Abdulqodir Muhitdinov
Buxorolik jadid va davlat arbobi: Buxoro XSR nozirlar kengashi raisining o'rinbosari, Tojikiston ASSR Xalq Komissarlari Soveti raisi; 1934-yilda otib tashlangan.
- Faoliyat:
- Siyosatchi, Vazir
- Hayot yillari:
- 1892 — 1 iyun 1934
- Tug'ilgan joy:
- Buxoro
Biografiya
Abdulqodir Muhitdinov Buxorodagi jadidchilik harakatining vakili va davlat arbobi bo'lib, 1892-yilda Buxoroda dunyoga kelgan, 1934-yilda otib tashlangan. Dastlabki ta'limni Buxoroda olib, so'ng Istanbuldagi madrasada tahsil ko'rdi. Uning otasi, yirik savdogar Mirzo Muhitdin Mansurov, birinchi jadid gazetasi «Buxoroyi sharif»ning xarajatlarini ko'targan va yangi usul maktablariga homiylik qilgan. Abdulqodirning ilk maqolalari 1910-yilda Orenburgda chiqqan «Vaqt» gazetasida bosildi.
1917-yil aprelidagi namoyishlardan so'ng u Yosh buxoroliklar partiyasi Markaziy Qo'mitasiga a'zo bo'ldi. Kolesov yurishidan keyin muhojir sifatida Samarqand, Toshkent va Moskvada yashadi. 1919–1920-yillarda Turkiston musulmonlari byurosining a'zosi, 1920-yilda «Qutulish» gazetasining muharriri edi. Buxoro inqilobiy qo'mitasiga rahbarlik qilib, dehqonchilik noziri bo'lgan (1920–1921) davrida Buxoro XSRning birinchi Konstitutsiyasini tayyorlashda ishtirok etdi va yer-suv islohotini o'tkazganlardan biri sifatida ish ko'rdi. 1920 va 1922-yillarda Qizil Bayroq ordeni hamda Buxoro XSRning I darajali Qizil Yulduz ordeni bilan taqdirlangan.
U Buxoro XSR xorijiy davlatlar bilan Rossiya orqali emas, bevosita aloqa qilsin, Qizil Armiya chiqarib yuborilsin, milliy armiya tuzilsin, deb qat'iy turib talab qilgan. 1921–1924-yillarda savdo va sanoat noziri, Xalq xo'jaligi Oliy kengashi hamda Iqtisodiy kengash raisi, nozirlar shurosi raisining ikkinchi o'rinbosari vazifalarini bajargan.
Milliy-hududiy chegaralanishdan keyin Tojikiston ASSR tashkil topgach, 1926-yil 16-dekabrdan 1929-yilgacha uning Xalq Komissarlari Soveti raisi bo'ldi. Tojikiston SSR tuzilganidan so'ng O'zbekiston SSR Ta'minot Xalq Komissarligida xizmat qildi (1930–1933).
1933-yil 21-avgustda qamoqqa olinib, «burjua millatchisi» deya ayblandi va 1934-yil 1-iyunda otib tashlandi. To'liq oqlanishi 1958-yil 25-yanvarda sodir bo'ldi.
Karyera
- Buxoro Xalq Sovet Respublikasi Xalq Nozirlari KengashiRaisning o'rinbosari · Buxoro · 1923–1924
Hayot yo'li
- 1892Buxoroda tug'ilgan
- 1910Orenburgdagi «Vaqt» gazetasida dastlabki maqolalari
- 1917Yosh buxoroliklar partiyasi Markaziy Qo'mitasi a'zosi
- 1919–1920Turkiston musulmonlari byurosi a'zosi; «Qutulish» muharriri
- 1920–1921Buxoro inqilobiy qo'mitasi raisi, dehqonchilik noziri
- 1921–1924Savdo va sanoat noziri; nozirlar shurosi raisining o'rinbosari
- 1926–1929Tojikiston ASSR Xalq Komissarlari Soveti raisi
- 1930–1933O'zbekiston SSR Ta'minot Xalq Komissarligida
- 193321-avgustda hibsga olingan
- 19341-iyunda otib tashlangan
- 195825-yanvarda to'liq reabilitatsiya qilingan