Asosiy qismga o'tish
SHAXS
Ahmadali Asqarov
Tuzatish taklif qilish

Ahmadali Asqarov

Arxeolog va tarixchi, akademik; Sopollitepa va Jarqo'ton yodgorliklarini o'rgangan, O'zbekiston janubidagi bronza davri tadqiqotchisi.

Faoliyat:
Olim, Tarixchi
Tug'ilgan:
25 sentabr 1935(91 yosh) ♎
Tug'ilgan joy:
Norin tumani, Namangan
  • O'zbekiston fan arbobi
  • «Buyuk xizmatlari uchun» ordeni
  • Beruniy nomidagi O'zbekiston SSR Davlat mukofoti

Biografiya

Ahmadali Asqarov 1935-yil 25-sentyabrda Namangan viloyatining Norin tumanidagi Uchtepa qishlog'ida dehqon oilasida tug'ilgan. Maktabni 1952-yilda tugatib, Toshkentdagi Nizomiy nomidagi pedagogika institutining tarix fakultetiga o'qishga kirgan va 1957-yilda uni bitirgan. Dastlab maktabda tarix o'qituvchisi bo'lib ishlagan.

1958-yilda Sovet Ittifoqi Fanlar akademiyasi Arxeologiya instituti Leningrad bo'limining aspiranturasiga qabul qilingan, ilmiy rahbari arxeolog Mixail Gryaznov edi. U Zarafshon quyi oqimining bronza davriga oid nomzodlik dissertatsiyasini 1963-yilda himoya qildi. O'zbekiston SSR Fanlar akademiyasining Tarix va arxeologiya institutida kichik ilmiy xodim, keyin ilmiy xodim bo'lib ishlagan, 1966-yildan ilmiy ishlar bo'yicha direktor o'rinbosari bo'lgan.

Uning nomi O'zbekiston janubidagi bronza davri yodgorliklarini o'rganish bilan bog'liq. 1969–1974-yillarda Surxondaryo viloyatidagi Sopollitepani qazigan: bu yerda 138 ta qabr ochilgan va mustahkam devorli qal'a o'rganilgan. 1973-yildan Sherobod hududidagi Jarqo'ton shahar xarobasida qazish ishlariga rahbarlik qilgan; 1983–1987-yillarda markaziy ibodatxona tekshirilgan, ko'plab tadqiqotchilar uni dastlabki zardushtiylik ibodatxonasi deb hisoblaydi. Shuningdek Kuchuktepa manzilgohini o'rganib, unga alohida kitob bag'ishlagan.

1977-yilda Moskvada «Janubiy O'zbekiston bronza davri» mavzusida doktorlik dissertatsiyasini himoya qilgan. 1970–1980 va 1983–1987-yillarda O'zbekiston Fanlar akademiyasi Arxeologiya institutiga rahbarlik qildi. 1984–1998-yillarda akademiya Prezidiumining ijtimoiy-gumanitar fanlar bo'limi raisi bo'ldi, 1991–1995-yillarda esa Tarix institutini boshqardi. 1987-yilda akademik etib saylangan; 1990–1995-yillarda xalq deputati bo'lgan.

Ilmiy qiziqishlari bronza va ilk temir davri dehqonchilik va chorvachilik madaniyatlari, O'zbekiston hududida ilk shaharlar va davlatchilikning paydo bo'lishi, o'zbek xalqining etnogenezi, zardushtiylikning kelib chiqishi hamda milliy kurash tarixini arxeologik manbalar asosida tiklashni qamrab oladi. U 450 dan ortiq ilmiy ish, jumladan 16 ta monografiya muallifi; ishlarining 50 dan ortig'i xorijiy tillarda chop etilgan.

Asqarov 1985-yilda Beruniy nomidagi davlat mukofoti laureati bo'lgan, 1995-yilda «O'zbekistonda xizmat ko'rsatgan fan arbobi» unvoni berilgan. 2025-yilda 90 yoshga to'lishi munosabati bilan Prezident farmoni bilan «Buyuk xizmatlari uchun» ordeni bilan taqdirlangan.

Ta'lim

Karyera

Mukofotlar

Hayot yo'li

  1. 1935
    Tug'ilishi

    Namangan viloyati Norin tumanidagi Uchtepa qishlog'ida tug'ilgan.

  2. 1953–1957
    Pedagogika institutida o'qishi

    Toshkentdagi Nizomiy nomidagi pedagogika institutining tarix fakultetini bitirgan.

  3. 1958–1963
    Aspirantura va nomzodlik dissertatsiyasi

    Leningradda M. Gryaznov rahbarligida aspirantura o'tagan; 1963-yilda Zarafshon quyi oqimining bronza davriga oid nomzodlik ishini himoya qilgan.

  4. 1966
    Direktor o'rinbosari

    Tarix va arxeologiya institutida ilmiy ishlar bo'yicha direktor o'rinbosari bo'lgan.

  5. 1969–1974
    Sopollitepa qazishmalari

    Surxondaryo viloyatidagi bronza davri yodgorligini o'rgangan; 138 ta qabr ochilgan.

  6. 1970–1987
    Arxeologiya instituti direktori

    1970–1980 va 1983–1987-yillarda O'zbekiston Fanlar akademiyasi Arxeologiya institutini boshqargan.

  7. 1973
    Jarqo'tonda qazishlar

    Sherobod hududidagi shahar xarobasida ekspeditsiyaga rahbarlik qila boshlagan; 1983–1987-yillarda markaziy ibodatxona tekshirilgan.

  8. 1977
    Doktorlik dissertatsiyasi

    Moskvada Janubiy O'zbekiston bronza davri mavzusida doktorlik ishini himoya qilgan.

  9. 1984–1998
    Ijtimoiy-gumanitar fanlar bo'limi raisi

    Akademiya Prezidiumining ijtimoiy-gumanitar fanlar bo'limiga rahbarlik qilgan.

  10. 1987
    Akademik

    O'zbekiston Fanlar akademiyasining haqiqiy a'zosi etib saylangan.

  11. 1991–1995
    Tarix instituti direktori

    Fanlar akademiyasining Tarix institutini boshqargan; 1990–1995-yillarda xalq deputati ham bo'lgan.

  12. 2025
    Orden bilan taqdirlanishi

    90 yoshga to'lishi munosabati bilan «Buyuk xizmatlari uchun» ordeni berilgan.

Asarlar

  • «Sapallitepa» (1973)
    Monografiya

    Surxondaryodagi bronza davri qal'asi qazishmalari natijalariga bag'ishlangan kitob.

  • «Janubiy O'zbekistonning bronza davri qadimgi dehqonchilik madaniyati» (1977)
    Monografiya

    Janubiy O'zbekiston bronza davri dehqonchilik jamoalari haqida; doktorlik dissertatsiyasi mavzusi bilan bog'liq.

  • «Kuchuktepa manzilgohi» (1979)
    Monografiya

    Surxondaryodagi Kuchuktepa manzilgohi qazishmalari haqida.

  • «Jarqo'ton (O'zbekiston janubida protoshahar sivilizatsiyasi muammosiga doir)» (1983)
    Monografiya

    Jarqo'ton shahar xarobasi va uning tadqiqotiga bag'ishlangan.

  • «Arxeologiyada tadqiqotning nazariy va metodologik muammolari» (1988)
    Jamoaviy ish

    Hammualliflar bilan yozilgan; arxeologik tadqiqot usullariga bag'ishlangan.

  • «O'rta Osiyoning tarixiy antropologiyasi» (1990)
    Jamoaviy ish

    V. Alekseyev va T. Xo'jayov bilan hammuallifligda; paleolitdan antik davrgacha.

Ahmadali Asqarov (1935) — Olim | Shaxs.uz