Asosiy qismga o'tish

Alfred Arends

Sovet sharqshunosi, eronshunos va tarixchi; Beruniy nomidagi Sharqshunoslik institutida ishlab, Bayhaqiy va Gardiziy asarlarini rus tiliga tarjima qilgan.

Faoliyat:
Olim, Tarixchi, Sharqshunos
Tug'ilgan:
4 oktabr 1893(83 yosh) ♎ — 20 iyun 1977

Biografiya

Alfred Karlovich Arends 1893-yil 4-oktabrda Sankt-Peterburgda tug'ilgan. 1902–1905-yillarda shaharning Karl May maktabida, 1905–1911-yillarda nemis Yekaterina bilim yurtida o'qigan. Birinchi jahon urushida qatnashgan va 1923-yilgacha Qizil Armiyada xizmat qilgan.

1923–1926-yillarda Leningrad tirik sharq tillari institutida o'qidi, talabaligidayoq Harbiy-texnik maktabda fors tilidan dars bergan. Keyin aspiranturada tahsilni davom ettirdi va 1930-yilgacha institutda ustoz bo'lib ishladi. Dastlab fors tilining ilmiy-texnik atamalari bilan shug'ullandi, so'ng fors leksikografiyasiga, keyinroq Eron, O'rta Osiyo va Afg'oniston tarixiga o'tdi. 1930–1936-yillarda institutning fors bo'limiga mudirlik qildi va hamkasblari bilan forscha-ruscha atamalar lug'ati ustida ishladi.

1936-yildan SSSR Fanlar akademiyasi Sharqshunoslik institutining Eron kabinetida ilmiy xodim bo'ldi. 1938-yilda unga dissertatsiya himoya qilmasdan filologiya fanlari nomzodi ilmiy darajasi berildi. 1942-yil martida Leningraddan chiqarilgan nemis millatli shahar aholisi qatorida u ham surgun qilindi va 1947-yilgacha Nijniy Tagilda maxsus ko'chirilgan sifatida yashadi.

1947-yildan Toshkentda yashadi: O'rta Osiyo davlat universitetida eron filologiyasi kafedrasiga mudirlik qildi. 1952-yildan 1974-yilda nafaqaga chiqquncha O'zbekiston SSR Fanlar akademiyasining Beruniy nomidagi Sharqshunoslik institutida qo'lyozma yodgorliklarini o'rganish va nashr etish sektorini boshqargan.

Arends O'rta Osiyo va qo'shni mamlakatlar tarixiga oid yozma manbalarni tarjima qilib nashr etdi. Bayhaqiyning «Tarixi Mas'udiy» asarini rus tiliga o'girdi; shu mavzudagi nashr asosida 1963-yilda doktorlik dissertatsiyasini himoya qildi. Sharq ilm-fani tarixi, ayniqsa Ibn Sino va Beruniy merosi ham uning e'tiboridagi mavzular edi.

1970-yilda O'zbekiston SSR fan arbobi unvoni berildi. Alfred Arends 1977-yil 20-iyunda Toshkentda vafot etdi.

Ta'lim

Karyera

Mukofotlar

Hayot yo'li

  1. 1923–1926
    Leningrad tirik sharq tillari institutida o'qishi

    Talabaligidayoq fors tilidan dars bergan.

  2. 1926–1930
    Institutda aspirant va o'qituvchi

    Fors tilining atamalari va leksikografiyasi bilan shug'ullangan.

  3. 1930–1936
    Fors bo'limi mudiri

    Dotsent va bo'lim mudiri sifatida forscha-ruscha atamalar lug'ati ustida ishlagan.

  4. 1936–1942
    SSSR FA Sharqshunoslik institutida

    Eron kabinetining ilmiy xodimi.

  5. 1938
    Filologiya fanlari nomzodi

    Ilmiy daraja dissertatsiya himoya qilmasdan berilgan.

  6. 1942–1947
    Nijniy Tagilda surgun

    Leningraddan chiqarilgach, maxsus ko'chirilgan sifatida yashagan.

  7. 1947–1952
    O'rta Osiyo davlat universitetida

    Eron filologiyasi kafedrasi mudiri.

  8. 1952–1974
    Beruniy nomidagi Sharqshunoslik institutida

    Qo'lyozma yodgorliklarini o'rganish va nashr etish sektori mudiri.

  9. 1963
    Doktorlik dissertatsiyasi

    Bayhaqiyning «Tarixi Mas'udiy» tarjimasi asosida himoya qilgan.

  10. 1970
    O'zbekiston SSR fan arbobi

    Faxriy unvon berilgan.

  11. 1977
    Toshkentda vafot etgan

    20-iyunda.

Asarlar

  • Rashididdin, «Jome' ut-tavorix», 3-jild (1946)
    Tarjima

    Rashididdin yilnomalar to'plamining uchinchi jildining rus tilidagi tarjimasi.

  • Bayhaqiy, «Tarixi Mas'udiy» (1962)
    Tarjima

    G'aznaviylar davri tarixiga oid asarning rus tilidagi tarjimasi; doktorlik dissertatsiyasi shu nashrga asoslangan.

  • Gardiziy, «Zayn al-axbor» (1991)
    Tarjima

    Tarjima 1965-yilda tugallangan, 1991-yilda nashr etilgan.

  • Forscha-ruscha atamalar lug'ati
    Lug'at

    N. A. Belgorodskiy va A. A. Romaskevich bilan birga tayyorlangan.

Alfred Arends (1893–1977) — Olim | Shaxs.uz