Eduard Arbenov

Eduard Arbenov — Alfred Rudolfovich Benderning adabiy taxallusi. U 1913-yil 2-yanvarda Xarkovda (hozirgi Ukraina), nemis millatiga mansub xizmatchi oilasida tug'ilgan. 1918-yilda otasi TurkSib temir yo'li boshqarmasiga bosh hisobchi bo'lib ishga o'tgach, oila Toshkentga ko'chgan; Bender butun umri davomida shu shaharda yashagan.

1935-yilda Toshkent davlat universitetining tarix fakultetini tarixchi mutaxassisligi bilan tugatdi. Talabalik yillaridayoq «Komsomolets Uzbekistana» gazetasining shtatdan tashqari xodimi edi; 1938-yildan «Pioner Vostoka» gazetasida adabiyot va san'at bo'limini boshqardi, 1941-yilda esa «Komsomolets Uzbekistana»ning Samarqand viloyati bo'yicha maxsus muxbiriga aylandi. O'sha yili A. R. Bender nomi bilan «Na postu» nomli besh ko'rinishli pyesasi ham e'lon qilingan.

1941-yil avgustida millati sababli quvg'inga uchradi, 1947-yilda oqlandi. 1947–1957-yillarda yozuvchilar qoshida kotib-referent bo'lib ishladi, 1958-yilda Toshkentga qaytib, yana «Komsomolets Uzbekistana»da muxbirlik qildi. 1961-yildan «Yosh gvardiya» nashriyotida katta muharrir, 1965-yildan bosh muharrir o'rinbosari bo'ldi; 1969-yildan nafaqaga chiqquncha «Zvezda Vostoka» jurnalida bosh muharrir o'rinbosari lavozimida ishladi.

1965-yilda SSSR Yozuvchilar uyushmasiga qabul qilindi. Eduard Arbenov taxallusi ostida «Svetlye strui», «Esli vstretite Borisa…», «Zhdanka ostayotsya s nami», «Chujoy porog» kabi hikoya va qissalarni, so'ng razvedkachilar haqidagi romanlarni chop etdi. «Feniks» (1966) va «Berlinskoye koltso» (1969) romanlarini Leonid Nikolaev bilan hamkorlikda yozgan; «Feniks» asosida Ravil Batyrov rejissyorligida «Uzbekfilm»da suratga olingan «V 26-go ne strelyat» filmi (1967) 1967-yilda Sovet kinoprokatida eng ko'p tomosha qilingan filmga aylangan, ssenariysini Arbenov, Nikolaev va Batyrov yozgan. «V shest tridtsat po tokiyskomu vremeni» (1975) romanini Moisey Pismanik bilan birga yozgan.

Arbenov rus tilida ijod qilgan bo'lsa-da, uzoq yillar o'zbek nosirlari asarlarining rus tiliga tarjimasi bilan shug'ullandi: Sharof Rashidov, Nazir Safarov, qoraqalpoq yozuvchisi Saidbergenov asarlari uning tarjimasida chiqqan. Uzoq vaqt O'zbekiston Yozuvchilar uyushmasi qoshida yosh shoir va nosirlar ijodiga rahbarlik qildi, shogirdlari orasida shoir Aleksandr Faynberg bor. O'zbekistonda xizmat ko'rsatgan madaniyat xodimi unvoniga sazovor bo'lgan. 2002-yil 1-fevralda Toshkentda vafot etgan.