Asosiy qismga o'tish
Abdulvohid Munzim

Xato haqida xabar berish

Roʻyxatdan oʻtish shart emas. Tahririyat tekshirib, sahifani tuzatadi.

Abdulvohid Munzim

Siyosatchi · Buxoro

Buxorolik jadid ma'rifatparvari, shoir va davlat arbobi; «Yosh buxoroliklar» partiyasi raisi, Buxoro Xalq Sovet Respublikasida xalq maorifi va sog'liqni saqlash noziri.

Faoliyat:
Siyosatchi, Yozuvchi, Vazir, Shoir
Haqiqiy ismi:
Mirzo Abdulvohid Burhonov
Taxallusi:
Munzim
Hayot yillari:
1875 — 1934
Tug'ilgan joy:
Buxoro

Biografiya

Abdulvohid Munzim (Mirzo Abdulvohid Burhonov) — buxorolik shoir, jadid ma'rifatparvari va davlat arbobi. U «Yosh buxoroliklar» partiyasi tuzilganda uning raisi etib saylangan, Buxoro Xalq Sovet Respublikasida esa avval Markaziy ijroiya qo'mitasi raisining o'rinbosari, so'ng xalq maorifi va sog'liqni saqlash noziri bo'lgan. Munzim 1875-yilda Buxoroda dunyoga kelgan (ba'zi manbalarda 1877-yil ko'rsatiladi). Boshlang'ich saboqni eski maktabda olgan.

XIX asrning 90-yillaridan boshlab Munzim taxallusi ostida ma'rifiy ruhdagi she'rlar yozgan; keyinroq bu g'oyalarni amaliy ishda ham davom ettirgan. Yangi usuldagi maktab ochish uchun XX asrning dastlabki o'n yilida harakat qilgan, Buxorodagi birinchi jadid maktabi ham uning nomi bilan bog'lanadi. 1908-yilda Samarqandga borib, Mahmudxo'ja Behbudiy va Abduqodir Shakuriydan jadid maktablaridagi dars usulini o'rgangan; o'sha yilning o'zida o'z hovlisida jadid maktabi ochgan, 1909-yilda esa kattalar uchun kechki o'quv maskani yaratgan.

Buxoroda 1909-yildan shakllana boshlagan jadidlar tashkilotida Munzim faol bo'lgan. Aynan o'sha yili Mukammil Burhonov va Sadriddin Ayniy bilan hamkorlikda «Tarbiyayi atfol» («Bolalar tarbiyasi») yashirin jamiyatini ta'sis etishda qatnashgan. Jamiyat ilg'or demokratik fikrlarni yoygan va xalqning siyosiy ongini uyg'otishda muhim rol o'ynagan. 1917-yil fevral inqilobidan keyin Buxoro jadidlari ikki oqimga ajraldi: A. Burhonov boshchiligidagi «eski jadidlar» asosan ma'rifat ishi bilan shug'ullandi, F. Xo'jayev va A. Fitrat boshchiligidagi «yangi jadidlar» esa keng islohotlar tarafdori edi. Keyinchalik ular birlashdi va «Yosh buxoroliklar» partiyasi paydo bo'lganda Munzim uning raisi bo'ldi.

1918-yildan 1920-yil sentyabrigacha Toshkentda turgan. Buxoro Xalq Sovet Respublikasi tashkil topgach, yuqoridagi lavozimlarda ishlagan. 1922-yil iyunida xalq maorifi noziri sifatida u milliy kadrlarni, ayniqsa muhandislarni tayyorlash uchun buxorolik yosh yigit-qizlar guruhini Germaniyaga yuborish haqidagi respublika hukumati qarorining chiqishiga katta hissa qo'shdi va shu ishni uyushtiruvchi komissiyaga rais bo'ldi. O'sha yilning yozida u o'zi 44 kishini Germaniyaga olib bordi va ularni Berlin ta'lim muassasalariga joylashtirdi.

1920-yillar o'rtasidan Munzim butunlay adabiy ijod va publitsistika bilan band bo'lgan. 1930-yillar boshida Tojikistonda «Tojikistoni surx» gazetasida ishlagan. U 1934-yilda qisqa kasallikdan so'ng Dushanbeda vafot etgan.

Karyera

Hayot yo'li

  1. 1875
    Tug'ilgan

    Buxoroda (ba'zi manbalarda 1877).

  2. 1890-yillar
    Munzim taxallusi

    Munzim taxallusi bilan ma'rifiy she'rlar yoza boshlagan.

  3. 1908
    Jadid maktabi

    Samarqandda jadid usulini o'rganib, Buxoroda o'z hovlisida jadid maktabi ochgan.

  4. 1909
    Kechki maktab va «Tarbiyayi atfol»

    Kattalar uchun kechki maktab ochgan; «Tarbiyayi atfol» yashirin jamiyatini tuzishda ishtirok etgan.

  5. 1917–1918
    «Yosh buxoroliklar» partiyasi

    Partiya tashkil topganda raislikka saylangan.

  6. 1918–1920
    Toshkentda

    1918-yildan 1920-yil sentyabrigacha Toshkentda yashagan.

  7. 1920–1922
    Buxoro XSR hukumatida

    Markaziy ijroiya qo'mitasi raisi o'rinbosari, so'ng xalq maorifi va sog'liqni saqlash noziri.

  8. 1922
    Germaniyaga talabalar yuborilishi

    44 nafar buxorolik yoshni o'zi Berlinga olib borib, o'quv yurtlariga joylagan.

  9. 1920-yillar o'rtalari
    Ijod va publitsistika

    Butunlay adabiy ijod va publitsistikaga o'tgan.

  10. 1930-yillar boshi
    «Tojikistoni surx»

    Gazetada ishlagan.

  11. 1934
    Vafoti

    Dushanbeda vafot etgan.

Xato topdingizmi?

Xato haqida xabar berish

Roʻyxatdan oʻtish shart emas. Tahririyat tekshirib, sahifani tuzatadi.

Tuzatish taklif qilish