Ahmad ibn Ismoil (Somoniy)
Somoniylar amiri (907–914), Ismoil Somoniyning o'g'li; Sistonni egallagan, turk g'ulomlari qo'lida halok bo'lgan.
- Faoliyat:
- Tarixiy shaxs, Siyosatchi, Hukmdor
- Vafot etgan sana:
- 914
- Otasi:
- Ismoil Somoniy
- Farzandlar:
Biografiya
Ahmad ibn Ismoil Somoniylar amirligini 907-yildan 914-yilgacha boshqargan. U sulolani Movarounnahrda kuchli davlatga aylantirgan Ismoil Somoniyning o'g'li; tug'ilgan yili manbalarda keltirilmagan. Taxtga chiqishdan oldin Gurgon hokimi bo'lgan, ammo Dailamdagi Justoniylarga qarshi jang qilmagani uchun o'sha lavozimdan chetlatilgan.
Otasi 907-yilda vafot etgach, hokimiyat unga o'tdi. Abbosiy xalifa Muqtadir Safforiylarning ona yurti Sistonni unga topshirdi, 911-yilga kelib o'lka to'liq bo'ysundirildi. Hokim etib qo'yilgan amakivachchasi Abu Solih Mansurning og'ir soliqlari norozilik keltirdi; qo'zg'olon qo'shin yordamida bostirildi. Ahmad davrida Samarqandda amakisi Ishoq ibn Ahmad ham bosh ko'tardi, Ray va Tabariston, Gurgon tomonlarda isyonlar bo'ldi, ularning barchasi qattiq choralar bilan bartaraf etilgan.
Tarixchilarning taxminicha, amir saroy yozishmalarini fors tilidan arab tiliga o'tkazishni buyurgan, ammo bu farmon tez orada bekor qilingan; shunga qaramay u mahalliy zodagonlar va turk g'ulomlari orasida e'tiroz uyg'otgan.
914-yil yanvarida Buxoro yaqinida, o'z chodirida uxlab yotganida turk g'ulomlari uni o'ldirishdi. Nauqanda (Novkanda)da dafn etilgan; «Amiri shahid» laqabi bilan ataladi. Taxtni sakkiz yoshli o'g'li Nasr II egalladi, uning nomidan vazir Abdulloh Jayhoniy davlatni boshqardi.
Hayot yo'li
- 907Taxtga chiqqan
Otasi Ismoil Somoniy vafot etgach amir bo'lgan.
- 911Sistonni egallagan
Xalifa ruxsati bilan Safforiylar o'lkasi bo'ysundirilgan.
- 907–914Qo'zg'olonlar
Samarqand, Ray, Tabariston va Gurgondagi isyonlar bostirilgan.
- 914Halok bo'lgan
Buxoro yaqinida turk g'ulomlari tomonidan o'ldirilgan.