Asosiy qismga o'tish
Abduvohid Qoriyev

Xato haqida xabar berish

Roʻyxatdan oʻtish shart emas. Tahririyat tekshirib, sahifani tuzatadi.

Abduvohid Qoriyev

Diniy arbob · Toshkent

Toshkentlik din va jamoat arbobi, pedagog, Rossiya Davlat Dumasi II chaqiriq deputati (1907), «Sho'roi Islom» tashkilotining birinchi raisi; 1937-yilda qamalgan va qatag'on qurboni bo'lgan.

Faoliyat:
Diniy arbob, Siyosatchi, Pedagog, Deputat
Haqiqiy ismi:
Abduvohidqori Abduraufqoriyev
Hayot yillari:
taxminan 1855 — taxminan 1937
Tug'ilgan joy:
Toshkent

Biografiya

Abduvohid Qoriyev (Abduraufqoriyev Abdulvohidqori) — Toshkentda yashab o'tgan din va jamoat arbobi, pedagog. U poytaxtda dunyoga kelgan; manbalarda tug'ilgan yili 1855 yoki 1859 deb ko'rsatiladi. Ilk saboqni Ko'kcha dahasidagi maktabdor Yoqubxo'ja eshondan eski usulda olgan, so'ng 1870–1880-yillarda Eshonquli dodxoh, 1880–1888-yillarda esa Buxorodagi Ernazarboy madrasalarida o'qigan.

1888–1906-yillarda Shayx Xovandi Tohur dahasidagi Mir Abdullaboy masjid-madrasasida imom va mudarris edi, shu daha qozisi vazifasini ham bajargan. 1906-yilda Toshkent shahar dumasiga a'zo bo'ldi. 1907-yil 6-fevralda mahalliy aholi nomidan Rossiya Davlat Dumasining II chaqirig'iga deputat saylanib, Musulmon fraksiyasiga qo'shildi. Pirmuhammad a'lam Tursunmuhammad o'g'li bilan birgalikda tuzgan talabnomani ham aynan aholi nomidan Dumaga topshirgan.

O'sha yili u o'zbek va tojik tillarida yozilgan «chaqiriq»larni tarqatib, xalqni o'z huquqlari uchun kurashga undagan. Shu sababli 1909-yilda besh yilga Tula viloyatiga surgun etilgan, biroq tergov chaqiriqlarning muallifi u ekanini isbotlay olmagan. Surgun yillarida rus adibi L. N. Tolstoy bilan yuzma-yuz suhbatlashgan, 1910-yilda uning dafn marosimida ham qatnashgan.

Surgundan qaytgach, 1917-yil aprelgacha mudarrislik qildi; aprel oyidan «Sho'roi Islom» raisi bo'ldi. 1918-yildan «Fuqaho» («Huquqshunoslar») jamiyatining a'zosi, O'rta Osiyo mahkamai shariya idorasining raisi sifatida ishladi, 1921–1922-yillarda Turkiston ASSR Oliy sudi a'zosi bo'ldi. 1923-yilda idora delegatsiyasi bilan Ufaga borib, Usmon Qur'onini keltirishda ishtirok etdi; 1926-yilda Makkada o'tgan xalqaro musulmonlar kongressida qatnashdi.

1937-yilda hech qanday asossiz hibsga olindi (unga pan-islomistik tashkilot tuzgan, deb ayb qo'yilgan). Manbalarga ko'ra, u qamoqda vafot etgan yoki kaltaklanib o'ldirilgan; vafot sanasi 1937-yil yoki 1938-yil 12-yanvar deyiladi, ayrim manbalarda esa otib tashlangani yoziladi. 1957-yilda oqlangan.

Ta'lim

Karyera

Hayot yo'li

  1. 1855
    Tug'ilgan

    Toshkentda (yili manbalarda 1855 yoki 1859).

  2. 1870–1888
    Madrasalarda o'qigan

    Eshonquli dodxoh (Toshkent) va Ernazarboy (Buxoro).

  3. 1888–1906
    Imom, mudarris, qozi

    Mir Abdullaboy masjid-madrasasi, Toshkent.

  4. 1907
    Davlat Dumasi deputati

    II chaqiriq, 6-fevralda saylangan.

  5. 1909–1914
    Tula viloyatiga surgun

    5 yilga; 1910-yilda Tolstoyning dafn marosimida qatnashgan.

  6. 1917
    «Sho'roi Islom» raisi

    Aprel oyidan.

  7. 1921–1922
    Turkiston ASSR Oliy sudi a'zosi
  8. 1923
    Ufaga safar

    Usmon Qur'onini olib kelishda qatnashgan.

  9. 1926
    Makka kongressi

    Xalqaro musulmonlar kongressi ishtirokchisi.

  10. 1937
    Qamoqqa olingan

    Vafot sanasi: 1937 yoki 1938-yil.

  11. 1957
    Oqlangan
Xato topdingizmi?

Xato haqida xabar berish

Roʻyxatdan oʻtish shart emas. Tahririyat tekshirib, sahifani tuzatadi.

Tuzatish taklif qilish
Abduvohid Qoriyev (taxminan 1855–1937) — Diniy arbob | Shaxs.uz