Aleksandr Faynberg
Toshkentda yashagan rus shoiri, tarjimon va ssenariynavis; Navoiy va zamonaviy o'zbek shoirlarini rus tiliga o'girgan, O'zbekiston xalq shoiri.
Biografiya
Aleksandr Faynberg 1939-yil 2-noyabrda Toshkentda tug'ilgan. Ota-onasi u tug'ilishidan ikki yil oldin Novosibirskdan Toshkentga ko'chib kelgan: otasi Arkadiy Lvovich spirt zavodida bosh muhandis, onasi Anastasiya Aleksandrovna mashinistka bo'lib ishlagan.
Yetti yillik maktabdan keyin Toshkent topografiya texnikumida o'qigan, texnikumni tugatgach Tojikistonda harbiy xizmatni o'tagan. So'ng Toshkent universiteti filologiya fakultetining jurnalistika bo'limida sirtdan o'qigan va talabalar ko'p tirajli gazetasida ishlagan. 1961-yilda Inna Koval bilan turmush qurgan.
Faynberg rus tilida yozgan. Birinchi she'riy to'plami «Velotreki» 1965-yilda chiqdi; keyingi yillarda «Etyud» (1967), «Mgnovenie» (1969), «Stixi» (1977), «Dalyokie mosti» (1978), «Pechat nebosklona» (1982), «Nevod» (1986), «Volnye sonety» (1990), «Ne plach, doroga» (1997), «Prisk» (2000), «List» (2008) nashr etilgan. Umuman u o'n beshta she'riy kitob muallifi; she'rlari Toshkent, Moskva va Sankt-Peterburgda bosilgan, «Smena», «Yunost», «Novyy mir», «Zvezda Vostoka» jurnallarida, shuningdek AQSh, Kanada va Isroil nashrlarida chiqqan.
U Alisher Navoiy g'azallarini, Erkin Vohidov, Abdulla Oripov, Omon Matjon va boshqa zamonaviy o'zbek shoirlarining she'r va dostonlarini rus tiliga tarjima qilgan. Kinoga ham ssenariy yozgan: uning ssenariylari asosida to'rtta to'liq metrajli badiiy film va yigirmaga yaqin multfilm yaratilgan; ular orasida «Jazirama oftob ostidagi uy» (1977) va «Paxtakor» futbol jamoasining 1979-yildagi halokatiga bag'ishlangan «Osmondagi stadion» (1999) bor.
Faynberg O'zbekiston Yozuvchilar uyushmasi a'zosi edi, 1965–1969-yillarda uyushmada maslahatchi bo'lgan va bir necha yil yosh yozuvchilar seminariga rahbarlik qilgan. 1999-yilda unga «O'zbekiston Respublikasida xizmat ko'rsatgan madaniyat xodimi» unvoni, 2004-yilda «O'zbekiston xalq shoiri» unvoni berilgan; Rossiya Prezidentining 2008-yildagi farmoniga ko'ra Pushkin medalini olgan.
Shoir 2009-yilning 14-oktyabrida Toshkentda olamdan o'tgan, Botkin qabristoniga dafn etilgan. O'limidan keyin o'zi tuzgan ikki jildlik tanlangan asarlari nashr etilgan.
Ta'lim
- Toshkent topografiya texnikumiKollej, texnikum · Toshkent
- O'zbekiston Milliy universitetiOliygoh · Toshkent · Filologiya fakulteti, jurnalistika (sirtqi bo'lim)
Karyera
- O'zbekiston Yozuvchilar uyushmasiA'zo; maslahatchi (1965–1969) · Toshkent · 1965–2009
Mukofotlar
O'zbekiston xalq shoiri2004 · O'zbekiston
O'zbekistonda xizmat ko'rsatgan madaniyat xodimi1999 · O'zbekiston
Hayot yo'li
- 1939Tug'ilishi
Toshkentda tug'ildi.
- 1961Oila qurishi
Inna Koval bilan turmush qurdi.
- 1965«Velotreki»
Birinchi she'riy to'plami chiqdi.
- 1965–1969Yozuvchilar uyushmasida
O'zbekiston Yozuvchilar uyushmasida maslahatchi bo'lib ishladi.
- 1977«Jazirama oftob ostidagi uy»
«O'zbekfilm»da uning ssenariysi asosida film suratga olindi.
- 1990«Volnye sonety»
Toshkentda «Yosh gvardiya» nashriyotida sonetlar to'plami chiqdi.
- 1999Xizmat ko'rsatgan madaniyat xodimi
«O'zbekiston Respublikasida xizmat ko'rsatgan madaniyat xodimi» unvoni berildi; «Osmondagi stadion» filmi chiqdi.
- 2004O'zbekiston xalq shoiri
23-avgustdagi Prezident farmoni bilan «O'zbekiston xalq shoiri» unvoni berildi.
- 2008Pushkin medali
3-dekabrdagi Rossiya Prezidenti farmoni bilan Pushkin medali bilan taqdirlandi.
- 2009Vafoti
14-oktyabrda Toshkentda vafot etdi; ikki jildlik asarlari to'plami nashr etildi.
Kitoblar
- «Velotreki»1965 · She'riy to'plam
Birinchi she'riy to'plami.
- «Etyud»1967 · She'riy to'plam
Rus tilidagi she'riy to'plam.
- «Mgnovenie»1969 · She'riy to'plam
Rus tilidagi she'riy to'plam.
- «Stixi»1977 · She'riy to'plam
Rus tilidagi she'riy to'plam.
- «Dalyokie mosti»1978 · She'riy to'plam
Rus tilidagi she'riy to'plam.
- «Pechat nebosklona»1982 · She'riy to'plam
Rus tilidagi she'riy to'plam.
- «Korotkaya volna»1983 · She'riy to'plam
Rus tilidagi she'riy to'plam.
- «Nevod»1986 · She'riy to'plam
Rus tilidagi she'riy to'plam.
- «Volnye sonety»1990 · She'riy to'plam
Toshkentda «Yosh gvardiya» nashriyotida chiqqan sonetlar to'plami.
- «Ne plach, doroga»1997 · She'riy to'plam
Rus tilidagi she'riy to'plam.
- «Prisk»2000 · She'riy to'plam
Rus tilidagi she'riy to'plam.
- «Volnye sonety»2003 · She'riy to'plam
Moskvada «Retro» nashriyotida qayta nashr etilgan sonetlar to'plami.
- «List»2008 · She'riy to'plam
Rus tilidagi so'nggi hayotlik she'riy to'plami.
Filmografiya
| Nomi | Yil |
|---|---|
| U samogo sinego neba | 1972 |
| Moy starshiy brat | 1976 |
| Dom pod zharkim solntsem | 1977 |
| Prestupnik i advokati | 1981 |
| Katta jang oldidan | 1987 |
| Opalyonnye Kandagarom | 1989 |
| Dev bilan pakana | 2003 |
