisoblangan. 1913–1918-yillarda Qozon shahar teatri spektakllarini bezagan, xususiy darslar bergan — shogirdlari orasida bo'lajak shoir Velimir Xlebnikov ham bo'lgan. 1919-yilda Benkov admiral Kolchak qo'shinlarining chekinishi bilan Sibirga ketib, 1920-yilgacha Irkutsk va Omskda teatr dekoratori bo'lib ishlagan, 1921-yilda Qozonga qaytgan, 1922-yilda Inqilobiy Rossiya rassomlari uyushmasiga a'zo bo'lgan.

1928-yilda u birinchi marta Buxoroga keldi, 1929–1930-yillarda Xiva va Samarqandda ham bo'ldi, 1930-yilda esa Samarqandga butunlay ko'chib o'tdi. U yerda rassomchilik bilim yurtida dars berdi, O'zbekiston SSR Rassomlar uyushmasini tashkil etishda qatnashdi (1932–1938-yillarda tashkiliy qo'mita boshqaruvi a'zosi, 1938-yilda O'zbekiston Rassomlar uyushmasi boshqaruvi a'zosi). Shogirdlari orasida Abdulhaq Abdullayev, Yusuf Yelizarov, Zinaida Kovalevskaya va respublikaning boshqa rassomlari bor.

Samarqand yillarida Benkov maishiy sahnalar (bozor, choyxona), fabrika va paxta dalalarida ayollar mehnatiga bag'ishlangan kompozitsiyalar, portretlar hamda qadimiy masjidlar, hovuzlar va ariqli hovlilar tasvirlangan shahar manzaralarini chizgan. Uning ijodida akademik rasm qat'iyligi va tabiatdan ishlash impressionizm usullari bilan uyg'unlashgan. Asarlari, jumladan «Xivalik qiz» (1931), Tretyakov galereyasida hamda Qozon, Toshkent, Samarqand, Buxoro va Nukus muzeylarida saqlanadi.

1939-yilda Benkovga O'zbekiston SSR xizmat ko'rsatgan san'at arbobi unvoni berilgan. U 1949-yil 16-yanvarda Samarqandda vafot etgan va shahar Markaziy qabristoniga dafn qilingan. Shu yili u yashagan ko'cha va rassomchilik bilim yurti uning nomi bilan atalgan; Toshkent rassomchilik texnikumi bilan birlashtirilgan bu bilim yurti ko'p o'n yillar shu nom bilan faoliyat yuritgan.

Ta'lim

Karyera

Mukofotlar

Hayot yo'li

  1. 1879
    Qozonda tug'ilishi

    Teri oshlash ustaxonasi tutgan hunarmandlar oilasida tug'ilgan.

  2. 1895–1901
    Qozon rassomchilik maktabi

    Maktabning birinchi qabul guruhiga kirib, uni 1901-yilda tamomlagan.

  3. 1901-yildan
    Peterburg Badiiyot akademiyasi

    Oliy badiiy bilim yurtida Dmitriy Kardovskiy ustaxonasida o'qigan; Ilya Repin mashg'ulotlariga qatnashgan.

  4. 1905–1906
    Parij va Yevropa safarlari

    Jyulian akademiyasida dars olgan, Italiya va Ispaniyaga sayohat qilgan.

  5. 1909–1929
    Qozonda dars berish

    Qozon rassomchilik maktabida (tanaffuslar bilan) Nikolay Feshin bilan birga ishlagan.

  6. 1913–1918
    Teatr rassomi

    Qozon shahar teatri uchun dekoratsiya va kostyum eskizlarini chizgan.

  7. 1919–1921
    Sibir

    Irkutsk va Omskda teatr dekoratori bo'lib ishlagan, so'ng Qozonga qaytgan.

  8. 1922
    AXRR a'zoligi

    Inqilobiy Rossiya rassomlari uyushmasiga qo'shilgan.

  9. 1928–1930
    O'rta Osiyoga safarlar

    Birinchi marta Buxoroga kelgan, keyin Xiva va Samarqandda bo'lgan.

  10. 1930
    Samarqandga ko'chib o'tishi

    Samarqandga butunlay ko'chib, umrining oxirigacha shu yerda ishlagan.

  11. 1932–1938
    O'zbekiston SSR Rassomlar uyushmasi

    Uyushma tashkiliy qo'mitasi boshqaruvi a'zosi bo'lgan; 1938-yilda O'zbekiston Rassomlar uyushmasi boshqaruviga saylangan.

  12. 1939
    O'zbekiston SSR xizmat ko'rsatgan san'at arbobi unvoni

    Rassomlik va pedagoglik faoliyati uchun unvon bilan taqdirlangan.

Asarlar

  • «Tatar yozuvchisi G'. Ibrohimov portreti» (1926)
    Portret

    Qozon davrida chizilgan tatar yozuvchisi G'alimjon Ibrohimov portreti; Tatariston tasviriy san'at muzeyida saqlanadi.

  • «Buxorolik amaldor» (1928)
    Portret

    Buxorolik amaldor portreti; Buxoro muzey-qo'riqxonasida saqlanadi.

  • «Suvchilar bilan hovuz» (1929)
    Shahar manzarasi

    Shahar hovuzi bo'yidagi sahna; Toshkentdagi O'zbekiston Davlat san'at muzeyida saqlanadi.

  • «Xivalik qiz» (1931)
    Portret

    O'rta Osiyodagi dastlabki yillarda chizilgan portret; Tretyakov galereyasida saqlanadi.

  • «Eski Buxoro» (1931)
    Shahar manzarasi

    Eski shahar ko'rinishi; Moskvadagi Sharq xalqlari san'ati davlat muzeyida saqlanadi.

  • «Birinchi Qurultoy. O'zbekiston SSR e'lon qilinishi» (1940)
    Mavzuli kartina

    Ko'p figurali kompozitsiya; O'zbekiston Davlat san'at muzeyida.

  • «Shohi Zindadagi rassomlar» (1943)
    Janr kartinasi

    Urush yillarida chizilgan Samarqand kartinalaridan biri; Samarqand muzey-qo'riqxonasida.

  • «Dugonalar. Front maktubi» (1945)
    Janr kartinasi

    Urush yillaridagi, frontdan kelgan xat bilan bog'liq janr sahnasi; Sharq xalqlari san'ati davlat muzeyida.

  • «Dutorchi qiz» (1947)
    Portret

    Rassomning kechki asarlaridan biri.

Meros

Benkov Samarqand rassomchilik bilim yurtida o'zbek rassomlarining butun bir avlodini tarbiyalagan; san'atshunos S. M. Krukovskaya uning Samarqand maktabini yaratganini yozgan. Samarqanddagi ko'cha va rassomchilik bilim yurti uning nomi bilan atalgan.

Davr: Sovet O'zbekistoni, 1930–1940-yillar
  • Samarqandga ko'chib o'tishi (1930)
  • Samarqand rassomchilik bilim yurtiga rassom nomining berilishi (1949)

Aloqador shaxslar

Pavel Benkov (1879–1949) — Rassom | Shaxs.uz