Asosiy qismga o'tish

Xato haqida xabar berish

Roʻyxatdan oʻtish shart emas. Tahririyat tekshirib, sahifani tuzatadi.

Abul Mu'iyn an-Nasafiy

Diniy arbob · Qashqadaryo

XI–XII asr Movarounnahr mutakallimi, moturidiya ta'limotining yirik namoyandasi, «Bahr ul-kalom» muallifi.

Faoliyat:
Diniy arbob
Hayot yillari:
1027 — 1114
Tug'ilgan joy:
Qarshi, Qashqadaryo

Biografiya

Abul Mu'iyn an-Nasafiyning to'liq ismi Maymun ibn Muhammad ibn Mu'tamid ibn Makhul. U kalom ilmi, ya'ni islom ilohiyoti va aqidasi bo'yicha moturidiya yo'nalishining yirik olimlaridan biri sifatida tanilgan.

Ziyouz.uz maqolasiga ko'ra u 1027-yilda Nasaf (Qarshi)da tug'ilgan; Vikipediyada 1046-yil ham tilga olinadi. Buxoro va Samarqandda uzoq yil yashagan. Moturidiy ta'limotini o'rgangan, g'azzoliycha qarashlarga yaqin bo'lgan; keyinroq al-Ijiy, Sa'duddin at-Taftazoniy kabi olimlar uning merosiga tayangan. Umar an-Nasafiyning Samarqand ulamolari haqidagi «Al-qand» asarida unga katta hurmat bilan ta'rif beriladi.

Manbalarga ko'ra yaqinga o'n beshta asar yozgan, ko'pi kalomga bag'ishlangan: «Bahr ul-kalom», «Tabsirat ul-adilla», «At-Tamhid li-qavoid at-tavhid», «Al-Umda fi usul al-fiqh», «Al-Olim val-mutaallim», «Muotaqidot» va boshqalar. «Muotaqidot»ning 52 varaqli qo'lyozmasi Toshkentdagi Beruniy nomli Sharqshunoslik institutida turadi.

Eng muhim asari — «Bahr ul-kalom». Kitobning imomat bo'limida ikki hadis sharhlanadi: biri Abu Bakr va Umarga ergashishga chaqiradi, ikkinchisi xilofat o'ttiz yil turishini bashorat qiladi. Muallif al-Moturidiyning «At-Tavhid», al-Ashariyning «Al-Lam'a» va «Maqolot ul-islomiyyin», al-Juvayniyning «Al-Irshod» asarlaridan foydalangan. Moturidiya ta'limotini o'rganishda u asosiy manbalar qatoriga kiradi; qo'lyozmalari Dubay, Damashq, Bag'dod, Qohira va Iskandariyada saqlanadi, 1886-yil Bag'dodda, 1908-yil Qohirada chop etilgan. Unga Badruddin al-Maqdisiy (vafoti 1415) «G'oyat ul-marom» nomli sharh yozgan.

An-Nasafiy 1114-yilda 87 yoshida vafot etgan. Ziyouz.uz Samarqandni, Vikipediya esa Nasafni ko'rsatadi; maqbarasi Qarshi tumani Ko'vchin qishlog'ida deb qayd etiladi.

Hayot yo'li

  1. 1027
    Nasafda tug'ilishi

    Tug'ilgan yili haqida 1046 ham aytiladi.

  2. Buxoro va Samarqandda ijodi

    Ko'p yil shu shaharlarda yashab, kalom bo'yicha asarlar yozgan.

  3. 1114
    Vafoti

    87 yoshida vafot etgan; o'lim joyi manbalarda turlicha.

Asarlari

  • «Bahr ul-kalom fi ilm il-kalom»
  • «Tabsirat ul-adilla fi ilm il-kalom»
  • «At-Tamhid li-qavoid at-tavhid fi ilm il-kalom»
  • «Al-Umda fi usul al-fiqh»
  • «Al-Olim val-mutaallim»
  • «Iyzoh ul-mahajja li-kavn il-aql hujja»
  • «Sharh al-Jomi' al-kabir li-sh-Shayboniy fi furu'»
  • «Manohij ul-aimma fi-l-furu'»
  • «Muotaqidot»
Xato topdingizmi?

Xato haqida xabar berish

Roʻyxatdan oʻtish shart emas. Tahririyat tekshirib, sahifani tuzatadi.

Tuzatish taklif qilish